III KK 266/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę od postanowienia Sądu Okręgowego w Krakowie, które częściowo zmieniło postanowienie Sądu Rejonowego w Suchej Beskidzkiej. Sąd Rejonowy umorzył postępowanie karne wobec H.R. o czyn z ustawy o ochronie zwierząt z powodu niepoczytalności sprawcy (art. 31 § 1 k.k.) i orzekł zakaz prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie hodowli zwierząt. Sąd Okręgowy uzupełnił opis czynu o stwierdzenie o zniesionej zdolności do rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania postępowaniem, a w pozostałym zakresie utrzymał postanowienie sądu pierwszej instancji. Kasacja obrońcy zarzucała rażącą obrazę przepisów ustawy o ochronie zwierząt oraz art. 433 k.p.k. Sąd Najwyższy uznał kasację za niedopuszczalną z mocy ustawy, ponieważ zakaz prowadzenia działalności gospodarczej, mimo orzeczenia go na podstawie art. 93a § 2 k.k. i art. 99 § 1 k.k. w zw. z art. 39 pkt 2 k.k., nie jest środkiem zabezpieczającym w ścisłym rozumieniu art. 93a § 1 k.k., a zatem nie podlega zaskarżeniu kasacją na podstawie art. 519 k.p.k. W związku z niedopuszczalnością kasacji, Sąd Najwyższy pozostawił ją bez rozpoznania, kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa i nie uwzględnił wniosku obrońcy o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, powołując się na utrwalone orzecznictwo, że Skarb Państwa nie ponosi kosztów czynności prawnie niedopuszczalnych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zakresu przedmiotowego kasacji w sprawach karnych, rozróżnienie między środkami zabezpieczającymi a środkami karnymi orzekanymi wobec sprawców niepoczytalnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z niedopuszczalnością kasacji od postanowień o charakterze mieszanym (umorzenie + środek karny).
Zagadnienia prawne (1)
Czy zakaz prowadzenia działalności gospodarczej orzeczony na podstawie art. 93a § 2 k.k. w zw. z art. 99 § 1 k.k. (środek karny wobec sprawcy niepoczytalnego) mieści się w pojęciu 'środka zabezpieczającego określonego w art. 93a Kodeksu karnego', o którym mowa w art. 519 k.p.k. (podstawa dopuszczalności kasacji)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zakaz prowadzenia działalności gospodarczej orzeczony na podstawie art. 93a § 2 k.k. w zw. z art. 99 § 1 k.k. nie jest środkiem zabezpieczającym w ścisłym rozumieniu art. 93a § 1 k.k. i nie podlega zaskarżeniu kasacją na podstawie art. 519 k.p.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że katalog środków zabezpieczających jest enumeratywnie określony w art. 93a § 1 k.k. i nie obejmuje nakazów i zakazów z art. 39 pkt 2-3 k.k., które mimo orzekania ich 'tytułem środka zabezpieczającego' wobec sprawców niepoczytalnych, stanowią środki karne. Różnice w regulacjach wykonawczych i czasowych potwierdzają odrębną naturę tych instytucji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| H. R. | osoba_fizyczna | podejrzany/oskarżony |
| obrońca | inne | obrońca |
| S. M. | inne | właściciel zwierząt |
| Burmistrz Miasta Sucha Beskidzka | organ_państwowy | organ wydający decyzję |
Przepisy (16)
Główne
k.p.k. art. 519
Kodeks postępowania karnego
Określa rodzaje orzeczeń, które mogą być zaskarżone kasacją. Dotyczy prawomocnego wyroku sądu odwoławczego oraz prawomocnego postanowienia sądu odwoławczego o umorzeniu postępowania i zastosowaniu środka zabezpieczającego określonego w art. 93a k.k.
k.k. art. 31 § § 1
Kodeks karny
Określa przesłanki niepoczytalności sprawcy.
k.k. art. 93a § § 1
Kodeks karny
Enumeratywnie wymienia środki zabezpieczające (elektroniczna kontrola miejsca pobytu, terapia, terapia uzależnień, pobyt w zakładzie psychiatrycznym).
k.k. art. 93a § § 2
Kodeks karny
Odwołuje się do nakazów i zakazów z art. 39 pkt 2-3 k.k. jako środków orzekanych 'tytułem środka zabezpieczającego'.
k.k. art. 99 § § 1
Kodeks karny
Podstawa orzekania środków karnych z art. 39 pkt 2-3 k.k. wobec sprawców niepoczytalnych.
u.o.z. art. 35 § ust. 1a
Ustawa o ochronie zwierząt
Czyn z ustawy o ochronie zwierząt (znęcanie się nad zwierzętami).
Pomocnicze
k.p.k. art. 521
Kodeks postępowania karnego
Pozwala tzw. podmiotom specjalnym na zaskarżenie każdego prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie.
k.p.k. art. 530 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Nakazuje odmowę przyjęcia kasacji niedopuszczalnej z mocy ustawy.
k.p.k. art. 531 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Nakazuje Sądowi Najwyższemu pozostawienie kasacji niedopuszczalnej z mocy ustawy bez rozpoznania.
k.p.k. art. 637a
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego.
k.p.k. art. 632 § pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Podstawa obciążenia Skarbu Państwa kosztami postępowania.
k.k. art. 39 § pkt 2
Kodeks karny
Katalog środków karnych, w tym zakaz prowadzenia działalności gospodarczej.
u.o.z. art. 35 § ust. 3a
Ustawa o ochronie zwierząt
Dotyczy wyboru środka zabezpieczającego w kontekście prowadzenia działalności gospodarczej.
u.o.z. art. 35 § ust. 3b
Ustawa o ochronie zwierząt
Dotyczy orzekania środka zabezpieczającego.
u.o.z. art. 35 § ust. 4b
Ustawa o ochronie zwierząt
Dotyczy orzekania środka zabezpieczającego.
u.o.z. art. 7 § ust. 6
Ustawa o ochronie zwierząt
Dotyczy zwrotu zwierząt odebranych czasowo.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kasacja jest niedopuszczalna, ponieważ zakaz prowadzenia działalności gospodarczej orzeczony na podstawie art. 93a § 2 k.k. w zw. z art. 99 § 1 k.k. nie jest środkiem zabezpieczającym w rozumieniu art. 93a § 1 k.k., a tym samym nie podlega zaskarżeniu kasacją na podstawie art. 519 k.p.k.
Odrzucone argumenty
Argumentacja obrońcy dotycząca rażącej obrazy przepisów ustawy o ochronie zwierząt i art. 433 k.p.k. (nierozpoznanie zarzutu dotyczącego braku prowadzenia działalności gospodarczej).
Godne uwagi sformułowania
kasacja obrońcy jest niedopuszczalna z mocy ustawy • nakaz i zakazy z art. 39 pkt 2–3 k.k. nie mieszczą się w pojęciu „środka zabezpieczającego określonego w art. 93a Kodeksu karnego” • Skarb Państwa nie może ponosić finansowych skutków podejmowania przez podmiot fachowy czynności prawnie niedopuszczalnych
Skład orzekający
Marek Motuk
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu przedmiotowego kasacji w sprawach karnych, rozróżnienie między środkami zabezpieczającymi a środkami karnymi orzekanymi wobec sprawców niepoczytalnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z niedopuszczalnością kasacji od postanowień o charakterze mieszanym (umorzenie + środek karny).
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie karnym – dopuszczalności kasacji. Rozróżnienie między środkami zabezpieczającymi a karnymi ma istotne znaczenie praktyczne dla prawników.
“Kasacja odrzucona: Kiedy zakaz prowadzenia działalności nie jest środkiem zabezpieczającym?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.