Orzeczenie · 2024-11-07

III FSK 870/24

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2024-11-07

NSApodatkoweWysokansa

zabezpieczenieegzekucja administracyjnapodatek VATnieostateczna decyzjalex specialispostępowanie zabezpieczająceNSAskarga kasacyjna

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę J. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi dotyczące zabezpieczenia zobowiązań podatkowych. Podstawą zabezpieczenia była nieostateczna decyzja określająca zobowiązanie podatkowe w podatku VAT. Skarżący podnosił, że przepisy Ordynacji podatkowej (o.p.) są lex specialis wobec ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) i wyłączają możliwość zabezpieczenia po wydaniu decyzji wymiarowej. Sąd pierwszej instancji uznał, że zabezpieczenie może dotyczyć obowiązków niewymagalnych i nieostatecznych decyzji, jeśli nie nadano im rygoru natychmiastowej wykonalności. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 listopada 2024 r. oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że zabezpieczenie egzekucyjne (art. 154 i nast. u.p.e.a.) i zabezpieczenie podatkowe (art. 33 o.p.) to odrębne instytucje. NSA stwierdził, że art. 154 § 2 u.p.e.a. dopuszcza zabezpieczenie przed terminem płatności, a art. 154 § 4 i § 6 u.p.e.a. wskazują, że zabezpieczenie może poprzedzać ostateczną decyzję lub nadanie jej rygoru natychmiastowej wykonalności. Sąd uznał, że nieostateczna decyzja podatkowa może być podstawą zastosowania zabezpieczenia na podstawie art. 154 u.p.e.a., a przepisy te nie są pozbawione znaczenia, nawet jeśli istnieją szczególne rozwiązania w Ordynacji podatkowej. Skarga kasacyjna została oddalona, a koszty postępowania zasądzono od skarżącego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Potwierdzenie możliwości zabezpieczenia zobowiązań podatkowych na podstawie nieostatecznych decyzji podatkowych, nawet bez nadanego rygoru natychmiastowej wykonalności, oraz rozróżnienie instytucji zabezpieczenia egzekucyjnego i podatkowego.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów u.p.e.a. i o.p. w kontekście zabezpieczenia zobowiązań podatkowych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy nieostateczna decyzja określająca zobowiązanie podatkowe, której nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności, może stanowić podstawę do zastosowania zabezpieczenia zobowiązań podatkowych na podstawie art. 154 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, nieostateczna decyzja określająca zobowiązanie podatkowe, nawet bez nadanego rygoru natychmiastowej wykonalności, może być podstawą zastosowania zabezpieczenia zobowiązań podatkowych na podstawie art. 154 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zabezpieczenie egzekucyjne i zabezpieczenie podatkowe to odrębne instytucje. Przepisy art. 154 § 2, § 4 i § 6 u.p.e.a. wskazują, że zabezpieczenie może być dokonane przed terminem płatności, a nawet przed wydaniem ostatecznej decyzji lub nadaniem jej rygoru natychmiastowej wykonalności. Zastosowanie art. 154 u.p.e.a. nie jest wyłączone przez przepisy Ordynacji podatkowej.

Czy przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące zabezpieczenia (art. 33 o.p.) stanowią lex specialis wobec przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 154 i nast. u.p.e.a.) i wyłączają możliwość zabezpieczenia po wydaniu decyzji wymiarowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące zabezpieczenia nie wyłączają stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie zabezpieczenia zobowiązań podatkowych, zwłaszcza gdy chodzi o zabezpieczenie przed wydaniem ostatecznej decyzji.

Uzasadnienie

NSA rozróżnił zabezpieczenie egzekucyjne od zabezpieczenia podatkowego, wskazując, że są to odrębne instytucje. Choć art. 33 o.p. stanowi szczególne rozwiązanie, nie wyklucza ono stosowania art. 154 u.p.e.a. do zabezpieczenia zobowiązań podatkowych, które mogą wynikać z nieostatecznych decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę kasacyjną J. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 kwietnia 2024 r., sygn. akt I SA/Łd 93/24.

Przepisy (19)

Główne

u.p.e.a. art. 154 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawa do wystawienia zarządzenia zabezpieczenia, które może dotyczyć obowiązku niewymagalnego lub wynikającego z nieostatecznej decyzji.

u.p.e.a. art. 154 § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zabezpieczenie może być dokonane przed terminem płatności należności pieniężnej lub przed terminem wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym.

u.p.e.a.

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawa prawna postępowania egzekucyjnego w administracji.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 154 § 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Określa warunki przekształcenia zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne, wskazując na możliwość zabezpieczenia przed uzyskaniem ostatecznej decyzji lub rygoru natychmiastowej wykonalności.

u.p.e.a. art. 154 § 6

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Reguluje sytuację, gdy zajęcie zabezpieczające nie przekształca się w zajęcie egzekucyjne w przypadku uchylenia decyzji stanowiącej podstawę zabezpieczenia.

u.p.e.a. art. 155

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Pozwala na dokonanie zabezpieczenia przed ustaleniem lub określeniem kwoty należności pieniężnej, jeżeli brak zabezpieczenia mógłby utrudnić lub udaremnić skuteczne przeprowadzenie egzekucji, a przepisy odrębne na to zezwalają.

o.p. art. 33 § 1

Ordynacja podatkowa

Dotyczy zabezpieczenia wykonania zobowiązań podatkowych.

o.p. art. 33 § 2

Ordynacja podatkowa

Określa przypadki, w których zabezpieczenie może nastąpić w toku postępowania podatkowego, w tym przed wydaniem decyzji wymiarowej.

o.p. art. 33 § 4

Ordynacja podatkowa

Zabezpieczenie jest ustanawiane decyzją organu podatkowego.

o.p. art. 33a § 1

Ordynacja podatkowa

Określa wygaśnięcie decyzji o zabezpieczeniu.

p.p.s.a. art. 145 § 1