III FSK 868/24

III FSK 868/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-10-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Agnieszka Olesińska
Dominik Gajewski /przewodniczący/
Jacek Pruszyński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I SA/Lu 753/23 - Wyrok WSA w Lublinie z 2024-03-06
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 45
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 479
art. 18
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Dominik Gajewski, Sędzia NSA Jacek Pruszyński (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Agnieszka Olesińska, po rozpoznaniu w dniu 24 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej "B. sp. z o.o. w organizacji w likwidacji z siedzibą w D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 6 marca 2024 r. sygn. akt I SA/Lu 753/23 w sprawie ze skargi "B. sp. z o.o. w organizacji w likwidacji z siedzibą w D. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 24 października 2023 r. nr 0601-IEE.7192.193.2023.3 w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
1. Wyrok sądu pierwszej instancji.
Wyrokiem z 6 marca 2024 r., sygn. akt I SA/Lu 753/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę B. sp. z o.o. w organizacji w likwidacji
z siedzibą w D. (dalej: spółka, skarżąca) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z 24 października 2023 r., nr 0601-IEE.7192.193.2023.3
w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
Wyrok (podobnie, jak pozostałe powołane w uzasadnieniu orzeczenia) jest dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/.
2. Skarga kasacyjna.
Skargę kasacyjną od wyroku sądu pierwszej instancji wniosła spółka. Działający
w jej imieniu pełnomocnik zaskarżył wyrok w całości stawiając temu orzeczeniu zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.) poprzez brak zastosowania tego przepisu oraz oddalenia skargi pomimo, że zaskarżone postanowienie zostało wydane wadliwie z naruszeniem art. 45 ustawy
z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej: k.p.a.) w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r.
o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 479, dalej: u.p.e.a.) wobec błędnego przyjęcia, iż zawiadomienie z 15 maja 2023 r. o opisie
i oszacowaniu nieruchomości objętej [...] zostało doręczone osobiście uprawnionej, podczas gdy taką osobą nie była M. K. i z tego względu termin złożenia zarzutów na opis i oszacowanie nieruchomości powinien być liczony od 3 sierpnia 2023 r., tj. od dnia doręczenia opisu i oszacowania nieruchomości, a nie od 28 lipca 2023 r. to jest od dnia, kiedy ten opis i oszacowanie został zakończony.
Mając na uwadze tak postawiony zarzut, autor skargi kasacyjnej wniósł
o uchylenie zaskarżonego wyroku i zasądzenie kosztów według norm przepisanych. Jednocześnie zrzekł się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie.
Organ nie skorzystał z prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Zarządzeniem z 5 września 2024 r. w trybie art. 182 § 2 p.p.s.a. Przewodniczący Wydziału III Izby Finansowej Naczelnego Sądu Administracyjnego skierował sprawę na posiedzenie niejawne.
3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga kasacyjna jest niezasadna.
Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie niniejszej Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się okoliczności uzasadniających nieważność postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.)
i rozpoznał skargę kasacyjną w podstawach w niej wskazanych.
Skarżąca zarzuciła w skardze kasacyjnej (podobnie jak w skardze do sądu pierwszej instancji), że nie została prawidłowo poinformowana o czynnościach związanych z przeprowadzeniem opisu i oszacowania nieruchomości. Według skarżącej, zawiadomienie z 15 maja 2023 r. zostało odebrane przez osobę nieuprawnioną, która nie przekazała pisma likwidatorowi spółki. Nie można zatem przyjąć, że takie doręczenie w świetle art. 45 k.p.a. (w zw. z art. 18 u.p.e.a.) było skuteczne. Wiedzę w tym zakresie spółka uzyskała dopiero po doręczeniu opisu i oszacowania nieruchomości w dniu 3 sierpnia 2023 r. W konsekwencji, zdaniem skarżącej, terminem początkowym do złożenia zarzutów winna być data doręczenia opisu i oszacowania nieruchomości, tj. 3 sierpnia 2023 r., a nie data zakończenia tych czynności, tj. 28 lipca 2023 r.
Powyższe twierdzenia nie zasługują uwzględnienie.
Jak wynika z art. 45 k.p.a., jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Przepis ten określa warunki prawidłowości doręczenia pism jednostkom organizacyjnym oraz organizacjom społecznym. Warunkiem pierwszym jest ich dokonywanie w lokalu ich siedziby. W odniesieniu do osób prawnych w tym przypadku obowiązuje zasada wyrażona w art. 41 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którą siedzibą osoby prawnej jest miejscowość, w której ma siedzibę jej organ zarządzający (jeżeli ustawa lub oparty na niej statut nie stanowią inaczej), zatem pisma doręcza się na adres, pod którym znajduje się budynek (lokal), w którym ma siedzibę organ zarządzający. Warunkiem drugim - doręczenie winno być dokonane do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 lutego 2021 r., II GSK 43/19 przez osobą uprawnioną do odbioru pism należy rozumieć każdą osobę, która została regulaminowo, czy tylko zwyczajowo, uprawniona przez spółkę do odbierania korespondencji przychodzącej do jej siedziby. Upoważnienie do odbioru korespondencji może być udzielone w sposób dorozumiany. Mianowicie, jeżeli odbioru pisma dokonał pracownik, potwierdzając odbiór poprzez przybicie pieczątki zawierającej oznaczenie danego podmiotu wraz ze swoim podpisem, to z takiego działania można domniemywać, że był uprawniony do odbioru korespondencji. Nadto pismo uważa się za doręczone jednostce organizacyjnej wymienionej w art. 45 w dacie potwierdzenia przez osobę upoważnioną do odbioru pisma (por. J. Borkowski [w:] Komentarz, 1996, s. 268). Dla skuteczności doręczenia przewidzianego w tym przepisie nie jest konieczne wykazanie, że pismo zostało faktycznie przekazane organowi powołanemu do działania w imieniu jednostki organizacyjnej, np. dyrektorowi przedsiębiorstwa (por. A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2024, art. 45). Trzeba też podkreślić, że obowiązkiem osób prawnych i jednostek organizacyjnych jest taka organizacja pracy, by doręczenie pism w godzinach pracy i w lokalu ich siedziby było zawsze możliwe (por. wyroki NSA: z 24 maja 2004 r., FSK 40/04; z 2 grudnia 2008 r., I FSK 424/08; z 4 listopada 2010 r., I FSK 1664/09; G. Łaszczyca w: G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wyd. III,t. I, teza 4 do art. 45).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut naruszenia art. 45 k.p.a., poprzez błędne uznanie, że podjęcie korespondencji skierowanej do spółki na adres jej siedziby przez panią M. K., która nie była osobą upoważnioną do odbioru korespondencji urzędowej ani nie dysponowała upoważnieniem do odbioru pism jest bezzasadny. W sprawie zawiadomienie o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości z 15 maja 2023 r. zostało doręczone przesyłką poleconą za zwrotnym potwierdzeniem odbioru na adres spółki w dniu 18 maja 2023 r. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki widnieją adnotacje sporządzone przez pracownika P. S.A., że korespondencję doręczono "pracownikowi", który podjął się oddania pisma adresatowi oraz podpis M. K. Trzeba dodać, że odebrane pismo zawierało zgodne z art. 110u § 1 u.p.e.a. pouczenie, iż zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości mogą być wnoszone przez wszystkich uczestników postępowania egzekucyjnego w terminie 14 dni od dnia ukończenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości.
Nie ma podstaw do podważenia skuteczności odebrania ww. przesyłki przez panią M. K. Podkreślenia wymaga, że doręczający nie musi znać zakresu obowiązków i uprawnień osób znajdujących się w firmie, do której przesyłka jest adresowana, skoro zobowiązują się one do jej odbioru, składając własnoręczny podpis. Uprawnienie do odbioru korespondencji nie musi odbywać się na zasadzie udzielonego w tym zakresie pełnomocnictwa. Nie można zasadnie oczekiwać od organu, aby ten prowadził czynności wyjaśniające w celu ustalenia, czy osoba odbierająca w siedzibie spółki pismo była do tego uprawniona.
Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że osoba, której podpis widnieje na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki z 15 maja 2023 r. tj. pani M. K. w dniu 3 sierpnia 2023 r. odebrała skierowaną na adres skarżącej korespondencję z 28 lipca 2023 r. tj. protokół z opisu i oszacowania wartości nieruchomości. W tym przypadku skarżąca nie kwestionuje jednak prawidłowości doręczenia. Nie znajduje zatem uzasadnienia argumentacja, że osoba, która odebrała przesyłkę nie była upoważniona do odbioru przesyłek kierowanych do skarżącej.
Nadto, jak słusznie zauważył organ w postępowaniu sądowoadministracyjnym, nawet jeśli skarżąca dopiero 3 sierpnia 2023 r. została poinformowana o tym, że opis i oszacowanie wartości nieruchomości zakończył się 28 lipca 2023 r., to miała jeszcze 8 dni na wniesienie zarzutów w terminie wskazanym w art. 110u § 1 u.p.e.a., który upływał 11 sierpnia 2023 r., jednak zarzuty wniosła dopiero 16 sierpnia 2023 r. W związku z tym nie budzi wątpliwości, że niedotrzymanie terminu wskazanego w art. 110u § 1 u.p.e.a. nastąpiło z przyczyn leżących po jej stronie.
Końcowo należy podkreślić, że zgodnie z art. 110u § 1 u.p.e.a. zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości mogą być wnoszone przez wszystkich uczestników postępowania egzekucyjnego w terminie 14 dni od dnia ukończenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Termin do wniesienia zarzutów biegnie zatem od dnia ukończenia opisu i oszacowania, przez który należy rozumieć sporządzenie i podpisanie protokołu z tej czynności (por. W. Grześkiewicz [w:] Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, wyd. II, red. D.R. Kijowski, Warszawa 2015, art. 110(u)). Nie ma zatem podstaw do odmiennego określenia początkowego terminu do złożenia zarzutów.
Konkludując, zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 45 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. nie zasługuje na uwzględnienie.
Z tych też względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił.
sędzia del. WSA Agnieszka Olesińska sędzia NSA Dominik Gajewski sędzia NSA Jacek Pruszyński
[pic]