III FZ 698/25

III FZ 698/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-03-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-12-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Krzysztof Winiarski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Umorzenie postępowania
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 161 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krzysztof Winiarski po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 października 2025 r., sygn. akt I SPP/Gl 345/24, w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego w sprawie ze skargi J. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 12 września 2024 r., nr SKO.F/41.4/597/2024/10808, w przedmiocie ulgi płatniczej postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 27 października 2025 r., sygn. akt I SPP/Gl 345/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach umorzył postępowanie zażaleniowe zainicjowane zażaleniem J. L. na postanowienie tego Sądu z 23 czerwca 2025 r. w przedmiocie odrzucenia sprzeciwu w sprawie ze skargi J. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 12 września 2024 r., nr SKO.F/41.4/597/2024/10808, w przedmiocie ulgi płatniczej.
W uzasadnieniu postanowienia WSA wskazał, że postępowanie zażaleniowe stało się bezprzedmiotowe w wyniku postanowienia Sądu z 28 sierpnia 2025 r. przywracającego Skarżącemu termin do wniesienia sprzeciwu, który zostanie merytorycznie rozpoznany. W ocenie WSA, konieczne w takiej sytuacji jest umorzenie postępowania wpadkowego wszczętego zażaleniem od postanowienia, którego negatywne dla Skarżącego skutki zostały już w inny sposób unicestwione.
Nie zgadzając się z zapadłym orzeczeniem, pismem z 26 listopada 2025 r. Skarżący złożył zażalenie, w treści którego wyraził ogólne niezadowolenie z rozstrzygnięcia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie jako niezasadne podlegało oddaleniu.
Na wstępie wskazać należy, że w procesie rozpoznawania zagadnienia uchybienia terminu do dokonania czynności procesowej i skorelowanej z tym zdarzeniem sankcji odrzucenia środka zaskarżenia, połączonego z instytucją jego przywrócenia, należy dostrzegać rozbieżności między przesłankami warunkującymi zasadność odrzucenia środka zaskarżenia wobec nieprawidłowości doręczania korespondencji wpływających na rozpoczęcie biegu terminu do dokonania określonych czynności bądź samoistnym uchybieniu terminu przez zainteresowanego, a przesłankami umożliwiającymi skorzystanie z instytucji przywrócenia terminu. Powyższe kwestie pozostają rozbieżne, nie mogąc zachodzić łącznie w odniesieniu do jednego stanu faktycznego. Przyjęcie oceny o braku należytego wypełnienia obowiązków w procesie doręczania korespondencji, tj. jego nieskuteczności, niweczy skutki prawne skorelowane przez przepisy z odbiorem korespondencji, co oznacza, że wiążący się z takim zdarzeniem termin ustawowy do dokonania czynności procesowej nie rozpoczyna biegu. Podobnie – przesądzenie dokonania przez zainteresowanego spóźnionej czynności i tym samym stwierdzenie zasadności stosowania sankcji odrzucenia środka zaskarżenia pozwala rozważać dopuszczalność przywrócenia terminu do dokonania danej czynności. Jednocześnie, prawomocne przesądzenie tych kwestii umożliwia zainteresowanej stronie ubieganie się o przywrócenie terminu. Tylko wszak termin zakończony może zostać przywrócony.
Zarysowana relacja zachodząca pomiędzy obiema instytucjami determinuje określoną chronologię postępowania. W pierwszej kolejności poprawnym metodycznie jest przeprowadzenie oceny zasadności odrzucenia środka zaskarżenia i przesądzenia dokonania czynności z przekroczeniem terminu ustawowego. Ocena w zakresie dokonywania spóźnionej czynności procesowej uaktualnia przesłanki przewidziane w hipotezie przepisu traktującego o instytucji przywrócenia terminu. W rozpoznawanej sprawie wbrew przedstawionej metodologii doszło po stronie WSA do rozpoznania wniosku Skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu, zaś dopiero w drugiej kolejności – oceny zażalenia na postanowienie odrzucające ten środek zaskarżenia. Jakkolwiek wskazana kolejność jest nieprawidłowa, na moment wydawania przez Sąd pierwszej instancji orzeczenia będącego obecnie substratem zaskarżenia w obrocie prawnym funkcjonowało prawomocne postanowienie tego Sądu z 28 sierpnia 2025 r. o przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu (k. 105), toteż zasadnie uznano za zbyteczne rozważanie prawidłowości odrzucenia sprzeciwu z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania zażaleniowego. Skoro WSA postanowieniem z 28 sierpnia 2025 r. uznał, że należy przywrócić Skarżącemu termin do wniesienia sprzeciwu, niejako dokonał jednocześnie oceny o spóźnionym jego wniesieniu w sprawie i tym samym zasadności następczego jego odrzucenia.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.