III KK 205/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku o zasądzenie od Skarbu Państwa zadośćuczynienia i odszkodowania za krzywdę doznaną przez J. Z. w wyniku niesłusznego pozbawienia wolności w 1947 roku. Sąd Okręgowy zasądził po 15.000 zł zadośćuczynienia i 210 zł odszkodowania na rzecz każdego z wnioskodawców, oddalając dalej idące żądania. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok, dodając odsetki ustawowe za opóźnienie, ale w pozostałej części utrzymał wyrok w mocy. Wnioskodawcy wnieśli kasację, zarzucając rażące naruszenie przepisów ustawy lutowej oraz art. 7 k.p.k. poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędną ocenę wysokości zadośćuczynienia. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. Podkreślono, że zarzuty kasacyjne dotyczyły przepisów, które nie były stosowane przez Sąd Apelacyjny, a ocena wysokości zadośćuczynienia przez sądy niższych instancji mieściła się w granicach swobody sędziowskiej, uwzględniając realia sprawy i specyfikę represji z okresu powojennego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie zasad oceny zasadności kasacji w sprawach o zadośćuczynienie za represje komunistyczne, zwłaszcza w kontekście zarzutów dotyczących naruszenia przepisów nie stosowanych przez sąd odwoławczy.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą lutową i represjami z okresu powojennego. Ocena wysokości zadośćuczynienia jest zawsze indywidualna.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wysokość zasądzonego zadośćuczynienia za krzywdę doznaną w wyniku niesłusznego pozbawienia wolności jest adekwatna do doznanej krzywdy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sądy niższych instancji prawidłowo ustaliły wysokość zadośćuczynienia, uwzględniając wszystkie istotne okoliczności.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że ocena wysokości zadośćuczynienia przez Sąd Apelacyjny mieściła się w granicach swobody sędziowskiej i nie stanowiła rażącego naruszenia prawa. Kwota zasądzona była wyższa od przeciętnej w podobnych sprawach i uwzględniała specyfikę represji oraz patriotyczne pobudki działania represjonowanego.
Czy Sąd Apelacyjny rażąco naruszył przepisy prawa, w tym ustawę lutową i art. 7 k.p.k., poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędną kontrolę instancyjną wyroku Sądu Okręgowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kasacja w tym zakresie jest oczywiście bezzasadna, ponieważ zarzuty dotyczyły przepisów, których Sąd Apelacyjny nie stosował.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że zarzuty kasacyjne dotyczące naruszenia art. 8 ust. 1 ustawy lutowej i art. 7 k.p.k. były chybione, gdyż przepisy te nie były stosowane przez Sąd Apelacyjny. Sąd odwoławczy nie dokonał naruszenia art. 433 § 2 k.p.k., gdyż prawidłowo odniósł się do zarzutów apelacji dotyczących wysokości zadośćuczynienia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| C. Z. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| W. K. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Z. K. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| S. N. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| J. Z. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony (ojciec wnioskodawców) |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | odpowiedzialny |
Przepisy (6)
Główne
ustawa lutowa art. 8 § 1
Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego
Podstawa do zasądzenia zadośćuczynienia i odszkodowania za krzywdę i szkodę doznaną w wyniku represji.
k.p.k. art. 535 § 3
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do rozpoznania kasacji na posiedzeniu bez udziału stron.
Pomocnicze
k.c. art. 445 § 1
Kodeks cywilny
Określa zasady zasądzania zadośćuczynienia za krzywdę.
k.c. art. 481 § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy odsetek ustawowych za opóźnienie.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy zasad oceny dowodów.
k.p.k. art. 433 § 2
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy obowiązku rozpoznania zarzutów apelacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kasacja wniesiona od prawomocnego wyroku Sądu odwoławczego powinna wskazywać na rażące naruszenie prawa przez ten Sąd. • Zarzuty kasacyjne dotyczące naruszenia art. 8 ust. 1 ustawy lutowej i art. 7 k.p.k. były chybione, ponieważ przepisy te nie były stosowane przez Sąd Apelacyjny. • Ocena wysokości zadośćuczynienia przez Sąd Apelacyjny mieściła się w granicach swobody sędziowskiej i była adekwatna do okoliczności sprawy. • Kwota zasądzonego zadośćuczynienia była wyższa od przeciętnej w podobnych sprawach i uwzględniała specyfikę represji oraz patriotyczne pobudki działania represjonowanego.
Odrzucone argumenty
Rażące naruszenie art. 8 ust. 1 ustawy lutowej poprzez niewłaściwe zastosowanie skutkujące brakiem zasądzenia całości wnioskowanej kwoty zadośćuczynienia. • Rażące naruszenie art. 8 ust. 1 ustawy lutowej w zw. z art. 445 § 1 k.c. poprzez błędne zastosowanie skutkujące uznaniem, iż suma zadośćuczynienia jest odpowiednia. • Rażące naruszenie art. 7 k.p.k. poprzez dowolną ocenę dowodów i wyciągnięcie wniosków sprzecznych z zasadami logicznego rozumowania. • Sąd odwoławczy nie dokonał właściwej i pełnej kontroli instancyjnej wyroku Sądu I instancji.
Godne uwagi sformułowania
kasacja jako oczywiście bezzasadna • nie spełnia tego wymogu rozpoznana kasacja, bowiem jako naruszone jej autorka wymieniła przepisy, których Sąd Apelacyjny nie stosował, zatem i nie mógł ich naruszyć. • Sąd Apelacyjny odnotował i to, że chociaż J. Z. wymierzono surową karę 5 lat pozbawienia wolności, to perspektywa długotrwałego pobytu w więzieniu nie mogła być – jak twierdzono w apelacji – szczególną formą udręki psychicznej, bowiem świadomość konieczności odbycia wspomnianej kary skazany mógł mieć tylko przez dzień, co wynika z dat wyroku (15 kwietnia 1947 r.) i jego zwolnienia w wyniku amnestii (16 kwietnia 1947 r.). • Stwierdzenie to, wyrażające subiektywne odczucie strony zainteresowanej uzyskaniem możliwie dużej kwoty tytułem zadośćuczynienia, nie daje jednak podstaw do uznania, że rozpoznając apelację wnioskodawców Sąd odwoławczy rażąco naruszył przepisy prawa.
Skład orzekający
Zbigniew Puszkarski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasad oceny zasadności kasacji w sprawach o zadośćuczynienie za represje komunistyczne, zwłaszcza w kontekście zarzutów dotyczących naruszenia przepisów nie stosowanych przez sąd odwoławczy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą lutową i represjami z okresu powojennego. Ocena wysokości zadośćuczynienia jest zawsze indywidualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy zadośćuczynienia za krzywdę doznaną w wyniku represji komunistycznych, co ma znaczenie historyczne i społeczne. Analiza zasadności kasacji jest istotna dla prawników procesowych.
“Sąd Najwyższy o kasacji w sprawie zadośćuczynienia za represje: kluczowe znaczenie mają zarzuty wobec sądu odwoławczego.”
Dane finansowe
WPS: 621 226,32 PLN
zadośćuczynienie: 15 000 PLN
odszkodowanie: 210 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.