III KK 151/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację Rzecznika Praw Obywatelskich od wyroku Sądu Okręgowego w L., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w R. skazujący W.O. za naruszenie zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym, skutkujące śmiercią pasażera i uszczerbkiem na zdrowiu innych osób. Sąd Rejonowy uznał, że W.O. rozpoczął skręt w lewo bez upewnienia się, czy nie jest wyprzedzany, podczas gdy J.A. wyprzedzał na skrzyżowaniu. Sąd Najwyższy, analizując przepisy Prawa o ruchu drogowym, stwierdził, że W.O. prawidłowo zasygnalizował skręt w lewo i rozpoczął manewr zgodnie z przepisami. Podkreślono, że kierowca wykonujący skręt w lewo ma obowiązek ustąpić pierwszeństwa pojazdom z kierunku przeciwnego, ale nie ma obowiązku upewniać się, czy nie jest wyprzedzany przez pojazd łamiący przepisy, w tym wyprzedzający na skrzyżowaniu. Sąd Najwyższy uznał, że sądy niższych instancji błędnie oceniły zachowanie W.O., nie uwzględniając prawidłowo sytuacji drogowej i przepisów dotyczących wyprzedzania na skrzyżowaniu. W konsekwencji Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i utrzymany nim w mocy wyrok Sądu Rejonowego w części dotyczącej W.O., uniewinniając go od popełnienia zarzucanego mu czynu i obciążając Skarb Państwa kosztami procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Prawa o ruchu drogowym dotyczących pierwszeństwa przy skręcie w lewo i wyprzedzania na skrzyżowaniu.
Dotyczy specyficznej sytuacji drogowej i interpretacji przepisów obowiązujących w dacie orzekania.
Zagadnienia prawne (2)
Czy kierowca autobusu, który zasygnalizował skręt w lewo i rozpoczął manewr, naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym, jeśli został wyprzedzany przez inny pojazd na skrzyżowaniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kierowca autobusu nie naruszył zasad bezpieczeństwa, jeśli działał zgodnie z przepisami Prawa o ruchu drogowym, a pojazd wyprzedzający łamał te przepisy (wyprzedzanie na skrzyżowaniu).
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że kierowca wykonujący skręt w lewo, po zasygnalizowaniu manewru, ma obowiązek ustąpić pierwszeństwa pojazdom z kierunku przeciwnego, ale nie ma obowiązku upewniać się, czy nie jest wyprzedzany przez pojazd łamiący przepisy. Kierowca wyprzedzający na skrzyżowaniu działał niezgodnie z prawem.
Czy sądy niższych instancji prawidłowo oceniły materiał dowodowy i zastosowały przepisy Prawa o ruchu drogowym w sprawie wypadku drogowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sądy niższych instancji dopuściły się błędnej i dowolnej oceny istotnych okoliczności sprawy, nie uwzględniając okoliczności przemawiających na korzyść oskarżonego oraz pomijając stosowne przepisy ruchu drogowego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził naruszenie art. 7 k.p.k. przez sądy niższych instancji, które błędnie oceniły zachowanie W.O. i utrzymały w mocy wadliwy wyrok. Analiza przepisów wykazała, że W.O. postępował zgodnie z prawem, a jego odpowiedzialność nie została wykazana.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. O. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| J. A. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| H. M. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony (pasażer) |
| W. Ś. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony (pasażer) |
| Rzecznik Praw Obywatelskich | organ_państwowy | wnioskodawca kasacji |
| Prokuratura Krajowa | organ_państwowy | prokurator |
Przepisy (19)
Główne
k.k. art. 177 § § 2
Kodeks karny
k.p.k. art. 437 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 537 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 414 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 2 zd. I
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 632 § pkt 2
Kodeks postępowania karnego
p.r.d. art. 22 § ust. 1
Ustawa – Prawo o ruchu drogowym
Kierujący pojazdem może zmienić kierunek jazdy tylko z zachowaniem szczególnej ostrożności. Wymóg ten nie obejmuje obowiązku upewnienia się, czy nie zajeżdża drogi nieprawidłowo wyprzedzającemu go.
Pomocnicze
k.k. art. 69
Kodeks karny
k.k. art. 70 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 71 § § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 366 § § 1
Kodeks postępowania karnego
p.r.d. art. 22 § ust. 5
Ustawa – Prawo o ruchu drogowym
Kierujący zamierzający zmienić kierunek jazdy powinien zawczasu i wyraźnie zasygnalizować ten manewr.
p.r.d. art. 25 § ust. 1 i 3
Ustawa – Prawo o ruchu drogowym
Skręcający w lewo ma obowiązek ustąpić pierwszeństwa przejazdu jadącemu z kierunku przeciwnego.
p.r.d. art. 4
Ustawa – Prawo o ruchu drogowym
Kierujący ma prawo liczyć, że inni uczestnicy ruchu przestrzegają przepisów, chyba że okoliczności wskazują na możliwość odmiennego ich zachowania.
p.r.d. art. 24 § ust. 5
Ustawa – Prawo o ruchu drogowym
Pojazd może wyprzedzać uprzednio sygnalizującego skręt w lewo tylko z jego prawej strony.
p.r.d. art. 24 § ust. 7 pkt 3
Ustawa – Prawo o ruchu drogowym
Zabrania się wyprzedzania na skrzyżowaniu.
Rozporządzenie w sprawie znaków i sygnałów drogowych art. § 86 § ust. 5
Poziomy znak w postaci podwójnej białej linii ciągłej zabrania przejeżdżania przez tę linię.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kierowca autobusu zasygnalizował skręt w lewo i rozpoczął manewr zgodnie z przepisami Prawa o ruchu drogowym. • Kierowca samochodu osobowego wyprzedzał na skrzyżowaniu, co jest zabronione. • Sądy niższych instancji błędnie oceniły materiał dowodowy i zastosowały przepisy ruchu drogowego.
Odrzucone argumenty
Zarzuty sądów niższych instancji dotyczące naruszenia zasad bezpieczeństwa przez W.O. poprzez skręt w lewo bez upewnienia się, czy nie jest wyprzedzany, lub bez obserwacji jezdni.
Godne uwagi sformułowania
Wbrew zarzutowi kasacji, Sąd odwoławczy nie dopuścił się obrazy art. 437 § 1 k.p.k. • Nie ulega natomiast wątpliwości, że Sąd Okręgowy z naruszeniem art. 7 k.p.k. zaaprobował oraz dodał własną, błędną ocenę prawną zachowania W. O. • Wbrew zarzutowi kasacji, Sąd odwoławczy nie dopuścił się obrazy art. 437 § 1 k.p.k., skoro wybrał, przewidziany w tym przepisie, i odpowiedni, do oceny wyroku Sądu I instancji, rodzaj rozstrzygnięcia. • Rzecz w tym, że W. O. w wyeksponowanym wyżej momencie nie miał obowiązku patrzyć w lusterko wsteczne. • Stosownie do dyspozycji art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym – p.r.d. (...) kierujący pojazdem może (...) „zmienić kierunek jazdy (...) tylko z zachowaniem szczególnej ostrożności”, ale już nie „pod warunkiem, że nie spowoduje to zajechania drogi innym kierującym”, który był zawarty w zacytowanym przepisie dawnego kodeksu drogowego. • Jeżeli zamierzający zmienić kierunek jazdy postąpi zgodnie z art. 22 ust. 5 p.r.d., czyli zawczasu i wyraźnie zasygnalizuje ten manewr, to w momencie jego wykonywania nie ma obowiązku upewniać się, czy nie zajedzie drogi nieprawidłowo wyprzedzającemu go. • Sądy, w szczególności Sąd odwoławczy, nie wykazały, że takie okoliczności były lub powinny się znaleźć w polu uwagi W. O.. • Oczywiste mijanie się z prawdą W. O. […]
Skład orzekający
Jadwiga Żywolewska – Ławniczak
przewodnicząca
Krzysztof Cesarz
sprawozdawca
Antoni Kapłon
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa o ruchu drogowym dotyczących pierwszeństwa przy skręcie w lewo i wyprzedzania na skrzyżowaniu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji drogowej i interpretacji przepisów obowiązujących w dacie orzekania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowa jest prawidłowa interpretacja przepisów ruchu drogowego i jak sądy mogą się mylić, prowadząc do niesłusznych skazań. Jest to przykład obrony praw obywatela przed błędami wymiaru sprawiedliwości.
“Czy można zostać skazanym za przestrzeganie przepisów? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady ruchu drogowego.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.