III FSK 797/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który uchylił postanowienie organu odmawiające wydania zaświadczenia w sprawie podatku od spadków i darowizn. Istota sporu sprowadzała się do wykładni art. 6 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn (u.p.s.d.) w kontekście obowiązku złożenia zeznania podatkowego i terminu przedawnienia. Organ podatkowy argumentował, że ponowne powstanie obowiązku podatkowego na podstawie tego przepisu, w przypadku niezgłoszenia nabycia do opodatkowania, powinno skutkować zastosowaniem 5-letniego terminu przedawnienia z Ordynacji podatkowej (o.p.). NSA, powołując się na uchwałę siedmiu sędziów z dnia 26 maja 2025 r. (sygn. akt III FPS 2/25), stwierdził, że powstanie obowiązku podatkowego na podstawie art. 6 ust. 4 u.p.s.d. nie nakłada na podatnika obowiązku złożenia zeznania podatkowego, o którym mowa w art. 17a ust. 1 u.p.s.d. W konsekwencji, niezłożenie takiego zeznania nie wypełnia przesłanki z art. 68 § 2 pkt 1 o.p., co oznacza, że termin przedawnienia prawa do ustalenia zobowiązania podatkowego wynosi 3 lata, a nie 5 lat. Sąd podkreślił, że art. 6 ust. 4 u.p.s.d. stanowi szczególną regulację momentu powstania obowiązku podatkowego, która nie kreuje odrębnego obowiązku składania zeznań, a jedynie umożliwia organowi ustalenie zobowiązania, gdy podatnik nie dopełnił pierwotnego obowiązku. W związku z tym skarga kasacyjna została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 6 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn w kontekście obowiązku złożenia zeznania podatkowego i terminu przedawnienia.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji powstania obowiązku podatkowego na podstawie art. 6 ust. 4 u.p.s.d. i jego relacji z przepisami o przedawnieniu i zeznaniach podatkowych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy powstanie obowiązku podatkowego na podstawie art. 6 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn, w odniesieniu do nabycia niezgłoszonych do opodatkowania własności rzeczy lub praw majątkowych w drodze dziedziczenia na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu, nakłada na podatnika tego podatku obowiązek złożenia zeznania podatkowego, o którym mowa w art. 17a ust. 1 tej ustawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powstanie obowiązku podatkowego na podstawie art. 6 ust. 4 u.p.s.d. nie nakłada na podatnika obowiązku złożenia zeznania podatkowego.
Uzasadnienie
Art. 6 ust. 4 u.p.s.d. stanowi szczególną regulację momentu powstania obowiązku podatkowego, która nie kreuje odrębnego obowiązku składania zeznań. Jest to reakcja na brak złożenia zeznania, umożliwiająca organowi ustalenie zobowiązania. Stwierdzenie nabycia pismem lub orzeczeniem zastępuje zeznanie podatkowe.
Czy niezłożenie zeznania podatkowego w sytuacji powstania obowiązku podatkowego na podstawie art. 6 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn wypełnia przesłankę z art. 68 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, skutkującą 5-letnim terminem przedawnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, niezłożenie zeznania podatkowego w tej sytuacji nie wypełnia przesłanki z art. 68 § 2 pkt 1 o.p., co oznacza, że stosuje się 3-letni termin przedawnienia.
Uzasadnienie
Skoro nie powstaje obowiązek złożenia zeznania podatkowego w sytuacji opisanej w art. 6 ust. 4 u.p.s.d., to nie może być mowy o jego niedopełnieniu w rozumieniu art. 68 § 2 pkt 1 o.p. W związku z tym termin przedawnienia wynosi 3 lata.
Przepisy (7)
Główne
u.p.s.d. art. 6 § ust. 4
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
Określa ponowny moment powstania obowiązku podatkowego w przypadku niezgłoszenia nabycia do opodatkowania, ale nie nakłada obowiązku złożenia zeznania podatkowego.
o.p. art. 68 § § 2 pkt 1
Ordynacja podatkowa
Nie ma zastosowania, gdy obowiązek podatkowy powstał na podstawie art. 6 ust. 4 u.p.s.d., ponieważ nie wiąże się on z obowiązkiem złożenia zeznania podatkowego.
Pomocnicze
u.p.s.d. art. 17a § ust. 1
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
o.p. art. 68 § § 1
Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 138
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ponowne powstanie obowiązku podatkowego na podstawie art. 6 ust. 4 u.p.s.d. nie nakłada na podatnika obowiązku złożenia zeznania podatkowego. • Niezłożenie zeznania podatkowego w sytuacji powstania obowiązku na podstawie art. 6 ust. 4 u.p.s.d. nie skutkuje zastosowaniem 5-letniego terminu przedawnienia z art. 68 § 2 pkt 1 o.p.
Odrzucone argumenty
Wyrok WSA naruszył prawo materialne, błędnie interpretując art. 6 ust. 4 u.p.s.d. i art. 68 § 1 i § 2 pkt 1 o.p., uznając, że doszło do odnowienia obowiązku podatkowego skutkującego skróceniem terminu przedawnienia. • Wyrok WSA naruszył prawo materialne, błędnie interpretując art. 6 ust. 4 oraz art. 17a ust. 1 u.p.s.d., przyjmując, że odnowienie obowiązku podatkowego nie implikuje obowiązku złożenia zeznania podatkowego. • Wyrok WSA naruszył prawo materialne, błędnie stosując art. 68 § 1 o.p. i przyjmując 3-letni termin przedawnienia. • Wyrok WSA naruszył prawo materialne, nie stosując art. 6 ust. 4 zd. drugie u.p.s.d. w zw. z art. 68 § 2 pkt 1 o.p., co skutkowałoby 5-letnim terminem przedawnienia. • Wyrok WSA naruszył przepisy postępowania (art. 138 p.p.s.a.) poprzez pominięcie w odpisie wyroku pełnego imienia i nazwiska skarżącej, co uniemożliwiło wykonanie orzeczenia.
Godne uwagi sformułowania
Powstanie obowiązku podatkowego na podstawie art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (...), w odniesieniu do nabycia niezgłoszonych do opodatkowania własności rzeczy lub praw majątkowych w drodze dziedziczenia na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu, nie nakłada na podatnika tego podatku obowiązku złożenia zeznania podatkowego, o którym mowa w art. 17a ust. 1 tej ustawy i niezłożenie takiego zeznania w terminie nie wypełnia przesłanki z art. 68 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (...).
Skład orzekający
Anna Dalkowska
sędzia
Jacek Pruszyński
sprawozdawca
Wojciech Stachurski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 6 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn w kontekście obowiązku złożenia zeznania podatkowego i terminu przedawnienia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji powstania obowiązku podatkowego na podstawie art. 6 ust. 4 u.p.s.d. i jego relacji z przepisami o przedawnieniu i zeznaniach podatkowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanego z przedawnieniem i obowiązkami spadkobierców, co jest istotne dla wielu podatników i profesjonalistów. Uchwała siedmiu sędziów nadaje jej znaczenie precedensowe.
“Spadek a przedawnienie: NSA wyjaśnia, kiedy 3 lata to za mało dla fiskusa.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.