III KK 369/26
POSTANOWIENIE
Dnia 27 sierpnia 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Zbigniew Puszkarski
w sprawie B.P.,
wobec którego umorzono postępowanie o czyn z art. 207 § 1 k.k. w zb. z art. 157 §
2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 31 § 1 k.k. i zastosowano środek
zabezpieczający w postaci pobytu w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
w dniu 27 sierpnia 2026 r.,
kasacji wniesionej przez obrońcę B.P.
od postanowienia Sądu Okręgowego w Rzeszowie
z dnia 29 kwietnia 2026 r., sygn. akt III Kz 260/26,
utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w Leżajsku
z dnia 11 lutego 2026 r., sygn. akt II K 378/25
p o s t a n o w i ł:
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2. zwolnić B.P. od zapłaty na rzecz Skarbu
Państwa kosztów sądowych postępowania kasacyjnego;
3. nie uwzględnić wniosku adw. J.S., obrońcy z
urzędu podejrzanego B.P., o przyznanie kosztów
pomocy prawnej udzielonej podejrzanemu w postępowaniu
kasacyjnym.
UZASADNIENIE
III KK 369/26
2
Z uwagi na treść art. 535 § 3 k.p.k. uzasadnienia wymaga obecnie
rozstrzygnięcie z pkt 3. W tym względzie należy wskazać, że adw. J.S., obrońca z
urzędu podejrzanego B.P., w kasacji zamieścił wniosek o przyznanie mu od Skarbu
Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej podejrzanemu w postępowaniu
kasacyjnym. Wniosek ten należało rozpatrzeć z uwzględnieniem treści art. 84 § 1 i
2 k.p.k., zgodnie z którą wyznaczenie obrońcy z urzędu uprawnia go do działania w
całym postępowaniu, nie wyłączając czynności po uprawomocnieniu się
orzeczenia, jeżeli nie zawiera ograniczeń oraz nakłada na niego obowiązek
podejmowania
czynności
procesowych
do
prawomocnego
zakończenia
postępowania. Oznacza to, że obrońca z urzędu wyznaczony na wcześniejszym
etapie postępowania może sporządzić i wnieść kasację od orzeczenia, o którym
jest mowa w art. 519 k.p.k., jednak Skarb Państwa nie jest zobowiązany do zapłaty
za tę czynność, mającą miejsce po prawomocnym zakończeniu postępowania, gdy
została podjęta samorzutnie przez obrońcę. Ten obowiązek istnieje, gdy na
podstawie art. 84 § 3 k.p.k. obrońca został wyznaczony z urzędu w postępowaniu
kasacyjnym, zazwyczaj z inicjatywy osoby, której dotyczy orzeczenie. Należy
zaznaczyć, że pogląd ten dominuje w orzecznictwie Sądu Najwyższego, który
argumentował, że skazany (podejrzany) ma prawo nie tylko do obrony, ale również
do definitywnego zakończenia postępowania sądowego, przeto zgody na
wywiedzenie w jego imieniu kasacji nie można domniemywać oraz że w razie braku
podstaw do zwolnienia skazanego od kosztów postępowania kasacyjnego
należałoby go nimi obciążyć po oddaleniu kasacji, której się nie tylko nie domagał,
ale nawet o jej wywiedzeniu mógł nie wiedzieć (postanowienie z dnia 7 sierpnia
2013 r., II KK 15/13; zob. także postanowienia: z dnia 15 stycznia 2013 r., II KZ
56/12; z dnia 4 maja 2016 r., III KK 334/15; z dnia 31 maja 2023 r., II KK 529/21; z
dnia 14 sierpnia 2024 r., II KK 263/23 i in.).
Adw. J.S. zarządzeniem sędziego Sądu Rejonowego w Leżajsku z dnia 17
listopada 2025 r. na podstawie art. 79 § 1 pkt 3 i 4 k.p.k. w zw. z art. 81 § 1 k.p.k.
został wyznaczony obrońcą z urzędu B.P. „do sprawy Prokuratury Rejonowej w
Leżajsku sygn. akt […]” (k. 57 akt sprawy II K 378/25). W sprawie podejmował
czynności na rzecz podejrzanego, za co sądy obu instancji zasądzały na jego rzecz
od Skarbu Państwa należne koszty. Po otrzymaniu postanowienia Sądu
III KK 369/26
3
Okręgowego w Rzeszowie wniósł od niego kasację, zaznaczając, że działa „jako
obrońca B.P., ustanowiony z urzędu”. Z akt sprawy nie wynika jednak, by został
ustanowiony w trybie art. 84 § 3 k.p.k., zatem wniosek o przyznanie kosztów
pomocy prawnej nie mógł zostać uwzględniony, także na zasadach słuszności,
skoro wywiedziona kasacja okazała się oczywiście bezzasadna. Nasuwa się też
uwaga, że nie jest pewne, iż kasacja została wniesiona zgodnie z intencją
podejrzanego, bowiem w aktach sprawy nie ma żadnej informacji, która
wskazywałaby, że wolą podejrzanego było wniesienie nadzwyczajnego środka
zaskarżenia.
[WB]
[a.ł]Pełny tekst orzeczenia
III KK 369/26
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.