III KK 189/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy skazanej K. O. o wstrzymanie wykonania kary orzeczonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 10 lipca 2023 r. (sygn. akt II AKa 51/23), który zmieniał wyrok Sądu Okręgowego w Przemyślu z dnia 2 grudnia 2022 r. (sygn. akt II K 8/22). Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 532 § 1 k.p.k., postanowił wstrzymać wykonanie orzeczonej kary. Uzasadnienie opiera się na instytucji wyjątkowego wstrzymania wykonania wyroku, która wymaga wysokiego prawdopodobieństwa uwzględnienia kasacji oraz ustalenia, że wykonanie kary spowodowałoby dla skazanego wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne skutki. W niniejszej sprawie Sąd Najwyższy dostrzegł z urzędu okoliczność rażącego naruszenia prawa w postaci bezwzględnej przyczyny odwoławczej, a mianowicie art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Dotyczyło to udziału w składzie Sądu Apelacyjnego sędziego G. Z., którego powołanie na urząd budzi wątpliwości co do spełnienia standardów niezależności i bezstronności wymaganych przez Konstytucję RP i Europejską Konwencję Praw Człowieka. Ta okoliczność uzasadnia wysokie prawdopodobieństwo uchylenia zaskarżonego wyroku, co z kolei stanowi podstawę do wstrzymania wykonania kary.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWstrzymanie wykonania kary w przypadku wadliwej obsady sądu niższej instancji, szczególnie w kontekście powołania sędziów po zmianach w KRS.
Dotyczy sytuacji, gdy wadliwość składu sądu jest oczywista i stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, a także gdy istnieją przesłanki do uwzględnienia kasacji i wykonanie kary byłoby nadmiernie dolegliwe.
Zagadnienia prawne (2)
Czy istnieją podstawy do wstrzymania wykonania prawomocnego wyroku skazującego w sytuacji, gdy w składzie sądu orzekającego brał udział sędzia, którego powołanie budzi wątpliwości co do spełnienia standardów niezależności i bezstronności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, istnieją podstawy do wstrzymania wykonania wyroku.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy może wstrzymać wykonanie wyroku, jeśli istnieje wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji oraz wykonanie kary spowodowałoby dla skazanego wyjątkowo dolegliwe i nieodwracalne skutki. W tym przypadku stwierdzono rażące naruszenie prawa (art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.) z uwagi na udział w składzie sądu sędziego, którego powołanie nie spełniało standardów konstytucyjnych, co uzasadnia wysokie prawdopodobieństwo uchylenia wyroku.
Czy udział sędziego powołanego na urząd na podstawie uchwały Krajowej Rady Sądownictwa, podjętej w składzie ukształtowanym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., może stanowić bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w określonych okolicznościach może stanowić taką przyczynę.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy w poprzednich orzeczeniach stwierdził, że udział w składzie orzekającym sędziego powołanego w określony sposób nie spełniał standardu należytej obsady sądu z uwagi na niedochowanie gwarancji bezstronności i niezależności wymaganych przez Konstytucję RP i EKPC.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. O. | osoba_fizyczna | skazana |
| A. J. | osoba_fizyczna | obrońca |
Przepisy (4)
Główne
k.p.k. art. 532 § 1
Kodeks postępowania karnego
Instytucja wstrzymania wykonania wyroku ma charakter wyjątkowy i może być stosowana w sytuacji wysokiego prawdopodobieństwa uwzględnienia kasacji oraz gdy wykonanie kary spowodowałoby dla skazanego wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne skutki.
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
Wskazanie na wadliwość składu sądu jako bezwzględną przyczynę odwoławczą, która może uzasadniać wstrzymanie wykonania wyroku.
Pomocnicze
k.k. art. 286 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 294 § 1
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Udział w składzie sądu sędziego, którego powołanie budzi wątpliwości co do spełnienia standardów niezależności i bezstronności, stanowi rażące naruszenie prawa (art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.). • Wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji. • Wykonanie kary spowodowałoby dla skazanego wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne skutki.
Godne uwagi sformułowania
instytucja określona w art. 532 § 1 k.p.k. ma charakter wyjątkowy • Sąd Najwyższy może skorzystać z tej instytucji wyłącznie w sytuacji wysokiego prawdopodobieństwa uwzględnienia kasacji oraz ustalenia, że wykonanie kary przed rozpoznaniem kasacji spowodowałoby dla skazanego wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne skutki • dostrzeżoną z urzędu okoliczność rażącego naruszenia prawa w postaci bezwzględnej przyczyny odwoławczej, tj. art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. • udział w składzie orzekającym sędziego Sądu Apelacyjnego G. Z. nie spełniał standardu należytej obsady sądu
Skład orzekający
Jarosław Matras
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wstrzymanie wykonania kary w przypadku wadliwej obsady sądu niższej instancji, szczególnie w kontekście powołania sędziów po zmianach w KRS."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy wadliwość składu sądu jest oczywista i stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, a także gdy istnieją przesłanki do uwzględnienia kasacji i wykonanie kary byłoby nadmiernie dolegliwe.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności i prawidłowości procedury sądowej, w szczególności wadliwości składu orzekającego z powodu kontrowersji wokół powoływania sędziów. Jest to temat budzący duże zainteresowanie prawników i opinii publicznej.
“Sąd Najwyższy wstrzymał karę z powodu wadliwego składu sądu – czy to początek lawiny?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.