III FSK 978/25Wznowienie postępowania odpowiedzialność podatkowa osob trzecich 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, zainicjowanej przez A. J., byłego członka zarządu spółki. Skarżący powołał się na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 27 lutego 2025 r. w sprawie C-277/24 (Adjak), twierdząc, że ma on wpływ na prawomocny wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 grudnia 2021 r. (sygn. akt III FSK 4220/21), który oddalił jego skargę kasacyjną. Podstawą skargi o wznowienie było przekonanie skarżącego, że nie miał on możliwości kwestionowania ustaleń co do wysokości zobowiązania podatkowego spółki, za które odpowiada jako osoba trzecia. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę o wznowienie postępowania. Sąd uznał, że wyrok TSUE, choć stanowił podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 272 § 2a p.p.s.a., nie miał bezpośredniego wpływu na poprzednie orzeczenie w sposób uzasadniający jego uchylenie. NSA podkreślił, że możliwość skutecznego podważenia ustaleń faktycznych i prawnych przez osobę trzecią, o której mowa w wyroku TSUE, oznacza konieczność wykazania konkretnych dowodów lub okoliczności nieznanych organowi lub pominiętych w postępowaniu wymiarowym. W tej sprawie skarżący miał możliwość złożenia odwołania od decyzji wymiarowej wobec spółki w czasie, gdy pełnił funkcję członka zarządu, co oznacza, że nie został pozbawiony możliwości kwestionowania ustaleń. Sąd stwierdził, że zarzuty skarżącego miały charakter ogólnikowy i nie wykazały, aby poprzednie postępowanie było wadliwe w świetle wyroku TSUE.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja warunków wznowienia postępowania na podstawie orzeczeń TSUE, a także zakresu możliwości kwestionowania ustaleń faktycznych i prawnych przez osoby trzecie w postępowaniu podatkowym.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której skarżący powołuje się na wyrok TSUE i miał możliwość udziału w postępowaniu pierwotnym.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, który ma wpływ na treść wydanego orzeczenia, stanowi podstawę do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, można żądać wznowienia postępowania na podstawie art. 272 § 2a p.p.s.a., jeśli orzeczenie TSUE ma wpływ na treść wydanego orzeczenia.
Uzasadnienie
Sąd analizuje, czy wyrok TSUE C-277/24 (Adjak) faktycznie wpłynął na poprzednie orzeczenie NSA w sposób uzasadniający wznowienie. Kluczowe jest, czy skarżący miał możliwość skutecznego podważenia ustaleń faktycznych i prawnych w postępowaniu wymiarowym.
Jak należy interpretować wymóg, aby osoba trzecia mogła skutecznie podważyć ustalenia faktyczne i kwalifikacje prawne dokonane przez organ podatkowy w ramach pierwszego postępowania, zgodnie z wyrokiem TSUE C-277/24?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Osoba trzecia, chcąc podważyć ustalenia faktyczne lub prawne w postępowaniu dotyczącym jej odpowiedzialności, musi wykazać istnienie dowodów lub okoliczności faktycznych nieznanych wcześniej organowi lub pominiętych w postępowaniu wymiarowym, a zarzuty powinny być konkretne, a nie ogólnikowe.
Uzasadnienie
Sąd odwołuje się do własnego orzecznictwa (III FSK 656/25, III FSK 832/25), które interpretuje wyrok TSUE. Podkreśla, że możliwość podważenia ustaleń nie może być ogólnikowa i musi odnosić się do konkretnych ustaleń lub ocen, z którymi strona się nie zgadza.
Czy członek zarządu, który miał możliwość złożenia odwołania od decyzji wymiarowej wobec spółki, może powoływać się na brak możliwości kwestionowania ustaleń w postępowaniu o odpowiedzialność osoby trzeciej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli członek zarządu miał możliwość podniesienia zarzutów w postępowaniu wymiarowym (np. poprzez odwołanie spółki), nie może później twierdzić, że został pozbawiony tej możliwości w postępowaniu dotyczącym jego odpowiedzialności jako osoby trzeciej.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że w tej konkretnej sprawie spółka złożyła odwołanie od decyzji wymiarowej w czasie, gdy skarżący pełnił funkcję członka zarządu, co oznacza, że nie został pozbawiony możliwości kwestionowania ustaleń. Przyjęcie odmiennego podejścia wykraczałoby poza zakres konieczny do zapewnienia prawa do obrony.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (8)
Główne
p.p.s.a. art. 272 § § 2a
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Można żądać wznowienia postępowania, gdy zostało wydane orzeczenie TSUE, które ma wpływ na treść wydanego orzeczenia.
p.p.s.a. art. 282 § § 1-2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepisy dotyczące oddalenia skargi o wznowienie postępowania.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia orzeczenia w postępowaniu o wznowienie.
p.p.s.a. art. 145 § § 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 247 § § 1 pkt 3
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji.
O.p. art. 116
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Przepisy dotyczące odpowiedzialności podatkowej osób trzecich.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżący miał możliwość kwestionowania ustaleń faktycznych i prawnych w postępowaniu wymiarowym lub w postępowaniu odwoławczym, co wyklucza zastosowanie art. 272 § 2a p.p.s.a. w kontekście wyroku TSUE C-277/24. • Zarzuty skarżącego dotyczące braku możliwości kwestionowania ustaleń były ogólnikowe i nie wykazały konkretnych wad poprzedniego postępowania.
Odrzucone argumenty
Wyrok TSUE C-277/24 (Adjak) ma bezpośredni wpływ na poprzednie orzeczenie NSA i uzasadnia jego wznowienie. • Skarżący jako członek zarządu został pozbawiony możliwości skutecznego podważenia ustaleń faktycznych i prawnych w postępowaniu wymiarowym.
Godne uwagi sformułowania
może skutecznie podważyć ustalenia faktyczne i kwalifikacje prawne dokonane przez organ podatkowy w ramach pierwszego postępowania • kwestionując wysokość długu podatkowego spółki, w ramach postępowania z art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (...), były członek zarządu – dla zmniejszenia swojej odpowiedzialności za ten dług, bądź jej wykluczenia – winien wykazać istnienie dowodów lub okoliczności faktycznych nieznanych wcześniej organowi podatkowemu albo pominiętych przez ten organ w ramach postępowania prowadzonego wobec spółki • możliwość zakwestionowania przez członka zarządu (...) ustaleń faktycznych, bądź ocen prawnych zawartych w decyzji wymiarowej wobec spółki nie może sprowadzać się do ogólnych twierdzeń, lecz powinna mieć charakter konkretny
Skład orzekający
Agnieszka Olesińska
członek
Anna Dalkowska
członek
Paweł Borszowski
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja warunków wznowienia postępowania na podstawie orzeczeń TSUE, a także zakresu możliwości kwestionowania ustaleń faktycznych i prawnych przez osoby trzecie w postępowaniu podatkowym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której skarżący powołuje się na wyrok TSUE i miał możliwość udziału w postępowaniu pierwotnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia wpływu orzecznictwa TSUE na polskie postępowania sądowoadministracyjne oraz praw osób trzecich w kontekście odpowiedzialności podatkowej, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego.
“Czy wyrok TSUE zawsze oznacza możliwość wznowienia postępowania? NSA wyjaśnia granice.”
Sektor
podatkowe
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.