III FZ 300/25

III FZ 300/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-08-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-06-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jolanta Sokołowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I SA/Po 727/24 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2025-11-04
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 § 1 i 3, art. 3.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jolanta Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. [...] sp. z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 maja 2025 r. sygn. akt I SA/Po 727/24 w przedmiocie wstrzymania czynności egzekucyjnych w sprawie ze skargi A. [...] sp. z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 5 września 2024 r. nr 3001-IEE.7113.278.2024 w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 13 maja 2025 r., sygn. akt I SA/Po 727/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej: WSA) oddalił wniosek A. [...] sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej: Skarżąca) o wstrzymanie czynności egzekucyjnych w sprawie ze skargi Skarżącej na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu (dalej: Dyrektor IAS) z dnia 5 września 2024 r. w przedmiocie umorzenia postępowania.
W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia wskazano, że Skarżąca zawarła w skardze wniosek o wstrzymanie czynności egzekucyjnych. Z kolei w zaskarżonym postanowieniu uchylono postanowienie organu pierwszej instancji w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną oraz umorzono to postępowanie w całości. Sąd wyjaśnił, że zarówno postanowienie organu drugiej instancji, jak i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji nie posiadają przymiotu wykonalności, albowiem nie rodzą one żadnych praw, jak też nie nakładają obowiązków nadających się do wykonania. W związku z tym, Sąd uznał, że nie może orzec o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego postanowienia.
Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że Skarżąca oczekuje wstrzymania prowadzonego wobec niej postępowania egzekucyjnego, które nie stanowi nawet przedmiotu niniejszej sprawy. Poza tym orzeczenia w zakresie wstrzymania postępowania egzekucyjnego należą do właściwości organów egzekucyjnych, których sąd nie może zastępować. Tylko organy sprawujące nadzór mogą, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, wstrzymać z urzędu, na czas określony, czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne prowadzone przez nadzorowany organ. Zatem wniosek podlega rozpoznaniu w postępowaniu egzekucyjnym przez organy właściwe do jego przeprowadzenia, a dopiero w dalszej kolejności orzeczenie to może podlegać kontroli sądowej w zakresie wyznaczonym przepisami P.p.s.a.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, pismem z dnia 10 czerwca 2025 r. Skarżąca złożyła zażalenie, wnioskując o wstrzymanie czynności egzekucyjnych w egzekucji z nieruchomości prowadzonej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...], zgodnie z wnioskiem będącym przedmiotem zaskarżonego postanowienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: P.p.s.a.), zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 P.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie ma to, że w zaskarżonym postanowieniu uchylono postanowienie organu pierwszej instancji w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną oraz umorzono to postępowanie w całości. W związku z tym nie zostały nałożone na Stronę żadne obowiązki. Zaskarżone postanowienie nie powoduje powstania jakichkolwiek skutków w sferze interesu prawnego Strony, nie nakłada na Skarżącą nowych praw lub obowiązków, które podlegałyby wykonaniu.
Z kolei odnośnie do wniosku o wstrzymanie czynności egzekucyjnej, słusznie WSA wskazał, że instytucja wstrzymania jest normowana przepisami ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2025 r., poz. 132) i według jej przepisów właściwy do rozpoznania tego wniosku jest organ egzekucyjny. Zgodnie z art. 3 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie mają zatem kompetencji do zastępowania organów administracji publicznej w prowadzonych przez nie postępowaniach. Dopiero wydane w postępowaniu administracyjnym akty administracyjne, podlegają kontroli sądowoadministracyjnej. Sąd administracyjny nie jest organem egzekucyjnym, dlatego nie wydaje orzeczeń merytorycznych, dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego w administracji. Tego typu orzeczenia mogą być wydawane jedynie w postępowaniu administracyjnym.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny nie znajdując podstaw do podważenia stanowiska Sądu pierwszej instancji, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.