Orzeczenie · 2025-10-22

III FSK 826/24Oddalenie skargi kasacyjnej odpowiedzialność podatkowa osób trzecich

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-10-22
NSAPodatkoweWysokansa
odpowiedzialność podatkowa osób trzecichkomplementariuszspółka komandytowazaległości podatkoweVATOrdynacja podatkowaegzekucja administracyjnaodpowiedzialność solidarna

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez spółkę z o.o. (komplementariusza) od wyroku WSA w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej orzekającą o solidarnej odpowiedzialności spółki z o.o. za zaległości podatkowe spółki komandytowej z tytułu VAT. Organy podatkowe uznały, że spełnione zostały przesłanki z art. 108 § 2 pkt 3 i art. 115 Ordynacji podatkowej (o.p.), pozwalające na orzeczenie odpowiedzialności osoby trzeciej. WSA podzielił to stanowisko, wskazując, że dla odpowiedzialności na podstawie art. 115 o.p. nie są wymagane przesłanki związane z majątkiem spółki dłużnika głównego, a jedynie fakt, że spółka z o.o. była komplementariuszem w okresie powstania zaległości. Spółka w skardze kasacyjnej podniosła zarzuty naruszenia prawa materialnego, argumentując m.in., że odpowiedzialność komplementariusza powinna być uzależniona od wykazania bezskuteczności egzekucji wobec spółki komandytowej oraz że błędnie zinterpretowano przepisy Konstytucji i Karty Praw Podstawowych UE. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że art. 108 § 2 pkt 3 o.p. wymaga jedynie wszczęcia postępowania egzekucyjnego wobec dłużnika głównego, a nie wykazania jego bezskuteczności. Ponadto, NSA wyjaśnił, że art. 115 o.p. nie zawiera wymogu wykazania bezskuteczności egzekucji, który jest charakterystyczny dla art. 116 o.p. (odpowiedzialność członków zarządu). Sąd uznał, że przepisy prawa handlowego (k.s.h.) nie mają zastosowania do określenia zasad odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, które są uregulowane w Ordynacji podatkowej. W konsekwencji, NSA uznał zarzuty za nieuzasadnione i oddalił skargę kasacyjną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej NSA dotyczącej odpowiedzialności komplementariusza za zaległości spółki komandytowej, w szczególności rozróżnienie między art. 115 a art. 116 Ordynacji podatkowej w kontekście wymogu bezskuteczności egzekucji.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzialności komplementariusza spółki komandytowej za zaległości podatkowe, opartej na przepisach Ordynacji podatkowej.

Zagadnienia prawne (2)

Czy dla orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności komplementariusza za zaległości podatkowe spółki komandytowej wystarczające jest spełnienie formalnych przesłanek z art. 108 § 2 pkt 3 i art. 115 Ordynacji podatkowej, czy też konieczne jest uprzednie wykazanie bezskuteczności egzekucji wobec spółki komandytowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Wystarczające jest spełnienie formalnych przesłanek z art. 108 § 2 pkt 3 i art. 115 Ordynacji podatkowej, a wykazanie bezskuteczności egzekucji wobec spółki komandytowej nie jest warunkiem orzeczenia o odpowiedzialności komplementariusza.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że art. 108 § 2 pkt 3 o.p. wymaga jedynie wszczęcia postępowania egzekucyjnego wobec dłużnika głównego, a nie wykazania jego bezskuteczności. Z kolei art. 115 o.p. nie zawiera wymogu wykazania bezskuteczności egzekucji, który jest specyficzny dla art. 116 o.p. (odpowiedzialność członków zarządu).

Czy przepisy prawa handlowego (art. 31 § 1, art. 103 k.s.h.) mogą wpływać na zasady odpowiedzialności podatkowej osób trzecich?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy prawa handlowego nie mają zastosowania w sprawach dotyczących odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe, które są uregulowane wyłącznie w Ordynacji podatkowej.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że zasady odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe są uregulowane w Ordynacji podatkowej i nie ma podstaw do odwoływania się w tym zakresie do przepisów Kodeksu spółek handlowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie.

Przepisy (16)

Główne

o.p. art. 108 § § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 108 § § 2 pkt 3

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 115 § § 1

Ordynacja podatkowa

Dz.U. 2021 poz 1540 art. 108 § § 2 pkt 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Dz.U. 2021 poz 1540 art. 115

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

o.p. art. 116 § § 1

Ordynacja podatkowa

Przepis ten zawiera warunek bezskuteczności egzekucji, który nie ma zastosowania do art. 115 o.p.

o.p. art. 108 § § 4

Ordynacja podatkowa

Dotyczy warunku wszczęcia egzekucji administracyjnej wobec osoby trzeciej, a nie wydania decyzji o odpowiedzialności.

Konstytucja art. 2

Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej

Konstytucja art. 64 § ust. 1 i 2

Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej

KPP art. 47

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.s.h. art. 31 § § 1

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych

k.s.h. art. 103 § § 1

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych

Argumenty

Skuteczne argumenty

NSA uznał, że art. 115 o.p. nie wymaga wykazania bezskuteczności egzekucji wobec spółki komandytowej. • NSA stwierdził, że warunek bezskuteczności egzekucji dotyczy art. 116 o.p., a nie art. 115 o.p. • NSA uznał, że przepisy k.s.h. nie mają zastosowania do odpowiedzialności podatkowej osób trzecich.

Odrzucone argumenty

Argument skarżącej spółki o konieczności wykazania bezskuteczności egzekucji wobec spółki komandytowej przed orzeczeniem o odpowiedzialności komplementariusza. • Argument skarżącej spółki o błędnej wykładni celowościowej i systemowej przepisów Ordynacji podatkowej. • Argument skarżącej spółki o zastosowaniu przepisów prawa handlowego do oceny odpowiedzialności podatkowej.

Godne uwagi sformułowania

W świetle art. 108 § 1 o.p. o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej organ podatkowy orzeka w drodze decyzji. • art. 108 § 2 pkt 3 o.p. zawiera warunek dotyczący wszczęcia postępowania w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej, a warunkiem tym (...) jest jedynie uprzednie wszczęcie postępowania egzekucyjnego wobec podatnika (dłużnika głównego). • Przepisu tego nie można interpretować rozszerzająco, poprzez przyjęcie (...) że warunkiem wszczęcia postępowania wobec osoby trzeciej jest nie tylko wszczęcie postępowania egzekucyjnego wobec dłużnika głównego, ale też wykazanie, że egzekucja była bezskuteczna. • Wbrew twierdzeniem autora skargi kasacyjnej, przepisu art. 115 o.p. nie można interpretować w ten sposób, że warunkiem orzeczenia o odpowiedzialności komplementariusza za zaległości podatkowe spółki komandytowej jest wykazanie bezskuteczności egzekucji wobec tej spółki. • Wyraźne ujęcie takiego warunku w art. 116 o.p. potwierdza tezę, że nie można go domniemywać w przypadku, o którym mowa w art. 115 o.p. • Przywołane regulacje prawne należą do sfery prawa handlowego i nie mają one zastosowania w sprawach dotyczących odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe podatnika.

Skład orzekający

Paweł Borszowski

przewodniczący

Wojciech Stachurski

sprawozdawca

Dominik Gajewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej NSA dotyczącej odpowiedzialności komplementariusza za zaległości spółki komandytowej, w szczególności rozróżnienie między art. 115 a art. 116 Ordynacji podatkowej w kontekście wymogu bezskuteczności egzekucji."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzialności komplementariusza spółki komandytowej za zaległości podatkowe, opartej na przepisach Ordynacji podatkowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie podatkowym i handlowym ze względu na precyzyjne rozgraniczenie odpowiedzialności komplementariusza i członków zarządu oraz interpretację przepisów Ordynacji podatkowej.

“Odpowiedzialność komplementariusza za długi spółki: NSA wyjaśnia, kiedy nie trzeba czekać na bezskuteczną egzekucję.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst