III FZ 252/24

III FZ 252/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-07-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Stanisław Bogucki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I SO/Wr 3/24 - Postanowienie WSA we Wrocławiu z 2024-03-25
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 166, art. 55 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 12 lipca 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Stanisław Bogucki po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 25 marca 2024 r., sygn. akt I SO/Wr 3/24 w przedmiocie wymierzenia grzywny Prezydentowi Wrocławia za nieprzekazanie skargi postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
1. Postanowieniem z 25.03.2024 r. o sygn. I SO/Wr 3/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu wniosku M. B. (dalej: skarżąca) o wymierzenie grzywny Prezydentowi Wrocławia za nieprzekazanie skargi postanowił oddalić wniosek. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 151 w związku z art. 166 i art. 55 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
2. Przebieg postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu.
2.1. Pismem z 21.12.2023 r. skarżąca złożyła "skargę na czynność organu z dnia 9 listopada 2023 r. – Prezydenta Wrocławia, polegającą na nieprzekazaniu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargi strony postępowania na działanie organu w sprawie naliczenia opłaty za gospodarowanie odpadami, na bezczynność organu polegającą na niezałatwieniu sprawy w terminie wraz z wnioskiem o wymierzenie organowi kary grzywny oraz ewentualnym wnioskiem o umorzenie zaległości". Zarzuciła w niej, że organ w sposób nieprawidłowy przyjął, że "stronie nie przysługuje prawo złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na działanie, zaniechanie bądź czynność organu, w sytuacji gdy środek odwoławczy stronie przysługuje; organ dokonał błędnego wskazania stronie podstawy prawnej możliwości zaskarżenia czynności i wprowadzającego w błąd pouczenia dotyczącego koniecznych elementów zaskarżenia". Skarżąca wywodzi, że w konsekwencji organ nie przekazał Sądowi pisma zatytułowanego "skarga na działania urzędu w sprawie naliczenia opłaty za gospodarowanie odpadami" z dnia 31.10.2023 r., choć – zdaniem skarżącej – miał taki obowiązek. Skarżąca przyznaje, że otrzymała od organu pismo z 9.11.2023 r. (pismo doręczone 29.11.2023 r.), jednak jej zdaniem pismo to jedyne ma potwierdzać pozostawanie organu w bezczynności co do przekazania do WSA we Wrocławiu skargi z 31.10.2023 r.
Na wezwanie Sądu skarżąca wyjaśniła, że oprócz skargi na bezczynność organu w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, skarga z 21.12.2023 r. zawiera również wniosek o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie skargi do Sądu.
2.2. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalając wniosek skarżącej wyjaśnił, że pismem z 21.12.2023 r. skarżąca złożyła "skargę na czynność organu z dnia 9 listopada 2023 r. – Prezydenta Wrocławia, polegającą na nieprzekazaniu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargi strony postępowania na działanie organu w sprawie naliczenia opłaty za gospodarowanie odpadami, na bezczynność organu polegającą na niezałatwieniu sprawy w terminie wraz z wnioskiem o wymierzenie organowi kary grzywny oraz ewentualnym wnioskiem o umorzenie zaległości". Skarga ta wpłynęła do organu 29.12.2023 r. (według prezentaty). Organ przekazał tę skargę z 21.12.2023 r. wraz z poprzedzającym pismem z 31.10.2023 r. oraz aktami administracyjnymi i odpowiedzią na skargę 29.01.2024 r. W konsekwencji WSA we Wrocławiu uznał, że skoro skarga skarżącej wpłynęła do organu 29.12.2023 r., to ostatni dzień trzydziestodniowego terminu na jej przekazanie do Sądu przypadał na niedzielę 28.01.2024 r., który jest dniem ustawowo wolnym od pracy. W takim przypadku za ostatni dzień terminu uważa się dzień następny, czyli poniedziałek 29.01.2024 r. i w tym dniu organ przekazał skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał, że organ nie naruszył wiążących go z mocy art. 54 § 2 p.p.s.a. obowiązków, a to oznacza, że nie zachodzi przesłanka uzasadniająca wymierzenie organowi grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a.
3. Stanowisko skarżącej w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
3.1. Skarżąca wniosła zażalenie na ww. postanowienie, zaskarżając je w całości. Sformułowała wniosek o zamianę zaskarżonego postanowienia w całości i wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie skargi z 31.10.2023 r. w terminie 30 dni od dnia jej otrzymania zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a., alternatywnie o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postepowania, tj. art. 54 § 1 i 2 w związku z art. 55 § 1 p.p.s.a., przez błędne uznanie, że organ nie miał obowiązku przekazać skargi z 31.10.2023 r. zatytułowanej "skarga na działania urzędu w sprawie naliczenia opłaty za gospodarowanie odpadami'' w terminie 30 dni od dnia jej otrzymania, w sytuacji gdy organ był zobligowany skargę tę przekazać, z uwagi na fakt, że: primo: skarga została zaadresowana do Sądu (adresatem był Sąd – nie organ), secundo: skarga posiadała elementy składowe pisma procesowego, a jeżeli nawet takowych skarga nie posiadała organ (ewentualnie Sąd) winien wezwać stronę do uzupełnienia w jej treści niezbędnych informacji celem nadania jej dalszego biegu, bądź tęż wezwać skarżącą do wskazania, jaki charakter skarga ta posiada, tertio: skarga winna zostać uznana przez organ jako skarga wskazana w art. 227 ustawy z 14.06.1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572, dalej: k.p.a.), ewentualnie jako skarga na czynność organu - art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., dotycząca praw i obowiązków skarżącej, o której mowa w przepisach art. 12 k.p.a., (ewentualnie 125 o.p.), art. 14 k.p.a. (ewentualnie 126 o.p.), art. 8 k.p.a., (ewentualnie 121 o.p.). Sąd błędnie uznał, że przedmiotem skargi z 21.12.2023 r. w zakresie wymierzenia organowi grzywny jest nieprzekazanie przez organ właśnie tej skargi, mimo że wniosek o wymierzenie grzywny dotyczył nieprzekazania skargi z 31.10.2023 r .
Nadto skarżąca zarzuciła błąd ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, polegający na tym, że Sąd błędnie ustalił, iż wniosek skarżącej o wymierzenie grzywny dotyczy skargi docelowej, czyli skargi z 21.12.2023 r., w sytuacji gdy skarżącej chodziło o nieprzekazanie skargi z 31.10.2023 r. Skarżąca dodała, że WSA we Wrocławiu stwierdził, iż skarga z 31.10.2023 r. została Sądowi przekazana dopiero wraz ze skargą docelową, czyli 21.12.2023 r., lecz Sąd pominął w zupełności okoliczność, że skarga z 31.10.2023 r., nie została w ogóle przekazana przez organ administracyjny.
3.2. W odpowiedzi na zażalenie Prezydent Wrocławia wniósł o oddalenie zażalenia i zasądzenia na rzecz organów kosztów postępowania zażaleniowego.
4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
4.1. Zażalenie nie jest zasadne. Prawidłowo WSA we Wrocławiu oddalił wniosek o wymierzenie organowi grzywny, ponieważ Prezydent Wrocławia w terminie (tj. 29.01.2024 r.) przekazał skargę do Sądu, która wpłynęła do organu w dniu 29.12.2023 r.
W sprawie skarżąca wniosła pismo z 31.10.2023 r. zatytułowane "skarga na działania urzędu w sprawie naliczenia opłaty za gospodarowanie odpadami", które zostało przekazane do Sądu dopiero w styczniu 2024 r. (wraz ze skargą z 21.12.2023 r.). Pomimo tego, że ww. pismo zostało opatrzone nazwą "skarga" i wskazywało jako adresata WSA we Wrocławiu, organ powziął wątpliwość co do charakteru pisma, w piśmie tym nie określono bowiem naruszenia prawa czy też interesu prawnego, którego miałby się dopuścić organ. Dlatego odpowiadając organ pismem z 9.11.2023 r. poinformował skarżącą, że złożone przez nią pismo nie zawierało elementów, o jakich mowa w art 57 p.p.s.a., a ponadto organ stwierdził, że w sprawie skarżącej nie zostało wszczęte żadne postępowanie podatkowe (k. 65 akt). Zasadnie WSA we Wrocławiu uznał, że pismem z 31.10.2023 r. skarżąca wyraziła swoje niezadowolenie z działania organu, jednocześnie wskazując, że deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wypełniła w 2013 r. błędnie, ale "zgodnie z tym co było w tamtym momencie". W dalszej części skarżąca podnosi, że "deklarację wypełniła w wyznaczonym czasie, podpisała i zapomniała o sprawie".
Prawidłowo zatem Sąd pierwszej instancji doszedł do przekonania, że organ mógł mieć wątpliwość co do zamiaru skarżącej złożenia skargi do sądu, nie każde bowiem pismo zatytułowane "skarga" organ ma obowiązek przekazywać bezrefleksyjnie do wskazanego w piśmie adresata. Sama nazwa pisma nie przesądza o tym, jak należy potraktować dane pismo, kluczowa jest treść pisma i zamiar wnoszącego. W rozpatrywanym przypadku organ, nie przekazując od razu pisma z 31.10.2023 r. do WSA we Wrocławiu, pismem z 9.11.2023 r. odpowiedział skarżącej, informując ją o treści art. 52 i art. 57 p.p.s.a. oraz wskazując na możliwość złożenia skargi, o której mowa w art. 227 i następne k.p.a.
Następnie skarżąca wniosła kolejne pismo z 21.12.2023 r. – "skargę – a) na czynność organy z dnia 9 listopada 2023 r. – Prezydenta Wrocławia, polegającą na nieprzekazaniu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargi strony postępowania na działanie organu w sprawie naliczenia opłaty za gospodarowanie odpadami, b) na bezczynność organu polegającą na niezałatwieniu sprawy w terminie wraz wnioskiem o wymierzenie organowi grzywny oraz ewentualnym wnioskiem o umorzenie zaległości". Skarga, która wpłynęła do organu 29.12.2023 r. (według prezentaty) została 29.01.2024 r. przekazana do WSA we Wrocławiu wraz z poprzedzającym pismem - skargą z 31.10.2023 r. oraz aktami administracyjnymi i odpowiedzią na skargę.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Stosownie zaś do art. 54 § 2 p.p.s.a. organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Jak natomiast stanowi art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się przez organ do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W rozpatrywanej sprawie skarga skarżącej wpłynęła do organu 29.12.2023 r., zatem ostatni dzień trzydziestodniowego terminu na jej przekazanie do Sądu przypadał na niedzielę 28.01.2024 r., który jest dniem ustawowo wolnym od pracy. W takim przypadku za ostatni dzień terminu uważa się dzień następny, czyli poniedziałek 29.01.2024 r. Zasadnie WSA we Wrocławiu przyjął, że Prezydent Wrocławia przekazał skargę w terminie i nie było podstaw do wymierzenia Prezydentowi grzywny.
Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że w skardze z 21.12.2023 r. skarżąca wprost nie wskazuje, jakiego pisma dotyczy wniosek o wymierzenie grzywny organowi. Spowodowało to konieczność skierowania do pełnomocnika skarżącej wezwania do doprecyzowania, czy pismo skarżącej z 31.12.2023 r. jest wnioskiem o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie skargi do Sądu (art. 55 p.p.s.a.) oraz skargą na bezczynności organu w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (k. 72 akt sądowych). W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, że "skarga z dnia 21 grudnia 2023 r. jest skargą na bezczynności organu w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Skarga zawiera również wniosek o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie skargi do Sądu" (k. 73 akt sądowych). Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że zarówno w skardze z 21.12.2023 r., jak i w odpowiedzi na wezwanie WSA we Wrocławiu nie sformułowano, że wniosek skarżącej o wymierzenie grzywny dotyczy nieprzekazania "skargi na działania urzędu w sprawie naliczenia opłaty za gospodarowanie odpadami" datowanej na 31.10.2023 r.
W konsekwencji zasadnie WSA we Wrocławiu - po otrzymaniu odpowiedzi na wezwanie oraz dokonując analizy zgormadzonych w sprawie dokumentów (o czym była mowa wyżej) - uznał, że wniosek o wymierzenie organowi grzywny dotyczy sprawy z pisma – skargi skarżącej z 21.12.2023 r. Skoro zaś (jak wyżej wskazano) skarga została przekazana do Sądu w terminie, nie było podstaw do ukarania Prezydenta Wrocławia grzywną.
Dopiero w zażaleniu na postanowienie WSA we Wrocławiu z 25.03.2024 r. skarżąca podniosła, że jej intencją było ukaranie organu grzywną za nieprzekazanie pisma z 31.10.2023 r. zatytułowanego "skarga na działania urzędu w sprawie naliczenia opłaty za gospodarowanie odpadami'' w terminie 30 dni od dnia jej otrzymania. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wskazanie za brak przekazania, którego konkretnie pisma – skargi dotyczy wniosek o ukaranie organu grzywną dopiero w zażaleniu na postanowienie Sądu pierwszej instancji nie stanowi wystarczającej podstawy do uchylenia tego orzeczenia. Naczelny Sąd Administracyjny bada zgodność z prawem postanowienia Sądu pierwszej instancji, a więc rozstrzyga na podstawie stanu, jaki istniał w dacie orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Zarówno okoliczności sprawy, jak i pismo z 21.12.2023 r. nie wskazywały, że wniosek dotyczy ukarania grzywną nieprzekazania przez organ pisma – skargi z 31.10.2023 r. Tym samym WSA we Wrocławiu prawidłowo poddał rozstrzygnięciu wniosek skarżącej o ukaranie organu grzywną za nieprzekazanie pisma - skargi z 21.12.2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że zażalenie nie jest środkiem służącym do uzupełniania, czy też doprecyzowania złożonego w sprawie wniosku.
4.3. Uwzględniając powyższe okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., jak w sentencji postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o kosztach postępowania zażaleniowego, ponieważ nie przewiduje tego art. 209 w związku z art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Zwrot kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym przysługuje tylko w przypadkach wskazanych w art. 203 i art. 204 p.p.s.a., te zaś przepisy nie dotyczą zażaleń.
Sędzia NSA Stanisław Bogucki