III FZ 335/26

III FZ 335/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-07-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-06-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jacek Pruszyński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
658
Hasła tematyczne
Wyłączenie sędziego
Sygn. powiązane
III SAB/Wa 75/25 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2026-04-23
Skarżony organ
Naczelnik Urzędu Skarbowego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 18, art. 19, art. 22
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Dnia 13 lipca 2026 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Sędzia NSA Jacek Pruszyński po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 maja 2026 r. sygn. akt III SAB/Wa 75/25 w przedmiocie oddalenia wniosku o wyłączenie sędziego w sprawie ze skargi A. S. na bezczynność organu w sprawie rozpoznania wniosku złożonego w toku postępowania postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 13 maja 2026 r. o sygn. III SAB/Wa 75/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie ze skargi A. S. (dalej: skarżąca) na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego Warszawa-Praga w zakresie rozpoznania wniosku o wydanie metryk spraw akt postępowania oddalił wniosek o wyłączenie sędziego WSA P. D. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 18 § 1, art. 19, art. 22 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
Przebieg postępowania przed WSA w Warszawie.
Pismem z 27 kwietnia 2026 r. skarżąca wniosła o wyłączenie Sędziego WSA P. D. zarzucając rażący brak rzetelności i bezstronności w sprawie. Skarżąca argumentowała, że Sędzia WSA P. D. błędnie orzekł o odrzuceniu jej skargi.
Oddalając wniosek skarżącego WSA w Warszawie wskazał, że ocena pracy sędziego pod kątem ewentualnych, popełnionych przez niego uchybień przepisom prawa formalnego, albo błędów w stosowaniu prawa materialnego, należy do sądu wyższej instancji w ramach kontroli instancyjnej, nie zaś na etapie zgłoszonego wniosku o wyłączenie sędziego. Ponadto WSA w Warszawie wskaz, że w swoim oświadczeniu sędzia, o którego wyłączenie wnosi skarżąca, podał, że w sprawie zawisłej przed WSA w Warszawie nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 18 i 19 p.p.s.a., uzasadniające wyłączenie go od udziału w sprawie.
Zdaniem Sądu, argumenty podnoszone przez skarżącą we wniosku nie mogły przesądzić o wyłączeniu ww. sędziego od udziału w sprawie.
Stanowisko skarżącej w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Skarżąca złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, w którym wniosła o uchylenie postanowienia z 13 maja 2026 r. i rozstrzygnięcie jak sprawa powinna być załatwiona przez WSA w Warszawie. W treści uzasadnienia zażalenia wskazała m.in., że sprawy, w których ma orzekać sędzia dotyczą nieprawidłowości w organach KAS więc mogą dotyczyć odpowiedzialności służbowej, dyscyplinarnej, karnej czy finansowej osób, z którymi łączyły bądź łączą sędziego więzi, wpływające na jego ocenę choćby w warstwie podświadomej. W ocenie skarżącej oświadczenie sędziego nie spełnia warunku art. 22 § 1 p.p.s.a. o złożeniu wyjaśnień. Skarżąca podkreśliła, że nie mam żadnej wiedzy na temat jakichkolwiek okoliczności opisanych powyżej, dotyczących Sędziego D., dlatego ważne jest jego stanowisko w tej sprawie. Według skarżącej, okoliczności wywołujące wątpliwości dotyczą spraw powstałych w konkretnym dziale organizacyjnym organu, z którym miał związki sędzia w dowolnych okolicznościach (np. dotyczące związków rodzinnych czy osobistych).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ postanowienie WSA w Poznaniu odpowiada prawu.
Wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy (art. 18 p.p.s.a.), bądź też na wniosek strony lub żądanie sędziego (art. 19 p.p.s.a.). W pierwszym ze wskazanych przypadków przyczyny wyłączenia sędziego zostały enumeratywnie wymienione, a zatem tworzą one katalog zamknięty, co wyłącza możliwość stosowania wykładni rozszerzającej. Natomiast na wniosek strony (bądź na żądanie sędziego) sąd wyłącza sędziego, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w sprawie. Zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego. Przy czym stosownie do art. 20 powołanej ustawy, to strona składająca wniosek obowiązana jest wskazać oraz uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Ponadto, postanowienie w przedmiocie wyłączenia sędziego, zgodnie z art. 22 § 2 p.p.s.a. poprzedza złożenie wyjaśnień przez tego sędziego, którego wniosek dotyczy.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela w całości stanowisko i argumentację WSA w Warszawie co do braku podstaw uzasadniających wyłączenie od orzekania w sprawie sędziego objętego wnioskiem, tak z mocy ustawy (art. 18 p.p.s.a.), jak i w oparciu o wniosek skarżącej (art. 19 p.p.s.a.).
Sędzia, którego dotyczył wniosek o wyłączenie od orzekania, w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji złożył wymagane w art. 22 § 2 p.p.s.a. oświadczenie. Autorytet moralny sędziego przemawia zaś za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i uprawdopodobnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność oświadczenia sędziego (por. postanowienie NSA z 2 lipca 2026 r., III FZ 289/26).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, we wniosku skarżącej o wyłączenie sędziego WSA oraz w rozpoznawanym zażaleniu brak jest wskazania okoliczności i argumentów, które podważałyby prawdziwość oświadczenia złożonego przez sędziego objętego wnioskiem. Skarżąca w zażaleniu nie podniosła żadnych konkretnych okoliczności, które mogłyby podważyć prawidłowość zaskarżonego postanowienia. Przedstawione twierdzenia opierają się na przypuszczeniach, że sprawy dotyczące organów KAS mogą wiązać się z odpowiedzialnością osób, które mogły pozostawać lub pozostają w relacjach z sędzią. Tego rodzaju ogólne rozważania nie stanowią uprawdopodobnienia istnienia okoliczności mogących wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w rozumieniu art. 19 p.p.s.a. Skarżąca sama przyznaje, że "nie ma żadnej wiedzy na temat jakichkolwiek okoliczności dotyczących Sędziego D.". Oznacza to, że wniosek o wyłączenie sędziego nie został oparty na faktach, lecz na domniemaniach. Skarżąca nie wskazała ani osób, ani relacji, ani zdarzeń, które mogłyby prowadzić do powstania uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności sędziego. Tak sformułowane zarzuty nie mogą stanowić podstawy wyłączenia sędziego.
W konsekwencji stwierdzić należy, że Sąd pierwszej instancji trafnie uznał, że złożony w sprawie wniosek o wyłączenie nie zasługiwał na uwzględnienie.
Uwzględniając powyższe okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. o oddaleniu zażalenia.