III FZ 103/25

III FZ 103/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-05-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogusław Dauter /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Odrzucenie zażalenia
Sygn. powiązane
I SA/Gd 670/23 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2025-12-02
III FSK 103/25 - Postanowienie NSA z 2025-07-01
III FSK 105/25 - Wyrok NSA z 2025-07-18
III FZ 349/25 - Postanowienie NSA z 2025-09-18
III FZ 347/25 - Postanowienie NSA z 2025-09-18
III FZ 348/25 - Postanowienie NSA z 2025-09-18
I SA/Gl 326/24 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2024-10-08
I SA/Kr 317/24 - Wyrok WSA w Krakowie z 2024-07-16
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w...
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 20 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Tezy
Zawarte w art. 20 § 3 p.p.s.a. pojęcie „rozstrzygnięcia sprawy” należy interpretować jako prawomocne zakończenie postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego.
Sentencja
Dnia 7 maja 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Dauter po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 grudnia 2024 r., sygn. akt I SA/Gd 670/23 w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi W. N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 15 czerwca 2023 r., nr 2201-IEW.720.36.2023/MSz w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 19 grudnia 2024 r., I SA/Gd 670/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił zażalenie W. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 14 lutego 2024 r. w sprawie oddalenia wniosku o wyłączenie sędziego NSA Małgorzaty Gorzeń w sprawie ze skargi skarżącego na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 15 czerwca 2023 r., w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych.
W uzasadnieniu postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący odebrał prawomocne wezwanie do uiszczenia wpisu od zażalenia w dniu 12 listopada 2024 r. (doręczenie zastępcze zgodnie z art. 74a § 8 p.p.s.a.), z jednoczesnym pouczeniem o konsekwencjach prawnych niedokonania tej czynności. Termin do uregulowania należnego wpisu, bezskutecznie upłynął z końcem 19 listopada 2024 r. Sąd ustalił, że we wskazanym wyżej terminie strona nie uiściła należnego od zażalenia wpisu sądowego.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 20 § 3 p.p.s.a. do czasu rozstrzygnięcia sprawy o wyłączenie sędzia może spełniać tylko czynności niecierpiące zwłoki.
Oznacza to, że po złożeniu żądania sędziego lub wniosku strony o wyłączenie, aż do czasu rozstrzygnięcia sprawy o wyłączenie, sędzia może w sprawie spełniać tylko czynności niecierpiące zwłoki. Czynności podejmowane wbrew dyspozycji art. 20 § 3 p.p.s.a. mogą skutkować naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jeżeli sędzia zostanie wyłączony od rozpoznania sprawy. Należy podzielić pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z 1 marca 2016 r., II OSK 3037/15, że uchybienie przepisom postępowania dotyczącym wyłączenia sędziego z reguły musi być uznane za mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, z uwagi na znaczenie, jakie ma wydanie wyroku przez bezstronny sąd. Prawo każdego do rozpoznania sprawy przez sąd posiadający taką cechę jest zagwarantowane w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP (B. Dauter [w:] Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Warszawa 2023, s. 76).
Zawarte w art. 20 § 3 p.p.s.a. pojęcie "rozstrzygnięcia sprawy" należy interpretować jako prawomocne zakończenie postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego. Od momentu złożenia wniosku aż do rozstrzygnięcia sprawy o wyłączenie sędzia, którego dotyczy wniosek, nie powinien dokonywać czynności w sprawie. Komentowany przepis dopuszcza jedynie możliwość dokonywania czynności niecierpiących zwłoki, a więc takich, których niedokonanie naraziłoby stronę na szkodę, uniemożliwiając lub utrudniając właściwe rozstrzygnięcie sprawy (por. M. Jędrzejewska [w:] T. Ereciński (red.), T. Gudowski, M. Jędrzejewska, Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, 2003, komentarz do art. 50, s. 161).
Sędzia, wobec którego toczy się postępowanie o wyłączenie, może dokonywać tylko tych czynności, których niedokonanie lub opóźnienie może wpłynąć negatywnie na pozycję prawną strony w postępowaniu, uniemożliwiając lub utrudniając właściwe rozpoznanie lub rozstrzygnięcie sprawy, czy też doprowadzi do innych negatywnych dla strony skutków. Do czynności niecierpiących zwłoki można zaliczyć m.in. wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Zarządzenie przewodniczącego wydziału o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, mimo toczącego się wobec sędziego postępowania o wyłączeniu, jest czynnością niecierpiącą zwłoki, której niedokonanie lub opóźnienie w dokonaniu może wpłynąć negatywnie na pozycje prawną strony w postępowaniu, uniemożliwiając lub utrudniając właściwe rozpoznanie lub rozstrzygnięcie sprawy (postanowienie NSA z 19 stycznia 2023 r., II OZ 10/23; A. Kabat [w:] B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, A. Kabat, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2024, art. 20).
Biorąc powyższe pod uwagę, należy wskazać, że w niniejszej sprawie postępowanie w przedmiocie wyłączenia sędziego nie zakończyło się prawomocnie. Sąd pierwszej instancji oddalił wniosek o wyłączenie sędziego, na które to postanowienie skarżący wniósł zażalenie. Tym samym nie doszło w sprawie do rozstrzygnięcia sprawy o wyłączenie. Oznacza to, że w myśl art. 20 § 3 p.p.s.a., sędzia o którego wyłączenie wnioskował skarżący, może spełniać tylko czynności niecierpiące zwłoki. Do takich czynności nie należy odrzucenie zażalenia na postanowienie w sprawie oddalenia wniosku o wyłączenie sędziego.
Mając na uwadze powyższe, sąd pierwszej instancji będzie obowiązany ponownie rozpoznając sprawę, rozstrzygnąć ją w składzie niepodlegającym wyłączeniu.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.