III KK 338/20

Sąd Najwyższy2020-12-07
SNtransportoweprzewóz drogowyŚrednianajwyższy
transport drogowyczas pracy kierowcówustawa o transporcie drogowymkasacjazmiana przepisówutrata mocy obowiązującejuniewinnienie

Sąd Najwyższy uniewinnił obwinionego od zarzutu naruszenia przepisów o czasie pracy kierowcy, uchylając wyrok sądu niższej instancji z powodu utraty mocy obowiązującej przepisu, na podstawie którego skazano.

Sąd Rejonowy w P. skazał K. P. za naruszenie przepisów o czasie pracy kierowcy, wymierzając karę grzywny. Wyrok uprawomocnił się. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego, ponieważ przepis, na podstawie którego skazano, utracił moc obowiązującą przed wydaniem wyroku. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok i uniewinnił obwinionego, obciążając Skarb Państwa kosztami.

Wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z dnia 4 marca 2019 r., sygn. akt II W (...), obwiniony K. P. został uznany za winnego naruszenia warunków przewozu drogowego poprzez dopuszczenie do przekroczenia przez kierowcę T. K. przepisów o czasie prowadzenia pojazdu, obowiązkowych przerwach i odpoczynku, w zakresie przekroczenia maksymalnego czasu pracy bez przerwy o 38 minut. Czyn ten kwalifikowano z art. 92 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym, a karę grzywny w wysokości 400 zł wymierzono na podstawie art. 92 ust. 3 i 4 tej ustawy w zw. z § 15 załącznika nr 2 do ustawy i art. 9 § 2 k.w. Wyrok uprawomocnił się z dniem 12 marca 2019 r. Prokurator Generalny wniósł kasację na korzyść obwinionego, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego, tj. art. 2 § 1 k.w., polegające na skazaniu na podstawie przepisu, który utracił moc obowiązującą z dniem 3 września 2018 r. na mocy ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k., uznał kasację za oczywiście zasadną. Stwierdzono, że w czasie orzekania przez Sąd Rejonowy przepis art. 92 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym już nie obowiązywał, co stanowiło rażące naruszenie art. 2 § 1 k.w. z istotnym wpływem na treść wyroku. Wobec braku penalizacji czynu w obowiązującym stanie prawnym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i uniewinnił K. P., obciążając Skarb Państwa kosztami postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, nie można skazać za czyn, który nie jest już objęty sankcją prawną w momencie orzekania, nawet jeśli był wykroczeniem w momencie popełnienia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że przepis art. 92 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym, na podstawie którego obwiniony został skazany, utracił moc obowiązującą przed wydaniem wyroku przez sąd pierwszej instancji. Wobec tego, w czasie orzekania, czyn przypisany obwinionemu nie był już penalizowany. Skazanie na podstawie przepisu, który przestał obowiązywać, stanowi rażące naruszenie prawa materialnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i uniewinnienie

Strona wygrywająca

K. P.

Strony

NazwaTypRola
K. P.osoba_fizycznaobwiniony

Przepisy (7)

Główne

u.t.d. art. 92 § ust. 3

Ustawa o transporcie drogowym

Przepis ten utracił moc obowiązującą z dniem 3 września 2018 r. i nie mógł stanowić podstawy skazania w dacie wyroku sądu rejonowego (4 marca 2019 r.).

k.w. art. 2 § § 1

Kodeks wykroczeń

Zasada, że odpowiedzialności za wykroczenie można przypisać tylko czyn popełniony po wejściu w życie ustawy, która go penalizuje.

Pomocnicze

u.z.u.t.d. art. 1 § ust. 15 pkt b

Ustawa o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw

Przepis ten uchylił ust. 3 art. 92 ustawy o transporcie drogowym.

k.w. art. 9 § § 2

Kodeks wykroczeń

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do rozpoznania kasacji na posiedzeniu i uwzględnienia jej, gdy jest oczywiście zasadna.

k.p.k. art. 632 § pkt. 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do obciążenia Skarbu Państwa kosztami postępowania w przypadku uniewinnienia.

k.p.k. art. 638

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepis art. 92 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym, na podstawie którego obwiniony został skazany, utracił moc obowiązującą przed wydaniem wyroku. Skazanie na podstawie przepisu, który przestał obowiązywać, stanowi rażące naruszenie prawa materialnego.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest oczywiście zasadna w stopniu wymaganym przez art. 535§5 k.p.k. w czasie orzekania, tj. 4 marca 2019r., wskazany przepis już nie obowiązywał. doszło zatem do rażącego naruszenia art. 2§1 k.w., które niewątpliwie miało wpływ na wydane orzeczenie

Skład orzekający

Waldemar Płóciennik

przewodniczący

Jerzy Grubba

sprawozdawca

Barbara Skoczkowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady nullum crimen sine lege w kontekście zmian legislacyjnych i utraty mocy obowiązującej przepisów penalnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów ustawy o transporcie drogowym i zastosowania art. 2 § 1 k.w.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są zmiany legislacyjne i jak mogą one wpływać na losy postępowań, nawet tych, które wydają się już zakończone. Jest to przykład na to, że prawo jest dynamiczne.

Wyrok uchylony, bo przepis przestał obowiązywać! Sąd Najwyższy uniewinnia kierowcę.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt III KK 338/20
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 7 grudnia 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący)
‎
SSN Jerzy Grubba (sprawozdawca)
‎
SSN Barbara Skoczkowska
Protokolant Marta Brylińska
w sprawie
K. P.
obwinionego o czyn z art. 92 ust. 3 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2017r., poz. 2200)
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 7 grudnia 2020r.
na posiedzeniu w trybie art. 535§5 k.p.k.
kasacji wniesionej – na korzyść - przez Prokuratora Generalnego
od wyroku Sądu Rejonowego w P. z dnia 4 marca 2019r. w sprawie II W (…)
1. uchyla zaskarżony wyrok i uniewinnia K. P. od dokonania zarzucanego czynu;
2. kosztami procesu obciąża Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego w P.  z dnia 4 marca 2019r., sygn. akt II W (…), obwiniony K. P.  został uznany za winnego tego, że w dniu 8 grudnia 2017r., w miejscowości W.[...], będąc osobą zarządzającą transportem, naruszył warunki przewozu drogowego w ten sposób, że dopuścił do naruszenia przez kierowcę T. K. przepisów o czasie prowadzenia pojazdu, obowiązkowych przerwach i odpoczynku w zakresie przekroczenia maksymalnego czasu pracy bez przerwy o 38 minut, tj. czynu wyczerpującego dyspozycję
art.
92 ust. 3 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2017r., poz. 2200) za który to czyn, na podstawie
art.
92 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym w zw. z Ip. 15. załącznika nr 2 do tej ustawy w zw. z
art.
9§2 k.w., wymierzono mu karę grzywny w wysokości 400 złotych.
Powyższy wyrok nie został zaskarżony przez strony postępowania i uprawomocnił się z dniem 12 marca 2019r.
Obecnie kasację od powyższego orzeczenia, na korzyść obwinionego, wniósł Prokurator Generalny, zarzucając w niej rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa materialnego,
tj. art.
2§1 k.w., polegające na skazaniu obwinionego za wykroczenie z
art.
92 ust. 3 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2017r. poz. 2200 ze zm.), pomimo że przepis ten z dniem 3 września 2018r. utracił moc obowiązującą w związku z brzmieniem
art.
1 ust. 15 pkt b ustawy z dnia 5 lipca 2018r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018r., poz. 1481).
Podnosząc wskazany zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i uniewinnienie K. P. od popełnienia zarzucanego mu czynu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja jest oczywiście zasadna w stopniu wymaganym przez art. 535§5 k.p.k.
W czasie trwania postępowania toczącego się w przedmiotowej sprawie doszło do istotnych zmian w ustawie o transporcie drogowym na mocy ustawy z dnia 5 lipca 2018r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018r., poz. 1481). Między innymi, na mocy art. 1 ust. 15 pkt b ustawy nowelizującej uchylony został ust. 3
art.
92 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym. Powyższa zmiana weszła w życie z dniem 3 września 2018r., co oznacza, że w czasie orzekania, tj. 4 marca 2019r., wskazany przepis już nie obowiązywał.
W przedmiotowej sprawie doszło zatem do rażącego naruszenia art. 2§1 k.w., które niewątpliwie miało wpływ na wydane orzeczenie, bowiem wobec obwinionego, któremu przypisano popełnienie wykroczenia z
art.
92 ust. 3 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2017r., poz. 2200), nie zastosowano obowiązującej w czasie orzekania nowej ustawy (tj. ustawy w brzmieniu obowiązującym po dniu 3 września 2018r.), która nie przewidywała już penalizacji zarzucanego obwinionemu czynu.
Z tych
też przyczyn konieczne stało się uchylenie zaskarżonego wyroku i uniewinnienie
K. P. od dokonania zarzucanego mu czynu.
O kosztach procesu, w tym wydatkach związanych z rozpoznaniem kasacji, orzeczono na podstawie art. 632 pkt. 2 k.p.k. i art. 638 k.p.k.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI