III KK 141/26
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 10 września 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dariusz Kala (przewodniczący)
SSN Piotr Mirek
SSN Paweł Wiliński (sprawozdawca)
w sprawie skazanego J.S.
o wydanie wyroku łącznego
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 10 września 2026 r.,
w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego, na korzyść skazanego,
od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie
z dnia 1 lutego 2023 r., sygn. akt IV Ka 1945/22,
utrzymującego w mocy
wyrok łączny Sądu Rejonowego w Stargardzie VII Zamiejscowy Wydział Karny
z siedzibą w Pyrzycach
z dnia 7 lutego 2022 r., sygn. akt VII K 299/21,
1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi
Okręgowemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania w
postępowaniu odwoławczym,
2) kosztami procesu w sprawie obciąża Skarb Państwa.
Piotr Mirek Dariusz Kala Paweł Wiliński
III KK 141/26
2
UZASADNIENIE
Wyrokiem łącznym z dnia 7 lutego 2022 r. Sąd Rejonowy w Stargardzie VII
Zamiejscowy Wydział Karny z siedzibą w Pyrzycach, w sprawie J.S., sygn. akt VII K
299/21, której zakresem przedmiotowym objęto 9 jednostkowych skazań oraz
wydane wobec niego 2 wyroki łączne, na podstawie art. 85 § 1 i § 2 k.k., art. 86 § 1
k.k., w brzmieniu ustawy obowiązującej przed dniem 24 czerwca 2020 roku w zw. z
art. 4 § 1 k.k., połączono skazanemu karę łączną 1 roku i 9 miesięcy pozbawienia
wolności orzeczoną wyrokiem łącznym w sprawie o sygn. akt IV K 45/17 oraz karę 2
lat pozbawienia wolności orzeczoną wyrokiem w sprawie o sygn. akt VI K 336/18,
wymierzając mu jedną karę łączną 3 lat i 9 miesięcy pozbawienia wolności. Na poczet
orzeczonej wobec skazanego kary łącznej pozbawienia wolności zaliczono okres
dotychczas odbytej kary w sprawie o sygn. akt IV K 45/17 w dniach od 07.02.2019 r.
do 17.07.2020 r. Pozostałe rozstrzygnięcia zawarte w łączonych wyrokach
pozostawiono do odrębnego wykonania oraz umorzono postępowanie co do kar
wymierzonych pozostałymi wyrokami, opisanymi w punktach od 1 do 8 i 10.
Po rozpoznaniu apelacji osobistej skazanego, wyrokiem z dnia 1 lutego 2023
r., sygn. akt IV Ka 1945/22, Sąd Okręgowy w Szczecinie, utrzymał zaskarżone
orzeczenie w mocy.
Od wyroku Sądu odwoławczego została wniesiona kasacja przez obrońcę
skazanego, w której zarzucono naruszenie art. 85 § 1 i § 2 k.k., art. 86 k.k. w zw. z
art. 4 § 1 k.k., kwestionując wybór przepisów stanowiących podstawę łączenia kar
oraz naruszenie art. 85a k.k. i art. 86 k.k., a więc negując w istocie wysokość
wymierzonej kary łącznej. Postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2023 r., sygn. akt III KK
314/23, Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną.
Następnie kasację od wskazanego wyżej orzeczenia wniósł Prokurator
Generalny, który zaskarżył powyższy wyrok w całości, na korzyść skazanego,
zarzucając:
„rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawda
karnego procesowego - art. 433 § 1 k.p.k. w zw. z art. 440 k.p.k., polegające na
nieprzeprowadzeniu prawidłowej kontroli odwoławczej zaskarżonego apelacją
III KK 141/26
3
skazanego wyroku łącznego - orzekającego karę łączną 3 lat i 9 miesięcy
pozbawienia w wyniku połączenia kary łącznej roku i 9 miesięcy pozbawienia
wolności objętej warunkowym przedterminowym zwolnieniem oraz kary 2 lat
pozbawienia wolności - i utrzymaniu go w mocy pomimo tego, że był on
oczywiście niesprawiedliwy, albowiem po jego wydaniu, w trakcie postępowania
międzyinstancyjnego doszło do istotnej zmiany sytuacji skazanego, a mianowicie
upłynął przewidziany w art. 82 § 1 k.k. okres umożliwiający odwołanie
warunkowego przedterminowego zwolnienia, a która to okoliczność została
przez Sąd odwoławczy pominięta, co w efekcie skutkowało rażącym
naruszeniem art. 85 § 2 k.k. (w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lipca 2015
roku do dnia 23 czerwca 2020 roku) poprzez połączenie kary łącznej roku i 9
miesięcy pozbawienia wolności, która została w całości wykonana, a tym samym
nie podlegała łączeniu”.
Mając na uwadze powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego
wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w
Szczecinie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zarzut podniesiony w kasacji, jak i argumentacja go wspierająca okazały się
oczywiście zasadne, co skutkowało skierowaniem sprawy na posiedzenie
wyznaczone w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
Na wstępie zaznaczyć należy, że choć Sąd Najwyższy rozpoznawał już w tej
sprawie kasację od zaskarżonego wyroku, złożoną przez obrońcę skazanego, to
zarzuty postawione wówczas w środku zaskarżenia nie dotyczyły kwestii braku
uwzględnienia przez Sąd odwoławczy w trybie art. 440 k.p.k. wykonania jednej z kar
objętej wyrokiem łącznym. Jak już wskazano w części historycznej tego uzasadnienia
kasacja obejmowała jedynie zarzuty rażącego naruszenia prawa materialnego,
kwestionujące wybór przepisów stanowiących podstawę łączenia kar oraz wysokość
wymierzonej kary łącznej. Argumentacja przedstawiona obecnie w kasacji
Prokuratora Generalnego nie neguje zaś ani podstawy łączenia kar ani jej wymiaru,
lecz wskazuje na niedopuszczalność połączenia kar z uwagi na zmianę stanu
faktycznego sprawy na etapie postępowania międzyinstancyjnego, którą Sąd
odwoławczy winien był uwzględnić z urzędu. Sąd Najwyższy procedujący w sprawie
III KK 141/26
4
III KK 314/23 nie był wobec braku adekwatnych zarzutów kasacji uprawniony, ani też
zobowiązany na innej podstawie, do badania tego zagadnienia, oddalając kasację
obrońcy skazanego jako oczywiście bezzasadną, co jednocześnie obecnie nie stoi
na przeszkodzie uwzględnieniu w całości kasacji Prokuratora Generalnego i
uchyleniu zaskarżonego wyroku.
Analiza akt przedmiotowej sprawy wskazuje, że Sąd Okręgowy, wydając
zaskarżony kasacją wyrok, dopuścił się rażącego naruszenia wskazanych w petitum
kasacji przepisów postępowania karnego, które to uchybienie implikuje konieczność
uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego
rozpoznania.
Po wydaniu w dniu 7 lutego 2022 r. wyroku łącznego przez Sąd I instancji,
na etapie postępowania międzyinstancyjnego, doszło do istotnej zmiany sytuacji J.S.
w zakresie odnoszącym się do wykonywania kary łącznej orzeczonej wyrokiem
łącznym wydanym w sprawie o sygn. IV K 45/17. W tej sprawie skazanemu udzielono
warunkowego przedterminowego zwolnienia z odbycia reszty kary i w dniu 17
stycznia 2023 r. upłynął wyznaczony dwuletni okres próby i dalszych sześciu
miesięcy, w którym możliwym było odwołanie warunkowego zwolnienia. Zgodnie
natomiast z art. 82 § 1 k.k., z upływem tych okresów karę uważa się za odbytą z
chwilą warunkowego zwolnienia. Oznacza to, że w niniejszej sprawie, z dniem 17
stycznia 2023 r. orzeczoną wobec J.S. wyrokiem łącznym z dnia 15 maja 2017 r.,
sygn. akt IV K 45/17, karę łączną roku i 9 miesięcy pozbawienia wolności uznać
należało za wykonaną i kara ta, zgodnie z art. 85 § 2 k.k. (w brzmieniu
obowiązującym od dnia 1 lipca 2015 r. do dnia 23 czerwca 2020 r.), nie podlegała
łączeniu.
Powyższą okoliczność Sąd Okręgowy w Szczecinie, rozpoznając w dniu 1
lutego 2023 r. apelację skazanego, pominął i dokonał kontroli odwoławczej bez
uwzględnienia tej okoliczności, a w efekcie zaskarżony wyrok łączny niesłusznie
utrzymał w mocy. Sąd ten dysponował całością akt sprawy, w tym aktami o sygn. IV
K 45/17. Okoliczności związane z udzieleniem skazanemu warunkowego
przedterminowego zwolnienia wynikały również z treści uzasadnienia wyroku Sądu I
instancji, jak i z uzyskanej w toku postępowania informacji KRK (choć w obu
przypadkach wskazano krótszy okres próby, tj. 29 maja 2022 r., zamiast
III KK 141/26
5
prawidłowego 17 lipca 2022 r.). Nie zmienia to jednak faktu, że powinnością Sądu
odwoławczego w takiej sytuacji było uwzględnienie tych okoliczności i poczynienie
prawidłowych ustaleń co do sytuacji skazanego w związku z wykonaniem orzeczonej
wyrokiem w sprawie o sygn. IV K 45/17 kary łącznej oraz dokonanie oceny co do
istnienia warunków jej połączenia z inną karą pozbawienia wolności.
Powyższe pozwala zatem na twierdzenie, że kontrola odwoławcza
zaskarżonego na korzyść skazanego wyroku łącznego, przeprowadzona została z
rażącym naruszeniem art. 433 § 1 k.p.k. w zw. z art. 440 k.p.k. Przepisy te nakazują
Sądowi odwoławczemu rozpoznanie sprawy w granicach zaskarżenia, a nadto
również przeprowadzenie kontroli odwoławczej w zakresie szerszym, tj. poza
zarzutami wskazanymi w apelacji, w tym także w postępowaniu w przedmiocie
wydania wyroku łącznego. W apelacji wniesionej osobiście przez skazanego nie
podniesiono bowiem tego zarzutu.
Nie ulega przy tym wątpliwości, że uchybienie Sądu odwoławczego miało
rażący charakter i istotny wpływ na treść wydanego w dniu 1 lutego 2023 r. wyroku
utrzymującego wydany wobec J.S. wyrok łączny w mocy, jak i na sytuację skazanego.
Utrzymanie w dniu 1 lutego 2023 r. wyroku łącznego w sprawie o sygn. VII K 299/21,
wobec zaliczenia w myśl art. 82 § 2 k.k., na poczet orzeczonej kary łącznej 3 lat i 9
miesięcy pozbawienia wolności jedynie okresu faktycznego odbywania kary w
sprawie o sygn. IV K 45/17 doprowadziło do tego, że J.S. miał do odbycia karę w
wyższym wymiarze (po zaliczeniu: 2 lat 3 miesięcy i 18 dni pozbawienia wolności),
niż w sytuacji gdyby tej ostatniej kary zgodnie z prawem nie uwzględniono przy
połączeniu.
Z uwagi na powyższe, należało uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę
do ponownego rozpoznania, by Sąd Okręgowy w Szczecinie, dokonał ponownej
kontroli odwoławczej zaskarżonego wyroku.
Rozstrzygnięcie o kosztach procesu znajduje uzasadnienie w treści art. 638
k.p.k.
Z powodów wskazanych powyżej, należało orzec jak w sentencji.
Piotr Mirek Dariusz Kala Paweł Wiliński
[WB]
[r.g.]
III KK 141/26
6Pełny tekst orzeczenia
III KK 141/26
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.