III FSK 697/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J.D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej J.D. jako byłego członka zarządu spółki S.H. Sp. z o.o. Skarżący podniósł zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i a p.p.s.a.) oraz prawa materialnego (art. 59 § 1 pkt 9, art. 70 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej, a także przepisów dyrektywy VAT i TFUE w kontekście zasady proporcjonalności). NSA oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że zarzuty naruszenia art. 145 § 1 p.p.s.a. są przepisami ogólnymi i nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Odnosząc się do zarzutów przedawnienia, NSA stwierdził, że decyzja o odpowiedzialności podatkowej została wydana przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania głównego (z końcem 2024 r.) oraz przed upływem terminu określonego w art. 118 § 1 O.p. dla decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej. Sąd wskazał, że organ prawidłowo ustalił pozytywne przesłanki odpowiedzialności, w tym istnienie zaległości podatkowej, bezskuteczność egzekucji wobec spółki oraz fakt, że wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony po terminie, a skarżący nie wykazał braku swojej winy. W kwestii naruszenia prawa UE, NSA powołał się na wyrok TSUE z dnia 30 kwietnia 2025 r. (C-278/24), który potwierdził, że zasada proporcjonalności nie stoi na przeszkodzie mechanizmowi krajowemu, w ramach którego członek zarządu ponosi solidarną odpowiedzialność za VAT, pod warunkiem spełnienia określonych przesłanek, w tym wykazania dochowania należytej staranności.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, w szczególności członków zarządu, oraz zastosowanie prawa UE (zasada proporcjonalności) w kontekście VAT.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i prawnego, ale jego wnioski dotyczące wykładni przepisów i prawa UE mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego wobec spółki może skutkować uchyleniem decyzji o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli decyzja o odpowiedzialności podatkowej została wydana przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania głównego oraz przed upływem terminu określonego dla decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że decyzja o odpowiedzialności podatkowej została wydana przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania głównego (z końcem 2024 r.) oraz przed upływem terminu z art. 118 § 1 O.p. dla decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej, co czyni zarzut przedawnienia bezzasadnym.
Czy zasada proporcjonalności wynikająca z prawa UE stoi na przeszkodzie krajowemu mechanizmowi odpowiedzialności solidarnej członka zarządu za zaległości VAT spółki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli mechanizm ten jest zgodny z wytycznymi TSUE, w tym z wymogiem wykazania przez członka zarządu dochowania należytej staranności.
Uzasadnienie
NSA powołał się na wyrok TSUE C-278/24, który potwierdził, że zasada proporcjonalności nie stoi na przeszkodzie krajowemu mechanizmowi odpowiedzialności solidarnej członka zarządu za VAT, pod warunkiem spełnienia określonych przesłanek, w tym wykazania braku winy i dochowania należytej staranności.
Czy zarzuty naruszenia art. 145 § 1 p.p.s.a. mogą stanowić samodzielną podstawę skargi kasacyjnej?
Odpowiedź sądu
Nie, są to przepisy ogólne (wynikowe) i powinny być powiązane z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów postępowania.
Uzasadnienie
NSA uznał, że przepisy art. 145 § 1 p.p.s.a. są przepisami ogólnymi i nie stanowią samodzielnej podstawy kasacyjnej, wymagając powiązania z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów postępowania.
Przepisy (10)
Główne
O.p. art. 59 § 1 pkt 9
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 70 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 70 § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 116 § 1 i 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Określa pozytywne i negatywne przesłanki odpowiedzialności członka zarządu w zakresie działalności spółek kapitałowych.
O.p. art. 118 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Określa termin, po którym nie można wydać decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 70 § 2 pkt 1, § 3 i 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Stosuje się odpowiednio do przedawnienia zobowiązania wynikającego z decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, z 3-letnim terminem biegu przedawnienia po jego przerwaniu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przesłanki pozytywne odpowiedzialności członka zarządu zostały spełnione. • Decyzja o odpowiedzialności podatkowej została wydana przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania głównego i decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej. • Zasada proporcjonalności nie stoi na przeszkodzie krajowemu mechanizmowi odpowiedzialności solidarnej członka zarządu za VAT, zgodnie z orzecznictwem TSUE.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 145 § 1 p.p.s.a. jako samodzielnej podstawy kasacyjnej. • Zarzuty przedawnienia zobowiązania podatkowego. • Zarzuty naruszenia prawa UE (dyrektywa VAT, TFUE, Karta Praw Podstawowych) w kontekście zasady proporcjonalności.
Godne uwagi sformułowania
Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw. • Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania. • Związanie granicami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego określenia zarzutów w samej skardze kasacyjnej. • Przepisy art. 145 § 1 p.p.s.a. nie stanowią samodzielnej podstawy kasacyjnej. • Kształt normatywny przesłanek statuujących odpowiedzialność prowadzi do wniosku, że ciężar wykazania przesłanek pozytywnych spoczywa na organie podatkowym, natomiast przesłanek negatywnych na danym członku zarządu. • Konfrontacja tej daty z datą wydania i doręczenia zaskarżonej decyzji czyni zarzut przedawnienia oczywiście bezzasadnym. • Z wyroku TSUE wynika, że artykułowana w uzasadnieniu skargi kasacyjnej zasada proporcjonalności nie stoi na przeszkodzie orzekaniu o odpowiedzialności członka lub byłego członka zarządu spółki mającej zobowiązanie z tytułu podatku od towarów i usług.
Skład orzekający
Jacek Pruszyński
członek
Krzysztof Przasnyski
sprawozdawca
Wojciech Stachurski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, w szczególności członków zarządu, oraz zastosowanie prawa UE (zasada proporcjonalności) w kontekście VAT."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i prawnego, ale jego wnioski dotyczące wykładni przepisów i prawa UE mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności członków zarządu za długi spółki, co jest częstym problemem w biznesie. Wyrok wyjaśnia kluczowe kwestie przedawnienia i stosowania prawa UE, co jest cenne dla praktyków.
“Czy członek zarządu uniknie odpowiedzialności za VAT? NSA rozwiewa wątpliwości ws. przedawnienia i prawa UE.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.