III KK 197/23

SN
III KK 197/23
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 13 czerwca 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Tomasz Artymiuk (przewodniczący)
‎
SSN Jacek Błaszczyk
‎
SSN Eugeniusz Wildowicz (sprawozdawca)
Protokolant Katarzyna Gajewska
w sprawie
P. M.
skazanego z art. 107 § 1 k.k.s. i in.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 13 czerwca 2023 r.
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść
od wyroku Sądu Rejonowego w Kielcach
z dnia 28 lutego 2023 r., sygn. akt II K 1569/22,
uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w Kielcach do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
P. M. został oskarżony o to, że w okresie od nieustalonego dnia po 9.01.2020 r. do dnia 28.05.2020 r. w lokalu X. mieszczącym się przy ul. […] w K., ułatwił nieustalonej osobie prowadzenie gier hazardowych na automatach A., S., B., S.1, bez wcześniejszego uzyskania koncesji na prowadzenie kasyna gier, poza kasynem gier, na automatach niezarejestrowanych przez właściwy organ, tj. wbrew art. 6, 14, 23a ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. 2018.165) poprzez to, że świadcząc obsługę lokalu umożliwiał osobom chętnym do rozgrywania gier hazardowych dostęp do automatów do gier, wpuszczając ich do lokalu X., tj. o przestępstwo skarbowe z art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 18 § 3 k.k.
Naczelnik […] Urzędu Celno - Skarbowego w K., na podstawie art. 156 § 1 k.k.s., złożył wraz z aktem oskarżenia wniosek o wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzenia rozprawy i wymierzenie oskarżonemu uzgodnionej z nim kary grzywny w wymiarze 25 stawek dziennych, przyjmując wysokość jednej stawki na kwotę 200 zł, tj. w łącznej kwocie 5000 zł oraz orzeczenie przepadku zatrzymanych przedmiotów.
Sąd Rejonowy w Kielcach, wyrokiem z dnia 28 lutego 2023 r., sygn. akt II K 1569/22:
1. na podstawie art. 148 § 5 k.k.s. w zw. z art. 17 § 1 pkt 2 i 4 k.k.s. udzielił P.M. zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności za opisane we wniosku Naczelnika […] Urzędu Celno - Skarbowego w K. popełnione przez niego przestępstwo skarbowe z art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 18 § 3 k.k. i za to na podstawie art. 18 § 1 pkt 1 k.k.s. wymierzył mu karę grzywny w wysokości 5000 złotych;
2. na podstawie art. 18 § 1 pkt. 2 k.k.s. oraz art. 30 § 5 k.k.s. orzekł przepadek dowodów rzeczowych w postaci: Automatu do gier A., Automatu do gier S., Automatu do gier B., Automatu do gier S.1 wraz z przynależnymi kluczami w ilości 11 sztuk, środki pieniężne w łącznej kwocie 3.170 zł, opisanych w wykazie dowodów rzeczowych.
Wyrok ten, niezaskarżony przez żadną ze stron, uprawomocnił się z dniem 8 marca 2023 r.
Prokurator Generalny wniósł w dniu 20 kwietnia 2023 r. kasację od powyższego wyroku. Zaskarżył go w całości na niekorzyść oskarżonego i zarzucił rażące, a mające istotny wpływ na treść wyroku, naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 156 § 1 k.k.s. i art. 156 § 3 k.k.s. w zw. z art. 343 § 7 k.p.k. oraz art. 145 § 1 k.k.s. w zw. z art. 148 § 1 i § 5 k.k.s., „polegające na zaniechaniu rozpoznania, dołączonego przez organ postępowania przygotowawczego - Naczelnika […] Urzędu Celno - Skarbowego w K. do aktu oskarżenia przeciwko P. M., oskarżonemu o popełnienie przestępstwa skarbowego z art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 18 § 3 k.k., wniosku o skazanie oskarżonego bez przeprowadzenia rozprawy i wymierzenie kary grzywny oraz orzeczenie środka karnego przepadku przedmiotów oraz udzieleniu zaskarżonym wyrokiem zgody na dobrowolne poddanie się P. M. odpowiedzialności, jako sprawcy przestępstwa skarbowego z art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 18 § 3 k.k., pomimo braku wniosku o zezwolenie na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności pochodzącego od oskarżonego i Naczelnika […] Urzędu Celno - Skarbowego w K., co w konsekwencji skutkowało również rażącą i mającą istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia obrazą art. 17 § 1 pkt 2 i 4 k.k.s. oraz art. 17 § 2 pkt 1 k.k.s., albowiem przed udzieleniem wyrokiem zgody na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności oskarżony nie uiścił kwoty odpowiadającej co najmniej najniższej karze grzywny grożącej za przestępstwo skarbowe oraz nie uiścił co najmniej zryczałtowanej równowartości kosztów postępowania, a nadto przypisane P. M. przestępstwo skarbowe zagrożone jest oprócz karą grzywny do 720 stawek dziennych także karą pozbawienia wolności do lat 3 albo obu tymi karami łącznie, co, przy braku wskazanych powyżej przesłanek warunkujących dopuszczalność udzielenia zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności za przestępstwo skarbowe, stanowiło negatywną przesłankę do procedowania w tym trybie”.
Podnosząc powyższe, Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Rejonowego w Kielcach i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jest zasadna w stopniu oczywistym, co pozwala na jej rozpoznanie i uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
W toku postępowania przed Sądem Rejonowym w Kielcach doszło bowiem do oczywistego, a zarazem rażącego uchybienia prawu procesowemu, co miało istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku.
Mimo że wraz z aktem oskarżenia Naczelnik […] Urzędu Celno -Skarbowego w K. na podstawie art. 156 § 1 k.k.s. złożył
wniosek o wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzenia rozprawy
i wymierzenie oskarżonemu uzgodnionej z nim kary grzywny w łącznej kwocie 5000 zł oraz orzeczenie przepadku zatrzymanych przedmiotów, Sąd Rejonowy w wydanym wyroku na podstawie art. 148 § 5 k.k.s. w zw. z art. 17 § 1 pkt 2 i 4 k.k.s.
udzielił P. M. zezwolenia na
dobrowolne poddanie się odpowiedzialności
za opisane we wniosku Naczelnika […] Urzędu Celno - Skarbowego w K. popełnione przez niego przestępstwo skarbowe z art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 18 § 3 k.k. i za to na podstawie art. 18 § 1 pkt 1 k.k.s. wymierzył mu karę grzywny w wysokości 5000 zł, a więc zastosował zupełnie inną instytucję prawa procesowego. Naruszył tym samym przepisy procedury w sprawach karnoskarbowych, poprzez nierozpoznanie wniesionego przez oskarżyciela wniosku o skazanie bez rozprawy i jednoczesne bezpodstawne udzielenie zgody na dobrowolne podanie się odpowiedzialności przez P. M., mimo braku stosownego wniosku i z naruszeniem zasad określonych w art. 17 § 1 pkt 2 i 4 oraz § 2 pkt 1 k.k.s.
Nie ulega wątpliwości, że instytucje skazania bez rozprawy i dobrowolnego poddania się odpowiedzialności, stanowią różne podstawy orzekania bez przeprowadzania rozprawy. W niniejszej sprawie wnioskiem Naczelnika […] Urzędu Celno - Skarbowego w K. zainicjowano procedurę z art. 156 § 1 k.k.s. i ten wniosek Sąd miał obowiązek rozpoznać. Sąd Rejonowy, najwyraźniej w wyniku pomyłki, uznał przedmiotowy wniosek za wszczynający procedurę z art. 17 k.k.s., w której sprawca dobrowolnie poddaje się odpowiedzialności za zarzucone mu przestępstwo. Stanowi to jaskrawe naruszenie obowiązujących przepisów, jako że nie przewidują one możliwości odmiennego postąpienia przez Sąd, do którego złożono wniosek o skazanie bez rozprawy niż rozpoznanie go. W szczególności nie jest możliwe udzielenie oskarżonemu, wobec złożenia przez oskarżyciela wniosku o skazanie bez rozprawy, zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności za przestępstwo skarbowe. Na marginesie zauważyć należy, że w realiach niniejszej sprawy, niezależnie od braku wypełnienia wskazanych w art. 17 § 1 pkt 2 i 4 k.k.s. oraz art. 17 § 2 pkt 1 k.k.s. pozytywnych przesłanek udzielenia zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności, zachodziła także negatywna przesłanka do wydania takiego orzeczenia, wynikająca z treści art. 17 § 2 pkt 1 k.k.s., gdyż zarzucane oskarżonemu przestępstwo skarbowe zagrożone jest oprócz kary grzywny, także karą pozbawienia wolności do lat 3 albo obu tymi karami łącznie, co z mocy powołanego przepisu wyłącza możliwość udzielenia przez Sąd zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności.
Biorąc pod uwagę rażący i oczywisty charakter uchybień procesowych, na skutek których doszło do wydania zaskarżonego wyroku, należało wyrok ten uchylić i przekazać sprawę Sądowi Rejonowemu w Kielcach do ponownego rozpoznania. W postępowaniu tym Sąd Rejonowy rozpozna wniosek Naczelnika […] Urzędu Celno - Skarbowego w K. i albo go uwzględni (z ewentualnymi modyfikacjami) albo skieruje sprawę do rozpoznania na zasadach ogólnych.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.
[ms]