III FSK 767/25

III FSK 767/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-12-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-06-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogusław Woźniak /sprawozdawca/
Jacek Pruszyński
Stanisław Bogucki /przewodniczący/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I SA/Gl 957/24 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2025-02-18
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1427
art. 64e § 2 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia NSA Jacek Pruszyński, Sędzia NSA Bogusław Woźniak (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej S. S.A. z siedzibą w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 lutego 2025 r., sygn. akt I SA/Gl 957/24 w sprawie ze skargi S. S.A. z siedzibą w B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 6 czerwca 2024 r., nr 2401-IEE.7192.236.2024.7.MT UNP: 2401-24-140428 w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od S. S.A. z siedzibą w B. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z 18 lutego 2025 r., sygn. akt I SA/Gl 957/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę S. S.A. z siedzibą w B. (dalej: Spółka, Skarżąca) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 6 czerwca 2024 r., nr 2401-IEE.7192.236.2024.7.MT UNP: 2401-24-140428 w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych. Jako podstawę prawną orzeczenia Sąd I instancji wskazał art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a."
Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach złożyła Spółka, zaskarżając ten wyrok w całości i zarzucając na podstawie przepisu art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego:
1) tj. art. 64e § 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm.) - dalej: "u.p.e.a." w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca 2016 r. sygn. akt SK 31/14 (Dz. U. z 2016 r. poz. 1244) - dalej: "wyrok TK" poprzez nieprawidłową wykładnię polegającą na przyjęciu przez WSA oceny potwierdzającej stanowisko DIAS, tj. że w realiach sprawy brak było ważnego interesu Skarżącej oraz interesu publicznego przemawiającego za umorzeniem kosztów egzekucyjnych, w sytuacji w której w realiach sprawy interesy te istnieją i uzasadniały w pełni złożony wniosek o umorzenie kosztów egzekucyjnych.
Mając powyższe na uwadze Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi (na podstawie przepisu art. 188 p.p.s.a.), względnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA (na podstawie przepisu art. 185 § 1 p.p.s.a.) oraz o zasądzenie na rzecz Strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych (na podstawie przepisu art. 203 pkt 1 p.p.s.a.). Ponadto Skarżąca oświadczyła o zrzeczeniu się rozprawy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach wniósł o jej oddalenie w całości, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych oraz rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie zaznaczenia wymaga, że sporne w sprawie zagadnienie było przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z 26 sierpnia 2025 r., sygn. akt III FSK 385/25. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w sprawie niniejszej podziela stanowisko wyrażone w tym orzeczeniu, więc posługuje się argumentacją w nim zawartą.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. ani żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego wyroku.
Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest wskazanymi w niej podstawami. Naczelny Sąd Administracyjny jako sąd kasacyjny, będąc związany granicami skargi kasacyjnej stanowiącej sformalizowany środek zaskarżenia, nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów i wychodzenia poza ramy, które zostały nakreślone w skardze kasacyjnej. Wymaga to zatem prawidłowego określenia w skardze kasacyjnej podstaw zaskarżenia, tj. przede wszystkim precyzyjnego wskazania konkretnych przepisów prawa, którym, zdaniem autora skargi kasacyjnej, sąd pierwszej instancji uchybił.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że spór dotyczy tego, czy w ustalonym stanie faktycznym zachodzi przesłanka "ważnego interesu publicznego" w rozumieniu art. 64e § 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w brzmieniu obowiązującym do dnia 19 lutego 2021 r., uzasadniająca umorzenie kosztów egzekucyjnych. Sąd pierwszej instancji rozpoznał skargę przez pryzmat wskazanego przepisu.
Tymczasem jedyny zarzut skargi kasacyjnej wniesionej w tej sprawie wskazuje na naruszenie art. 64e § 2 pkt 1 lit. a) u.p.e.a. w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca 2016 r. sygn. akt SK 31/14 (Dz. U. z 2016 r. poz. 1244) poprzez nieprawidłową wykładnię polegającą na przyjęciu przez WSA oceny potwierdzającej stanowisko DIAS, tj. że w realiach sprawy brak było ważnego interesu Skarżącej oraz interesu publicznego przemawiającego za umorzeniem kosztów egzekucyjnych. Powołany w skardze kasacyjnej przepis stanowi: "Art. 64e § 2. Koszty egzekucyjne mogą być umorzone: 1) na wniosek: a) zobowiązanego, jeżeli za umorzeniem przemawia ważny interes zobowiązanego lub interes publiczny, (...)". Przepis w tym brzmieniu wszedł w życie na mocy art. 1 pkt 26 ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2019.1553 z dnia 2019.08.19, dalej: ustawa zmieniająca) z dniem określonym w art. 15 ustawy zmieniającej, tj. po upływie 18 miesięcy od dnia ogłoszenia. Jednakże przepis ten nie znalazł zastosowania w rozpoznawanej sprawie, ponieważ egzekucja prowadzona była na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych 19 grudnia 2013 r., zatem zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy zmieniającej: "W postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym wszczętym i niezakończonym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, z uwzględnieniem ust. 2-4 oraz art. 7-11.ustawy zmieniającej". Wskazane wyjątki nie obejmują kwestii takich jak umorzenie kosztów egzekucyjnych, zatem do kwestii umorzenia kosztów egzekucyjnych należało stosować przepisy dotychczasowe (a nie - na zasadzie wyjątku - przepisy nowe). Na marginesie, nawet art. 11 ust. 1 ustawy zmieniającej przewiduje stosowanie przepisów dotychczasowych, a nie nowych: "Do postępowania w sprawie zwrotu kosztów egzekucyjnych, wszczętego i niezakończonego przed dniem wejścia w życia niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.". Należało o tym wspomnieć, ponieważ we wniosku z dnia 16 września 2016 r. Skarżąca wystąpiła o zwrot pobranych kosztów egzekucyjnych, dopiero później precyzując, że jest to wniosek o umorzenie kosztów egzekucyjnych z uwagi na wystąpienie przesłanki interesu publicznego.
Reasumując, w sprawie nie miał zastosowania wskazany w skardze kasacyjnej art. 64e § 2 pkt 1 lit. a) u.p.e.a., w brzmieniu obowiązującym od 19 lutego 2021 r., dlatego też zarzut skargi kasacyjnej jest chybiony, co skutkuje oddaleniem skargi kasacyjnej. Gdyby zaś - kierując się samym tylko numerem przepisu wskazanego w skardze kasacyjnej - wziąć pod uwagę treść art. 64e § 2 pkt 1 (bez lit. a) u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do 19 lutego 2021 r., to mowa w nim o umorzeniu kosztów egzekucyjnych, "jeżeli: 1) stwierdzono nieściągalność od zobowiązanego dochodzonego obowiązku lub gdy zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej". Na tego rodzaju przesłanki, jakie wymienia przepis, strona skarżąca się nie powoływała, ani też nie wskazuje w skardze kasacyjnej na wystąpienie tego rodzaju okoliczności, dlatego też przepis ten z oczywistych względów nie mógł zostać naruszony.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 oraz art. 209 p.p.s.a.
Stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdyż strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy.
Bogusław Woźniak Stanisław Bogucki Jacek Pruszyński