III KK 196/26Uchylenie wyroku nakazowego kasacja 3
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w składzie sędziego Andrzeja Tomczyka rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść obwinionego R.Z. od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Gryficach. Obwiniony został uznany za winnego popełnienia wykroczenia z art. 94 § 1 k.w., polegającego na kierowaniu pojazdem mechanicznym pomimo upływu ważności prawa jazdy i jego nieodnowienia. Sąd Rejonowy wymierzył mu grzywnę oraz zakaz prowadzenia pojazdów. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie prawa procesowego i materialnego, wskazując, że obwiniony posiadał zagraniczne prawo jazdy, którego ważność wprawdzie upłynęła, ale samo prawo jazdy nie jest dokumentem uprawniającym, a jedynie stwierdza posiadanie uprawnień. Sąd Najwyższy przychylił się do stanowiska Prokuratora Generalnego, stwierdzając, że Sąd Rejonowy wadliwie uznał brak uprawnień. Prawdopodobnie obwiniony posiadał uprawnienia, a jedynie nie miał przy sobie ważnego dokumentu. Faktyczny brak posiadania dokumentu potwierdzającego uprawnienie, które kierujący pojazdem uzyskał, nie realizuje znamion wykroczenia z art. 94 § 1 k.w. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok nakazowy i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Gryficach.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja znamion wykroczenia z art. 94 § 1 k.w. (jazda bez uprawnień) w kontekście posiadania zagranicznego prawa jazdy z upływem terminu ważności oraz dopuszczalność stosowania postępowania nakazowego w sprawach o wykroczenia.
Dotyczy specyficznej sytuacji posiadania zagranicznego dokumentu prawa jazdy z upływem terminu ważności i oceny jego znaczenia dla ustalenia posiadania uprawnień.
Zagadnienia prawne (2)
Czy kierowanie pojazdem mechanicznym z wygasłym zagranicznym prawem jazdy, które nie jest dokumentem uprawniającym, lecz jedynie stwierdza posiadanie uprawnień, stanowi wykroczenie z art. 94 § 1 k.w. (jazda bez uprawnień)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli osoba posiadała uprawnienia, a jedynie nie miała przy sobie ważnego dokumentu potwierdzającego te uprawnienia. W takim przypadku czyn powinien być oceniany na płaszczyźnie art. 95 § 1 k.w.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że art. 94 § 1 k.w. dotyczy sytuacji, gdy osoba w ogóle nie uzyskała uprawnień, utraciła je lub zostały jej cofnięte. Posiadanie zagranicznego prawa jazdy, nawet z upływem terminu ważności, nie jest równoznaczne z brakiem uprawnień, a jedynie z brakiem dokumentu potwierdzającego te uprawnienia, który należy mieć przy sobie i okazać na żądanie. W przypadku posiadania zagranicznego dokumentu, czyn należy oceniać na podstawie art. 95 § 1 k.w.
Czy sąd może wydać wyrok nakazowy, gdy okoliczności czynu i wina obwinionego budzą wątpliwości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, orzekanie w postępowaniu nakazowym jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy okoliczności czynu i wina obwinionego nie budzą wątpliwości.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy przypomniał, że postępowanie nakazowe jest uproszczone i przeznaczone dla spraw oczywistych, gdzie materiał dowodowy jednoznacznie przesądza o odpowiedzialności. Wymóg braku wątpliwości dotyczy m.in. realizacji wszystkich znamion wykroczenia. W rozpoznawanej sprawie wątpliwości co do posiadania uprawnień przez obwinionego istniały, co wykluczało zastosowanie trybu nakazowego.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R.Z. | osoba_fizyczna | obwiniony |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | wnioskodawca kasacji |
Przepisy (5)
Główne
k.w. art. 94 § 1
Kodeks wykroczeń
Dotyczy sytuacji, gdy osoba w ogóle nie uzyskała uprawnień do prowadzenia pojazdu określonej kategorii, utraciła je w wyniku cofnięcia i musi ponownie ubiegać się o ich uzyskanie, lub posiadając de facto takie uprawnienia, nie może ich realizować z powodu czasowego zawieszenia.
k.w. art. 95 § 1
Kodeks wykroczeń
Dotyczy sytuacji, gdy kierujący pojazdem nie posiada przy sobie dokumentu potwierdzającego uprawnienie do kierowania pojazdem, które uzyskał.
Pomocnicze
k.p.w. art. 93 § 1
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Sąd na posiedzeniu może wydać wyrok nakazowy w sprawach o wykroczenia, w których wystarczające jest wymierzenie nagany, grzywny albo kary ograniczenia wolności.
k.p.w. art. 93 § 2
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Orzekanie w postępowaniu nakazowym może nastąpić, jeżeli okoliczności czynu i wina obwinionego nie budzą wątpliwości.
prd art. 38 § 1
Ustawa Prawo o ruchu drogowym
Kierujący pojazdem obowiązany jest mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu dokument potwierdzający uprawnienie do kierowania pojazdem.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Posiadanie zagranicznego prawa jazdy, nawet z upływem terminu ważności, nie jest równoznaczne z brakiem uprawnień do kierowania pojazdem. • Prawo jazdy jest dokumentem stwierdzającym posiadanie uprawnień, a nie samym uprawnieniem. • Faktyczny brak posiadania dokumentu potwierdzającego uprawnienie, które kierujący pojazdem uzyskał, nie realizuje znamion wykroczenia z art. 94 § 1 k.w. • Wątpliwości co do posiadania uprawnień przez obwinionego wykluczały zastosowanie trybu postępowania nakazowego.
Godne uwagi sformułowania
prawo jazdy nie stanowi dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdów mechanicznych, a jedynie stwierdza posiadanie takowych uprawnień • zachowanie polegające na dysponowaniu przez obwinionego, podczas kierowania pojazdem mechanicznym, dokumentem zagranicznego prawa jazdy, którego ważność wygasła, nie realizowało znamion wykroczenia z art. 94 § 1 k.w. • tryb nakazowy jest postępowaniem uproszczonym przewidzianym dla spraw o charakterze oczywistym, gdzie materiał dowodowy zgromadzony w fazie przedprocesowej w sposób jednoznaczny przesądza o odpowiedzialności obwinionego
Skład orzekający
Andrzej Tomczyk
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja znamion wykroczenia z art. 94 § 1 k.w. (jazda bez uprawnień) w kontekście posiadania zagranicznego prawa jazdy z upływem terminu ważności oraz dopuszczalność stosowania postępowania nakazowego w sprawach o wykroczenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji posiadania zagranicznego dokumentu prawa jazdy z upływem terminu ważności i oceny jego znaczenia dla ustalenia posiadania uprawnień.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia posiadania dokumentów uprawniających do kierowania pojazdami i stanowi ciekawy przykład interpretacji przepisów przez Sąd Najwyższy, który może mieć praktyczne znaczenie dla wielu kierowców.
“Czy wygasłe zagraniczne prawo jazdy to to samo co jazda bez uprawnień? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.