III FZ 400/26

III FZ 400/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-09-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-07-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jan Rudowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Koszty sądowe
Sygn. powiązane
I SA/Gl 786/25 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2026-01-29
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 234 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Rudowski po rozpoznaniu w dniu 16 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. P. na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 czerwca 2026 r. sygn. akt I SA/Gl 786/25 w przedmiocie ściągnięcia opłaty kancelaryjnej w sprawie ze skargi K. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 21 maja 2025 r., nr 2401-IEE.7192.177.2025.2.MD UNP: 2401-25-134386 w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
1. Zarządzeniem z 8 czerwca 2026 r., I SA/Gl 786/25, Zastępca Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, działając na podstawie art. 234 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), zarządził ściągnięcie w postępowaniu egzekucyjnym od K. P. (dalej: "skarżąca", "strona") kwoty 100 zł tytułem nieuiszczonej opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzanym i doręczanym na wniosek.
2. W zażaleniu z 24 czerwca 2026 r. skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego zarządzenia w całości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
3. Zgodnie z art. 234 § 2 p.p.s.a., opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie. Jeżeli opłata nie została uiszczona, przewodniczący zarządza ściągnięcie jej od strony, która złożyła wniosek, po uprzednim wezwaniu strony do jej uiszczenia. Przepisów art. 220 nie stosuje się.
W przepisie tym wprowadzono odstępstwo od zasady niepodejmowania przez sąd żadnych działań przed uiszczeniem należnej opłaty (art. 220 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a.), zakazując stosowania wobec stron, które nie uiściły opłaty, konsekwencji w postaci pozostawienia wniosku bez rozpoznania (art. 220 § 1 zdanie trzecie). Przyjęte rozwiązanie jest wyrazem ochrony prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) w postaci uruchomienia postępowania ze skargi kasacyjnej (zob. postanowienie NSA z 13 stycznia 2015 r., II GZ 766/14, to oraz inne orzeczenia sądów administracyjnych przywołane w niniejszym uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Nieotrzymanie orzeczenia wraz z uzasadnieniem pozbawia bowiem stronę prawa do wniesienia takiej skargi (art. 177 § 1 p.p.s.a.; zob. również postanowienie NSA z 7 lipca 2004 r., GZ 25/04).
Nieuiszczenie opłaty kancelaryjnej w wypadku, o którym mowa w art. 234 § 2 p.p.s.a., przed doręczeniem odpisu orzeczenia z uzasadnieniem, skutkuje podjęciem przez przewodniczącego lub referendarza sądowego zarządzenia o ściągnięciu opłaty od strony. Jedyną przesłanką wydania takiego zarządzenia jest nieopłacenie wniosku o doręczenie odpisu orzeczenia wraz z uzasadnieniem (postanowienie NSA z 23 września 2008 r., I OZ 685/08). Sposób sformułowania zdania drugiego w art. 234 § 2 p.p.s.a. nie pozostawia przewodniczącemu (referendarzowi sądowemu) swobody w zakresie orzekania o ściągnięciu nieuiszczonej opłaty kancelaryjnej (zob. postanowienia NSA: z 21 maja 2009 r., II OZ 427/09; 7 października 2011 r., II OZ 885/11). Takie działanie stanowi jego obowiązek, a jego niepodjęcie stanowi naruszenie dyscypliny finansów publicznych (zob. art. 5 ust. 1 pkt 2 u.o.n.d.) (tak. M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el., art. 234).
W rozpoznawanej sprawie, prawidłowo wezwano skarżącą zarządzeniem z 5 marca 2025 r. do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 złotych, pod rygorem jej ściągnięcia. Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe zarządzenie, które NSA postanowieniem z 15 kwietnia 2026 r., III FZ 217/26, oddalił. Następnie zarządzeniem z 30 kwietnia 2026 r. skarżąca została wezwana do wykonania prawomocnego zarządzenia z 5 marca 2025 r., z pouczeniem, że nieuiszczenie opłaty spowoduje wydanie zarządzenia o jej ściągnięciu. Wezwanie było sformułowane w sposób jasny i precyzyjny. Skarżąca odebrała wezwanie, jednak pomimo zakreślonego terminu opłaty nie uiściła, co zasadnie skutkowało wydaniem zarządzenia o jej przymusowym ściągnięciu. Jak wynika z przywołanego wcześniej stanowiska doktryny i orzecznictwa, w sytuacji braku uiszczenia opłaty od wniosku o uzasadnienie zaistniał obowiązek wydania zarządzenia o jej przymusowej egzekucji.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.