III FZ 15/25

III FZ 15/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-01-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jacek Pruszyński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
I SA/Gl 1165/24 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2025-05-21
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 61 par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jacek Pruszyński po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 listopada 2024 r. sygn. akt I SA/Gl 1165/24 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 29 lipca 2024 r. nr 2401-IEW2.4120.2.2024 UNP: 2401-24-160957 w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 25 listopada 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 1165/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił K. C. (dalej: strona, skarżący) wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Przedstawiając stan faktyczny sprawy Sąd pierwszej instancji wskazał, że pismem z 29 sierpnia 2024 r. skarżący reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł do tut. sądu skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 29 lipca 2024 r. w której zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
W ramach uzasadnienia wniosku wskazano, iż brak wstrzymania decyzji spowoduje wystąpienie przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody. Pełnomocnik podniósł, iż wynikająca z decyzji kwota zobowiązania wynosi 337 726 zł, a jej egzekucja wiązałaby się z koniecznością licytacji majątku skarżącego, co mogłoby spowodować trudne do odwrócenia skutki i znaczne pogorszenie się sytuacji finansowej skarżącego. Nadto, w ocenie pełnomocnika, egzekucja spowoduje (poprzez zajęcie rachunków bankowych - prywatnego i firmowego), że skarżący nie będzie mógł prowadzić dalej jednoosobowej działalności gospodarczej, co z kolei znacznie uszczupli jego dochody. Przy piśmie z 10 października 2024 r., uzupełniającym wniosek o wstrzymanie wykonania, pełnomocnik skarżącego przedłożył upomnienia z 8 sierpnia 2024 r., zawiadomienie o zagrożeniu ujawnieniem w Rejestrze Należności Publicznoprawnych oraz zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego na poczet należności pieniężnej.
W motywach rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wskazał, że strona skarżąca
w żaden sposób nie uprawdopodobniła, że wykonanie zaskarżonej decyzji może sprowadzić niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W rozpatrywanej sprawie wniosek złożony w skardze zawierał jedynie krótkie uzasadnienie, opierające się na założeniu, że z uwagi na wysokość zobowiązania, jego egzekucja wiązać się będzie z koniecznością licytacji majątku skarżącego, a nadto spowoduje, że skarżący nie będzie mógł prowadzić dalej działalności gospodarczej. W uzupełnieniu wniosku pełnomocnik strony skarżącej przedłożył dokumentację z postępowania egzekucyjnego, mającą uzasadniać wystąpienie przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody. Nie przedstawiono jednak żadnej dokumentacji pozwalającej na ocenę sytuacji finansowej skarżącego. W związku
z tym Sąd pierwszej instancji uznał, że nie może przeprowadzać postępowania wyjaśniającego z urzędu w poszukiwaniu przyczyn ubiegania się strony skarżącej
o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w postępowaniu sądowym, ani tym bardziej domniemywać okoliczności, które przemawiałyby za pozytywnym rozpatrzeniem wniosku strony. Wobec powyższego na podstawie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.) odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Od powyższego rozstrzygnięcia skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł zażalenie. Zaskarżył postanowienie w całości i zarzucił:
– naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące błędnym uznaniem, iż okoliczności oraz argumentacja przedstawiona przez skarżącego nie daje podstaw do wydania orzeczenia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji;
– naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez dokonanie jego błędnej wykładni,
w konsekwencji czego stwierdzono, że nie wykazano w sprawie występowania niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 194 § 3 p.p.s.a, wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez orzeczenie o wstrzymaniu wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 29 lipca 2024 r., UNP: 2401-24-160957.
W uzasadnieniu zażalenia wskazano m.in., że w treści skargi z 29 sierpnia 2024 r. szczegółowo przestawiono argumenty bezpośrednio wskazujące na fakt, że wykonanie przedmiotowej decyzji pociągnie za sobą daleko idące negatywne konsekwencje dla skarżącego. Kwota zobowiązania wynikającego z zaskarżonej decyzji wynosi 337 726 zł,
a jej egzekucja wiązałaby się z licytacją majątku skarżącego, co spowoduje po jego stronie trudne do odwrócenia skutki i znacznie pogorszy stan majątkowy skarżącego. Wskazano, że procedura windykacyjna spowoduje, iż skarżący straci źródło dochodu, albowiem przedsiębiorstwo prowadzone pod firmą P. straci płynność finansową, co zmusi skarżącego do wstrzymania wykonywania tej działalności. Nadto skarżący podniósł, że wraz z wnioskiem dowodowym z 10 października 2024 r. przedłożył dokumenty wskazujące na wystąpienie niebezpieczeństwa wyrządzenia mu znacznej szkody.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności,
o których mowa w § 1 tego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy przy tym mieć na uwadze, że skoro ustawa przyznaje stronie prawo do wystąpienia do sądu z takim wnioskiem, uzależniając możliwość udzielenia tej stronie ochrony tymczasowej od wystąpienia choć jednej z dwóch wskazanych w powołanym przepisie przesłanek, to obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tychże przesłanek. Nie wystarczy więc samo powtórzenie treści przepisu. Uzasadnienie takiego wniosku powinno się odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne
w stosunku do wnioskodawcy. Jego twierdzenia powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej (por. J. P. Tarno [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. V, Warszawa 2011, art. 61). Z ugruntowanej już w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że obowiązek uprawdopodobnienia zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, spoczywa na wnoszącym o zastosowanie tymczasowej ochrony, uregulowanej w tym przepisie p.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z 3 października 2011 r.,
I FSK 1427/11; CBOSA). W sytuacji, gdy chodzi o orzeczenie rodzące obowiązek zapłaty określonej sumy pieniężnej, a zatem rozporządzenia majątkiem podatnika, koniecznym jest zobrazowanie okoliczności wskazujących na trudną sytuację finansową oraz wykazanie, że uszczuplenie majątku o kolejne sumy grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem skutków trudnych do odwrócenia w konkretnej rozpatrywanej sprawie.
W rozpatrywanej sprawie skarżący wskazał, że brak wstrzymania zaskarżonej decyzji spowoduje wystąpienie przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia mu znacznej szkody gdyż egzekucja kwoty wynikającej z decyzji (337 726 zł) wiązałaby się
z koniecznością licytacji jego majątku, co mogłoby spowodować trudne do odwrócenia skutki i znaczne pogorszenie jego sytuacji finansowej. Skarżący przedłożył również dokumenty, które w jego ocenie wskazują na wystąpienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody (upomnienia z 8 sierpnia 2024 r., zawiadomienie o zagrożeniu ujawnieniem w Rejestrze Należności Publicznoprawnych oraz zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego na poczet należności pieniężnej).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego poza argumentacją skarżącego
i wskazaniem m.in. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego czy wkładu oszczędnościowego na poczet należności - dla pełni obrazu jego sytuacji majątkowej pożądanym byłoby podanie całości posiadanego przez niego mienia, co dopiero pozwoliłoby na ocenę istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W związku z faktem, że tego nie uczyniono trudno uznać, że Sąd pierwszej instancji miał możliwość poznać rzeczywistą sytuację finansową skarżącego i tym samym mógł rozstrzygnąć pozytywnie o zaistnieniu przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Odnosząc się do podnoszonego ryzyka wykonania zobowiązania podatkowego
w drodze przymusowej egzekucji tj. licytacji majątku, Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że każde wykonanie decyzji dotyczącej należności pieniężnych jest uciążliwe i stanowi uszczerbek w budżecie jej adresata, jednak nie oznacza to automatycznie, że zapłata należności, także w trybie egzekucyjnym, będzie za każdym razem powodować powstanie po stronie podmiotu wnoszącego skargę znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.
Końcowo należy wskazać, że niniejsze rozstrzygnięcie nie wyłącza uprawnienia skarżącego do ponownego wystąpienia z wnioskiem w omawianym zakresie przy prawidłowo i wyczerpująco opisanych okolicznościach uzasadniających jego zdaniem zastosowanie art. 61 § 3 p.p.s.a. wraz ze złożeniem stosownej dokumentacji popierającej takie twierdzenia.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.