III KK 117/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę Łukasza P., skazanego za zabór dwóch samochodów osobowych z parkingu strzeżonego, gdzie pracował jako stróż. Sąd Rejonowy skazał go na rok pozbawienia wolności z zastosowaniem art. 91 § 1 k.k. za ciąg przestępstw z art. 289 § 1 k.k. Sąd Okręgowy utrzymał ten wyrok. Obrońca w kasacji zarzucił rażące naruszenie art. 289 § 1 k.k., twierdząc, że skazany, jako posiadacz zależny pojazdów oddanych na przechowanie, nie mógł dokonać ich zaboru, a co najwyżej popełnić wykroczenie samowolnego użycia cudzej rzeczy. Sąd Najwyższy oddalił kasację. W uzasadnieniu podkreślono, że pojęcie zaboru z art. 289 § 1 k.k. wymaga pozbawienia władztwa osoby uprawnionej i przejęcia władztwa przez sprawcę. Pracownik parkingu strzeżonego, któremu pojazd oddano na przechowanie, jest jedynie dzierżycielem, a nie posiadaczem, i nie jest uprawniony do używania pojazdu. W związku z tym, aby przejąć pojazd, musi go zabrać, co wypełnia znamiona przestępstwa z art. 289 § 1 k.k. Sąd odrzucił argumentację obrońcy odwołującą się do wykroczenia z art. 127 k.w., wskazując na różnicę między dzierżeniem a posiadaniem. Sąd Najwyższy stwierdził, że prowadzący parking strzeżony (lub jego reprezentant) może dopuścić się zaboru pojazdu mechanicznego, któremu został oddany na przechowanie. Kasację oddalono, a skazanego zwolniono od kosztów sądowych z uwagi na jego sytuację majątkową.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia zaboru w kontekście art. 289 § 1 k.k. w przypadku pojazdów oddanych na przechowanie na parkingu strzeżonym, rozróżnienie między dzierżeniem a posiadaniem.
Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika parkingu strzeżonego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy pracownik parkingu strzeżonego, któremu powierzono pojazd na przechowanie, może dopuścić się zaboru tego pojazdu w rozumieniu art. 289 § 1 k.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pracownik parkingu strzeżonego (lub osoba go reprezentująca), któremu pojazd oddano na przechowanie, może dopuścić się zaboru pojazdu mechanicznego w rozumieniu art. 289 § 1 k.k.
Uzasadnienie
Pracownik parkingu strzeżonego jest jedynie dzierżycielem pojazdu, a nie jego posiadaczem. Nie jest uprawniony do jego używania. Aby przejąć pojazd, musi go zabrać, co wypełnia znamiona przestępstwa z art. 289 § 1 k.k.
Czy przechowawca pojazdu na parkingu strzeżonym jest posiadaczem zależnym w rozumieniu prawa karnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przechowawca jest jedynie dzierżycielem, a nie posiadaczem zależnym.
Uzasadnienie
W literaturze cywilistycznej podkreśla się, że przechowawca nie jest posiadaczem zależnym, lecz dzierżycielem. Składający rzecz na przechowanie pozostaje posiadaczem, a przechowawca jedynie czuwa nad rzeczą, nie mając prawa jej dysponowania.
Czy krótkotrwałe użycie cudzego pojazdu mechanicznego przez osobę mającą go na przechowanie stanowi wykroczenie z art. 127 k.w. zamiast przestępstwa z art. 289 § 1 k.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli osoba ta nie jest uprawniona do używania pojazdu i musi go zabrać, aby go użyć, jest to przestępstwo z art. 289 § 1 k.k., a nie wykroczenie.
Uzasadnienie
Zabór pojazdu mechanicznego w celu krótkotrwałego użycia zachodzi, gdy sprawcy nie przysługuje prawo do używania pojazdu, a mimo to odbywa nim przejazd bez zgody uprawnionej osoby. W przypadku przechowawcy, który nie jest posiadaczem, musi on najpierw dokonać zaboru, aby móc użyć pojazdu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Łukasz P. | osoba_fizyczna | skazany |
| obrońca skazanego | inne | obrońca |
| Prokurator Okręgowy w G. | organ_państwowy | prokurator |
| Prokurator Prokuratury Krajowej | organ_państwowy | prokurator |
| właściciele samochodów | inne | pokrzywdzony |
Przepisy (6)
Główne
k.k. art. 289 § § 1
Kodeks karny
Podmiotem przestępstwa określonego w art. 289 § 1 k.k. może być zarówno prowadzący parking strzeżony, jak i osoba go reprezentująca, którym taki pojazd oddano na przechowanie. Zabór pojazdu mechanicznego wymaga pozbawienia władztwa osoby uprawnionej i przejęcia władztwa przez sprawcę. Pracownik parkingu jest dzierżycielem, a nie posiadaczem, i musi dokonać zaboru, aby użyć pojazdu.
Pomocnicze
k.k. art. 91 § § 1
Kodeks karny
Zastosowano do oceny ciągu przestępstw.
k.w. art. 127
Kodeks wykroczeń
Odrzucono możliwość zastosowania tego przepisu, gdyż zachowanie sprawcy wypełniało znamiona przestępstwa z art. 289 § 1 k.k.
k.c. art. 338
Kodeks cywilny
Dotyczy definicji dzierżyciela.
k.c. art. 838
Kodeks cywilny
Dotyczy sytuacji konieczności użycia rzeczy oddanej na przechowanie dla jej ochrony.
k.c. art. 839
Kodeks cywilny
Dotyczy sytuacji konieczności użycia rzeczy oddanej na przechowanie dla jej ochrony.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pracownik parkingu strzeżonego, będący jedynie dzierżycielem pojazdu oddanego na przechowanie, nie może popełnić przestępstwa z art. 289 § 1 k.k., a co najwyżej wykroczenia z art. 127 k.w.
Odrzucone argumenty
Skazany, jako posiadacz zależny pojazdów oddanych na przechowanie, nie mógł dopuścić się ich zaboru w celu krótkotrwałego użycia. • Zachowanie skazanego stanowiło co najwyżej wykroczenie samowolnego użycia cudzej rzeczy ruchomej (art. 127 k.w.).
Godne uwagi sformułowania
Podmiotem przestępstwa określonego w art. 289 § 1 k.k. może być zarówno prowadzący parking strzeżony, jak i osoba go reprezentująca, którym taki pojazd oddano na przechowanie. • Pojęcie zaboru występujące w komentowanym przepisie interpretować należy tak samo, jak pojęcie zaboru stanowiące znamię przestępstwa kradzieży. • Przechowawca – wbrew temu, co utrzymuje skarżący – nie jest posiadaczem zależnym, ale dzierżycielem w rozumieniu art. 338 k.c. • Dzierżenie w znaczeniu technicznoprawnym odróżnia się od posiadania i nie stosuje się do niego norm dotyczących posiadania.
Skład orzekający
R. Malarski
przewodniczący-sprawozdawca
K. Cesarz
członek
H. Komisarski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia zaboru w kontekście art. 289 § 1 k.k. w przypadku pojazdów oddanych na przechowanie na parkingu strzeżonym, rozróżnienie między dzierżeniem a posiadaniem."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika parkingu strzeżonego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa wyjaśnia subtelne rozróżnienie między dzierżeniem a posiadaniem w kontekście przestępstwa zaboru pojazdu, co jest kluczowe dla praktyków prawa karnego i cywilnego.
“Czy pracownik parkingu strzeżonego może ukraść samochód, który ma pilnować? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.