Orzeczenie · 2025-10-16

III FSK 844/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-10-16
NSApodatkoweWysokansa
odpowiedzialność podatkowaczłonek zarząduzaległości podatkoweVATOrdynacja podatkowabezskuteczność egzekucjiupadłość spółkiodsetki za zwłokękoszty egzekucyjne

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną F.F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego jako członka zarządu spółki F. sp. z o.o. za zaległości w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2016 r. w kwocie ponad 896 tys. zł wraz z odsetkami. Sąd pierwszej instancji uznał, że spełnione zostały przesłanki z art. 116 Ordynacji podatkowej, w tym bezskuteczność egzekucji wobec spółki, brak winy Skarżącego w niezgłoszeniu wniosku o upadłość oraz brak wskazania mienia spółki. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną wykładnię art. 116 Ordynacji podatkowej. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając brak podstaw do uchylenia zaskarżonego wyroku. Sąd podkreślił, że przesłanki do ogłoszenia upadłości (niewykonywanie wymagalnych zobowiązań lub przekroczenie wartości majątku) są alternatywne i równorzędne, a brak winy w niezłożeniu wniosku o upadłość nie jest uzasadniony jedynie tym, że jedynym wierzycielem był Skarb Państwa. NSA potwierdził również, że członek zarządu odpowiada za odsetki i koszty egzekucyjne, nawet jeśli powstały po jego odwołaniu z funkcji, zgodnie z art. 107 § 2 Ordynacji podatkowej. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej (rozstrzygnięcie sprawy już poprzednio rozstrzygniętej), wskazując na możliwość prowadzenia odrębnych postępowań wobec wszystkich zobowiązanych członków zarządu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności członków zarządu za zaległości podatkowe spółek, w tym odsetki i koszty egzekucyjne, a także przesłanki niewypłacalności i braku winy w niezłożeniu wniosku o upadłość.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, ale jego interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej i Prawa upadłościowego ma szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy członek zarządu spółki z o.o. może ponosić odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki, w tym odsetki i koszty egzekucyjne, nawet jeśli powstały one po jego odwołaniu z funkcji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, członek zarządu może ponosić odpowiedzialność za zaległości podatkowe, odsetki i koszty egzekucyjne, zgodnie z art. 116 i art. 107 § 2 Ordynacji podatkowej, nawet jeśli powstały one po jego odwołaniu z funkcji, pod warunkiem spełnienia przesłanek odpowiedzialności.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że art. 116 § 2 w związku z art. 107 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej przewiduje odpowiedzialność osoby trzeciej za odsetki od zaległości podatkowych, określone na dzień wydania decyzji ustalającej tę odpowiedzialność, w tym także za okres, w którym nie pełniła ona już funkcji w zarządzie spółki.

Jakie są przesłanki do uznania niewinności członka zarządu w kontekście niezłożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Niewinność członka zarządu w niezłożeniu wniosku o upadłość nie jest uzasadniona jedynie tym, że jedynym wierzycielem spółki był Skarb Państwa, ani przyjęciem kaucji zabezpieczającej zapłatę podatku.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do orzecznictwa TSUE i NSA, podkreślając, że członek zarządu musi wykazać dochowanie wszelkiej staranności przy prowadzeniu spraw spółki, a samo stwierdzenie niewypłacalności lub przekroczenie wartości majątku przez spółkę, nawet jeśli jedynym wierzycielem jest Skarb Państwa, uzasadnia złożenie wniosku o upadłość.

Czy prowadzenie odrębnych postępowań w przedmiocie odpowiedzialności za zaległości podatkowe wobec poszczególnych członków zarządu spółki z o.o. stanowi wadę kwalifikowaną postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, prowadzenie odrębnych postępowań wobec wszystkich zobowiązanych członków zarządu jest dopuszczalne i nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji, pod warunkiem, że postępowania te obejmą wszystkich zobowiązanych.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na uchwałę siedmiu sędziów NSA (I FPS 4/08), wskazując, że choć pożądane jest jedno postępowanie, to prowadzenie odrębnych postępowań jest technicznie dopuszczalne i nie narusza art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, gdyż postępowania wobec poszczególnych osób mogą prowadzić do różnych rozstrzygnięć.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną F.F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.

Przepisy (23)

Główne

o.p. art. 116

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 107 § § 1 i § 2 pkt 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

o.p. art. 120

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 207 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 247 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

p.u.n. art. 10

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze

p.u.n. art. 11 § ust. 1 i ust. 2

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze

p.u.n. art. 21 § ust. 1

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

o.p. art. 53 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 109 § § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 166 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 207 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 120, art. 191 o.p. poprzez oddalenie skargi, pomimo naruszenia przez organy wskazanych przepisów o.p. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 107 § 1 i § 2 pkt 2, art. 116 § 2 i § 4 o.p., przez błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 151 w związku z art. 207 § 1 i § 2, art. 107 § 1 i § 2 pkt 2, art. 116 § 1, § 2 i § 4 w związku z art. 247 § 1 pkt 4 o.p., przez oddalenie skargi na decyzję w sprawie rozstrzygniętą inną decyzją podatkową.

Godne uwagi sformułowania

Niewypłacalność oznacza niewykonywanie przez dłużnika jego wymagalnych zobowiązań. • Przesłanki do zgłoszenia wniosku o upadłość mają charakter alternatywny i równorzędny. • Członek zarządu nie może ograniczyć się do podniesienia, że w chwili stwierdzenia trwałej niewypłacalności jedynym wierzycielem tej spółki był Skarb Państwa.

Skład orzekający

Anna Dalkowska

sędzia

Krzysztof Przasnyski

sprawozdawca

Sławomir Presnarowicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności członków zarządu za zaległości podatkowe spółek, w tym odsetki i koszty egzekucyjne, a także przesłanki niewypłacalności i braku winy w niezłożeniu wniosku o upadłość."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, ale jego interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej i Prawa upadłościowego ma szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności osobistej członków zarządu za długi spółki, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie wśród przedsiębiorców i prawników. Wyrok precyzuje ważne kwestie dotyczące upadłości i odpowiedzialności za odsetki.

Czy członek zarządu odpowiada za długi spółki nawet po jej upadku? NSA wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 896 957 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst