III KK 389/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego dla Krakowa - Nowej Huty w Krakowie z dnia 4 lipca 2023 r., sygn. akt II K 484/23/N, wydanego wobec J.R. za posiadanie środków odurzających. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, w szczególności art. 500 § 1 i 3 k.p.k., poprzez wydanie wyroku nakazowego mimo braku spójności między zarzutem aktu oskarżenia a postanowieniem o przedstawieniu zarzutów, co skutkowało wątpliwościami co do okoliczności czynu, czasu jego popełnienia i winy oskarżonego. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną. Stwierdził, że możliwość wydania wyroku nakazowego wymaga, aby materiał dowodowy nie budził wątpliwości co do okoliczności czynu i winy oskarżonego. W analizowanej sprawie warunki te nie zostały spełnione, ponieważ Sąd Rejonowy nieprawidłowo dokonał wstępnej kontroli wymogów formalnych aktu oskarżenia i nie dostrzegł braku spójności między postanowieniem o przedstawieniu zarzutów a aktem oskarżenia. Postanowieniem z dnia 18 stycznia 2023 r. zarzucono J.R. posiadanie 19,20 grama ziela konopi i 3,20 grama mefedronu, podczas gdy akt oskarżenia dotyczył posiadania 3,15 grama ziela konopi i 1,51 grama 4-chlorometkatynonu (4-CMC). Sąd Najwyższy podkreślił, że brak spójności między tymi dokumentami stanowi wadę formalną, a sąd meriti nie zweryfikował przesłanek do zastosowania trybu nakazowego. W konsekwencji, Sąd Rejonowy rozstrzygnął o innym czynie niż ten, który stanowił przedmiot postępowania przygotowawczego. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując, że w ramach ponownego rozpoznania zachowanie oskarżonego powinno być ocenione również pod kątem znamion występku z art. 62 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, ze względu na większą ilość posiadanych środków odurzających.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNaruszenie przepisów dotyczących postępowania nakazowego, konieczność spójności między postanowieniem o przedstawieniu zarzutów a aktem oskarżenia, obowiązek sądu weryfikacji przesłanek zastosowania trybu nakazowego.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z postępowaniem nakazowym i wadami aktu oskarżenia.
Zagadnienia prawne (2)
Czy dopuszczalne jest wydanie wyroku nakazowego, gdy istnieje niespójność między zarzutem aktu oskarżenia a postanowieniem o przedstawieniu zarzutów, co rodzi wątpliwości co do okoliczności czynu i winy oskarżonego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, niedopuszczalne jest wydanie wyroku nakazowego w sytuacji, gdy materiał dowodowy budzi wątpliwości co do okoliczności czynu i winy oskarżonego, a w szczególności gdy istnieje niespójność między postanowieniem o przedstawieniu zarzutów a aktem oskarżenia.
Uzasadnienie
Postępowanie nakazowe jest instytucją zastrzeżoną dla najbardziej oczywistych przypadków, gdzie materiał dowodowy jest jednoznaczny. Brak spójności między postanowieniem o przedstawieniu zarzutów a aktem oskarżenia, dotyczący czasu, miejsca, sposobu, okoliczności, ilości i jakości posiadanych środków, stanowi wadę formalną, która uniemożliwia zastosowanie trybu nakazowego. Sąd meriti ma obowiązek weryfikacji przesłanek z art. 500 § 3 k.p.k.
Czy Sąd Rejonowy prawidłowo dokonał wstępnej kontroli wymogów formalnych aktu oskarżenia w kontekście postępowania nakazowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd Rejonowy uchybił regulacji zawartej w art. 337 § 1 k.p.k. w zw. z art. 332 § 1 pkt 2 k.p.k., nieprawidłowo dokonując wstępnej kontroli wymogów formalnych aktu oskarżenia i nie dostrzegając braku spójności między zarzutem a postanowieniem o przedstawieniu zarzutów.
Uzasadnienie
Wymogiem formalnym aktu oskarżenia jest dokładne określenie zarzucanego czynu. Brak spójności między postanowieniem o przedstawieniu zarzutów a aktem oskarżenia stanowi wadę formalną, której usunięcie następuje w trybie art. 337 k.p.k. Sąd meriti nie zweryfikował, czy zebrany materiał dowodowy nie budzi wątpliwości, co doprowadziło do rozstrzygnięcia o innym czynie niż ten, który stanowił przedmiot postępowania przygotowawczego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J.R. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | skarżący |
Przepisy (12)
Główne
k.p.k. art. 500 § 1 i 3
Kodeks postępowania karnego
Możliwość wydania wyroku nakazowego istnieje, gdy materiał dowodowy nie budzi wątpliwości co do okoliczności czynu i winy oskarżonego.
u.p.n. art. 62 § 1
Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii
Czyn zabroniony polegający na posiadaniu środków odurzających.
Pomocnicze
k.p.k. art. 337 § 1
Kodeks postępowania karnego
Procedura usuwania wad formalnych aktu oskarżenia.
k.p.k. art. 332 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Wymóg dokładnego określenia zarzucanego czynu w akcie oskarżenia.
k.k. art. 37a § 1
Kodeks karny
Podstawa wymierzenia kary ograniczenia wolności.
k.k. art. 35 § 1
Kodeks karny
Zobowiązanie do wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne.
k.k. art. 34 § 3
Kodeks karny
Podstawa zobowiązania do powstrzymania się od używania środków odurzających.
k.k. art. 72 § 1 pkt 5
Kodeks karny
Podstawa zobowiązania do powstrzymania się od używania środków odurzających.
u.p.n. art. 70 § 2
Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii
Orzeczenie przepadku dowodów rzeczowych.
u.p.n. art. 62 § 2
Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii
Czyn zabroniony polegający na posiadaniu znacznej ilości środków odurzających.
k.p.k. art. 439 § 1 pkt 9
Kodeks postępowania karnego
Bezwzględna przyczyna odwoławcza - brak skargi uprawnionego oskarżyciela.
k.p.k. art. 17 § 1 pkt 9
Kodeks postępowania karnego
Okoliczności wyłączające ściganie - brak skargi uprawnionego oskarżyciela.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 500 § 1 i 3 k.p.k., poprzez wydanie wyroku w postępowaniu nakazowym mimo braku spójności między zarzutem aktu oskarżenia a postanowieniem o przedstawieniu zarzutów.
Godne uwagi sformułowania
Postępowanie nakazowe jest instytucją prawa karnego procesowego, której stosowanie zastrzeżono do najbardziej oczywistych przypadków, to znaczy takich, w których zebrany materiał dowodowy jest tak jednoznaczny, że nie nasuwa żadnych istotnych zastrzeżeń. • Brak wątpliwości dotyczy zarówno sprawstwa danego czynu, w tym wszystkich okoliczności mających wpływ na dokonanie właściwej oceny prawnej czynu, jak i winy oskarżonego, z uwzględnieniem jego wyjaśnień. • Przesłanka braku wątpliwości obejmuje nie tylko ustalenia w zakresie sprawstwa czynu, ale wszelkich okoliczności mających wpływ na dokonanie jego właściwej oceny prawnej. • Sąd Rejonowy - z uchybieniem regulacji zawartej w dyspozycji art. 337 § 1 k.p.k. w zw. z art. 332 § 1 pkt 2 k.p.k. – nieprawidłowo dokonał wstępnej kontroli wymogów formalnych aktu oskarżenia, w wyniku czego nie dostrzegł konieczności jego zwrócenia oskarżycielowi, pomimo braku spójności pomiędzy zarzutem aktu oskarżenia a postanowieniem o przedstawieniu zarzutów. • Nie ulega przy tym wątpliwości, że jednym z warunków formalnych aktu oskarżenia, wynikających z przepisu art. 332 § 1 pkt 2 k.p.k. jest dokładne określenie zarzucanego oskarżonemu czynu ze wskazaniem czasu, miejsca, sposobu i okoliczności jego popełnienia oraz skutków, a zwłaszcza wysokości powstałej szkody. • W orzecznictwie podkreśla się również, że z treści art. 332 § 1 pkt 2 k.p.k. […]
Skład orzekający
Jerzy Grubba
przewodniczący
Małgorzata Gierszon
sprawozdawca
Kazimierz Klugiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenie przepisów dotyczących postępowania nakazowego, konieczność spójności między postanowieniem o przedstawieniu zarzutów a aktem oskarżenia, obowiązek sądu weryfikacji przesłanek zastosowania trybu nakazowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z postępowaniem nakazowym i wadami aktu oskarżenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne aspekty postępowania karnego i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia wyroku, nawet jeśli materiał dowodowy wydaje się mocny. Podkreśla znaczenie precyzji w dokumentach procesowych.
“Błąd formalny w akcie oskarżenia zniweczył wyrok nakazowy – Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy tryb uproszczony jest niedopuszczalny.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.