Orzeczenie · 2025-12-04

III FSK 791/25

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-12-04
NSApodatkoweWysokansa
podatek od spadków i darowiznnadpłatastwierdzenie nadpłatyodmowa wszczęcia postępowaniadecyzja wymiarowaostateczna decyzjawniosek o stwierdzenie nadpłatyOrdynacja podatkowasąd administracyjny

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez S. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, który oddalił skargę podatnika na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu. Postanowienie to dotyczyło odmowy wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od spadków i darowizn. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, twierdząc, że złożył prawidłowy wniosek o stwierdzenie nadpłaty. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 75 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, wniosek o stwierdzenie nadpłaty nie może być stosowany przez podatników w odniesieniu do nadpłat podatków powstających po doręczeniu decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe (art. 21 § 1 pkt 2 o.p.). Wydanie decyzji stwierdzającej nadpłatę w takiej sytuacji stanowiłoby ponowne rozstrzygnięcie w sprawie zobowiązania podatkowego ustalonego w decyzji wymiarowej, co jest niedopuszczalne. Sąd podkreślił, że podatnik kwestionujący kwotę podatku wynikającą z decyzji ustalającej nie może formułować wniosku o stwierdzenie nadpłaty, a przysługują mu jedynie środki prawne w postaci postępowania odwoławczego lub trybów nadzwyczajnych wzruszenia decyzji ostatecznych. W analizowanej sprawie wobec skarżącego wydano ostateczną decyzję wymiarową ustalającą zobowiązanie w podatku od spadków i darowizn, w związku z czym organ podatkowy prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania z wniosku o stwierdzenie nadpłaty, stosując art. 165a Ordynacji podatkowej. Sąd zasądził od skarżącego na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej niedopuszczalności wniosku o stwierdzenie nadpłaty po wydaniu ostatecznej decyzji wymiarowej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji podatku od spadków i darowizn, ale zasada ma zastosowanie do innych podatków, gdzie wydawane są decyzje wymiarowe.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku od spadków i darowizn może być złożony po wydaniu ostatecznej decyzji wymiarowej ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o stwierdzenie nadpłaty nie może być stosowany, gdy istnieje ostateczna decyzja wymiarowa ustalająca zobowiązanie podatkowe.

Uzasadnienie

Instytucja stwierdzenia nadpłaty nie jest środkiem prawnym służącym do wzruszania ostatecznych decyzji podatkowych. Po wydaniu decyzji wymiarowej, kwestionowanie wysokości zobowiązania podatkowego powinno odbywać się za pomocą środków prawnych przewidzianych w przepisach dotyczących odwołań lub trybów nadzwyczajnych.

Czy organ podatkowy prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania z wniosku o stwierdzenie nadpłaty, gdy podatnik kwestionuje kwotę podatku wynikającą z ostatecznej decyzji ustalającej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ podatkowy prawidłowo odmawia wszczęcia postępowania w takiej sytuacji, stosując art. 165a Ordynacji podatkowej.

Uzasadnienie

Złożenie wniosku o stwierdzenie nadpłaty w sytuacji, gdy istnieje ostateczna decyzja wymiarowa, jest nieskuteczne. Organ podatkowy jest zobligowany do zastosowania art. 165a o.p., wydając postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną S. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu.

Przepisy (14)

Główne

o.p. art. 165a

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 75 § § 1 i 2

Ordynacja podatkowa

Wniosek o stwierdzenie nadpłaty nie może być stosowany do nadpłat powstających po doręczeniu decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe (art. 21 § 1 pkt 2 o.p.).

Pomocnicze

o.p. art. 21 § § 1 pkt 2

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 79 § § 1

Ordynacja podatkowa

Postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty nie może zostać wszczęte w czasie trwania postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej w zakresie zobowiązań podatkowych, których dotyczy postępowanie lub kontrola.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 133 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 207 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c)

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o stwierdzenie nadpłaty nie może być stosowany po wydaniu ostatecznej decyzji wymiarowej ustalającej zobowiązanie podatkowe. • Instytucja stwierdzenia nadpłaty nie jest środkiem służącym do wzruszania ostatecznych decyzji podatkowych.

Odrzucone argumenty

Skarżący złożył prawidłowy wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku od spadków i darowizn.

Godne uwagi sformułowania

Wydanie w tym przypadku decyzji stwierdzającej nadpłatę stanowiłoby ponowne rozstrzygnięcie w sprawie zobowiązania podatkowego ustalonego w decyzji wymiarowej. • Skoro w art. 79 § 1 o.p. ustawodawca zakazuje wszczynania postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty już w sytuacji, gdy toczy się postępowanie zmierzające do ewentualnego określenia zobowiązania podatkowego, to tym bardziej nie jest możliwe jego wszczęcie wówczas, kiedy w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego. • W orzecznictwie jednolicie uznaje się, że podatnik kwestionujący kwotę podatku wynikającą z decyzji ustalającej (art. 21 § 1 pkt 2 o.p.), nie może formułować wniosku o stwierdzenie nadpłaty, o którym mowa w art. 75 § 1 i 2 o.p.

Skład orzekający

Anna Dalkowska

członek

Bogusław Woźniak

przewodniczący

Jacek Pruszyński

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej niedopuszczalności wniosku o stwierdzenie nadpłaty po wydaniu ostatecznej decyzji wymiarowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podatku od spadków i darowizn, ale zasada ma zastosowanie do innych podatków, gdzie wydawane są decyzje wymiarowe.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie podatkowym, które może być interesujące dla prawników zajmujących się tą dziedziną, ale nie zawiera nietypowych faktów ani zaskakujących rozstrzygnięć.

Kiedy wniosek o zwrot nadpłaty podatku jest skazany na porażkę? NSA wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 15 511 PLN

Sektor

podatkowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst