III FSK 722/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej K.P. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odrzuciło jej skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2003 r. Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżąca nie wyczerpała środków zaskarżenia, ponieważ nie wniosła zażalenia na postanowienie SKO, mimo że zostało ono wydane na podstawie art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej i przysługiwało na nie zażalenie do tego samego organu. Skarżąca w skardze kasacyjnej zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 221 § 1 Ordynacji podatkowej i art. 78 Konstytucji RP, argumentując, że zażalenie do tego samego organu nie spełnia wymogu dewolutywności, a zatem nie powinno być traktowane jako środek zaskarżenia w rozumieniu art. 78 Konstytucji RP. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że art. 78 Konstytucji RP nie wymaga bezwzględnie, aby każdy środek prawny służący zaskarżeniu decyzji miał charakter dewolutywny, a przepisy Ordynacji podatkowej wprowadzające wyjątki od zasady dwuinstancyjności (art. 221 w zw. z art. 239 o.p.) nie zostały podważone przez Trybunał Konstytucyjny. Sąd uznał, że WSA prawidłowo odrzucił skargę skarżącej z powodu niewyczerpania środków zaskarżenia, a skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia 'wyczerpania środków zaskarżenia' w kontekście zażaleń rozpatrywanych przez ten sam organ podatkowy oraz zasady dewolutywności środka zaskarżenia w świetle Konstytucji RP.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu podatkowym, gdzie zażalenie jest rozpatrywane przez organ pierwszej instancji.
Zagadnienia prawne (1)
Czy zażalenie na postanowienie organu podatkowego, do którego rozpatrzenia właściwy jest ten sam organ podatkowy, stanowi środek zaskarżenia w rozumieniu art. 78 Konstytucji RP i czy jego niewniesienie skutkuje brakiem wyczerpania środków zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 p.p.s.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zażalenie na postanowienie organu podatkowego, nawet jeśli nie ma charakteru dewolutywnego (jest rozpatrywane przez ten sam organ), stanowi środek zaskarżenia, którego wyczerpanie jest warunkiem dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że art. 78 Konstytucji RP nie wymaga bezwzględnie, aby każdy środek prawny służący zaskarżeniu decyzji miał charakter dewolutywny. Przepisy Ordynacji podatkowej (art. 221 w zw. z art. 239 o.p.) wprowadzające wyjątki od zasady dwuinstancyjności nie zostały podważone przez TK. W związku z tym, niewniesienie zażalenia na postanowienie SKO, mimo że było ono rozpatrywane przez ten sam organ, skutkowało brakiem wyczerpania środków zaskarżenia, a skarga do WSA była niedopuszczalna.
Przepisy (19)
Główne
p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skarga podlega odrzuceniu, jeżeli strona wnosząca skargę nie wyczerpała środków zaskarżenia.
p.p.s.a. art. 52 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka.
o.p. art. 221 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
W przypadku wydania decyzji w pierwszej instancji przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, dyrektora izby administracji skarbowej lub przez samorządowe kolegium odwoławcze, odwołanie od decyzji rozpatruje ten sam organ podatkowy, stosując odpowiednio przepisy o postępowaniu odwoławczym.
Konstytucja RP art. 78 § zdanie 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA orzeka na podstawie przepisów p.p.s.a.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 52 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia przewidziany w ustawie.
p.p.s.a. art. 52 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję, z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa (z pewnymi wyjątkami).
o.p. art. 169 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia.
o.p. art. 169 § § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy wydaje postanowienie o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia, na które przysługuje zażalenie.
o.p. art. 239
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Przepis art. 221 o.p. odnosi się również do postanowień wydanych przez wskazane organy.
Konstytucja RP art. 78 § zdanie drugie in fine
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wyjątki od tej zasady oraz tryb zaskarżenia określa ustawa.
o.p. art. 127
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Postępowanie podatkowe jest dwuinstancyjne.
o.p. art. 220 § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Organem właściwym do rozpatrzenia odwołania jest organ podatkowy wyższego stopnia.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawą skargi kasacyjnej mogą być zarzuty naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 176 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wniosek strony o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
p.p.s.a. art. 182 § § 1 i 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego.
p.p.s.a. art. 203
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Nie ma zastosowania do orzekania o kosztach w przypadku skargi kasacyjnej od postanowienia kończącego postępowanie.
p.p.s.a. art. 204
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Nie ma zastosowania do orzekania o kosztach w przypadku skargi kasacyjnej od postanowienia kończącego postępowanie.
u.o.c.
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Wspomniana w kontekście wyłączenia z art. 52 § 3 p.p.s.a.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zażalenie na postanowienie organu podatkowego, nawet jeśli nie jest dewolutywne, stanowi środek zaskarżenia, którego wyczerpanie jest warunkiem dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego.
Odrzucone argumenty
Zażalenie do tego samego organu podatkowego nie spełnia wymogu dewolutywności wynikającego z art. 78 Konstytucji RP, a zatem jego niewniesienie nie stanowi przeszkody do wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
Godne uwagi sformułowania
Sedno problemu przedstawionego w skardze kasacyjnej sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy zasadnie WSA w Warszawie odrzucił skargę skarżącej z powodu braku wyczerpania przez nią środków zaskarżenia, w sytuacji gdy - jak uważa skarżąca - zażalenie na postanowienie organu podatkowego, do którego rozpoznania właściwy jest ten sam organ podatkowy (w tym przypadku SKO w Warszawie), nie spełnia wymogu dewolutywności. • Już zatem omawiany przepis konstytucyjny stanowi, że nie każdy środek prawny służący zaskarżeniu orzeczenia, czy też decyzji musi mieć charakter dewolutywny. • Brak cech dewolutywności środka zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym nie przesądza automatycznie o niekonstytucyjności takiego rozwiązania, jeżeli brak ten jest zrównoważony gwarancjami procesowymi chroniącymi podmiot, o którego prawach i wolnościach rozstrzyga się w tymże postępowaniu.
Skład orzekający
Stanisław Bogucki
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'wyczerpania środków zaskarżenia' w kontekście zażaleń rozpatrywanych przez ten sam organ podatkowy oraz zasady dewolutywności środka zaskarżenia w świetle Konstytucji RP."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu podatkowym, gdzie zażalenie jest rozpatrywane przez organ pierwszej instancji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z wyczerpaniem środków zaskarżenia i interpretacją konstytucyjnej zasady dewolutywności, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i podatkowego.
“Czy zażalenie do tego samego organu to 'środek zaskarżenia'? NSA wyjaśnia kluczową kwestię proceduralną.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.