III FSK 682/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną G. Z. od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora IAS w Krakowie w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej za zaległości spółki z tytułu VAT. Strona zarzucała naruszenie przepisów postępowania, w tym zaniechanie przesłuchania i dowolną ocenę dowodów, a także błędne zastosowanie art. 116 § 1 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej (O.p.) poprzez uznanie przesłanek odpowiedzialności członka zarządu. Sąd podkreślił, że przesłanka "braku winy" w niezłożeniu wniosku o upadłość ma charakter obiektywny i wymaga wykazania, że niezłożenie wniosku nastąpiło z przyczyn niezależnych od członka zarządu. W ocenie sądu, spółka zaprzestała regulowania należności już w czerwcu 2015 r., co powinno skutkować terminowym złożeniem wniosku o upadłość. Argumentacja o próbie wyegzekwowania długu od innego podmiotu i oczekiwaniu na ulgę za "złe długi" nie zwalniała z obowiązku złożenia wniosku. Sąd uznał również za niezasadny zarzut wskazania majątku do egzekucji, wskazując, że wierzytelności wobec spółki E. okazały się nieskuteczne, a strona nie przedstawiła innego majątku w toku postępowania. Zarzut naruszenia przepisów proceduralnych dotyczący nieprzeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony również uznano za chybiony, gdyż sąd uznał, że okoliczności, które miały być przedmiotem zeznań, nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, a inne dowody były wystarczające. W konsekwencji, skargę kasacyjną oddalono.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przesłanek odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zaległości spółki, w szczególności dotyczących braku winy w niezłożeniu wniosku o upadłość oraz wymogów związanych ze wskazaniem majątku do egzekucji.
Dotyczy odpowiedzialności członków zarządu spółek akcyjnych i podobnych, w kontekście zaległości podatkowych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy członek zarządu spółki akcyjnej może uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, wykazując brak winy w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości, mimo że spółka zaprzestała regulowania należności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przesłanka braku winy ma charakter obiektywny i wymaga wykazania, że niezłożenie wniosku o upadłość nastąpiło z przyczyn niezależnych od członka zarządu. Samo subiektywne poczucie braku winy lub podjęcie ryzyka nie wystarcza.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że spółka zaprzestała regulowania należności od czerwca 2015 r., co powinno skutkować terminowym złożeniem wniosku o upadłość. Argumentacja o próbie wyegzekwowania długu lub oczekiwaniu na ulgę nie zwalnia z obowiązku złożenia wniosku, a podjęcie ryzyka wiąże się z subsydiarną odpowiedzialnością.
Czy wskazanie przez członka zarządu wierzytelności spółki jako majątku do egzekucji, które okazały się nieskuteczne, zwalnia go z odpowiedzialności za zaległości podatkowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wskazanie majątku musi nastąpić na etapie postępowania dotyczącego odpowiedzialności osób trzecich i musi to być majątek faktycznie istniejący, nadający się do egzekucji i rokujący na zaspokojenie zaległości w znacznej części.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że wskazane przez skarżącego wierzytelności wobec spółki E. okazały się nieskuteczne do egzekucji, a strona nie przedstawiła innego majątku w toku właściwego postępowania. Wskazanie majątku przed wszczęciem postępowania lub majątku, który nie nadaje się do egzekucji, nie zwalnia z odpowiedzialności.
Czy sąd administracyjny ma obowiązek przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony, jeśli strona wnioskuje o taki dowód, a sąd uznał inne dowody za wystarczające?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy podatkowe nie mają obowiązku dopuszczenia każdego dowodu proponowanego przez stronę, jeżeli inne dowody zebrane w toku postępowania są adekwatne i wystarczające do ustalenia stanu faktycznego. Strona musi wykazać znaczenie wnioskowanego dowodu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że strona nie wykazała, iż dowód z przesłuchania był niezbędny do pełnego ustalenia stanu faktycznego, a okoliczności, które miały być przedmiotem zeznań, nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy w kontekście przesłanek egzoneracyjnych.
Przepisy (16)
Główne
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 116 § § 1 pkt 1 i pkt 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 116 § § 1 pkt 1 lit. b)
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1) lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § §2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 199
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 188
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
u.p.u.n. art. 21 § ust. 1
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze
u.p.u.n. art. 11 § ust. 1
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze
u.p.t.u. art. 89a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r o podatku od towarów i usług
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania poprzez zaniechanie przesłuchania strony mimo wniosku. • Dowolna ocena dowodów. • Błędne uznanie przesłanek odpowiedzialności członka zarządu z art. 116 § 1 pkt 1 i 2 O.p. • Wykazanie braku winy w niezłożeniu wniosku o upadłość. • Wskazanie majątku spółki, z którego możliwa była egzekucja.
Godne uwagi sformułowania
Brak takiej winy jest kategorią obiektywną i można się na nią powoływać jedynie w sytuacji, gdy członek zarządu nie miał żadnych możliwości prowadzenia spraw spółki, a brak tych możliwości wynikał z przyczyn od niego całkowicie niezależnych. • Jeśli jednak zarządzający spółką takie ryzyko podejmuje, to musi to czynić ze świadomością odpowiedzialności z tym związanej i liczyć się z tym, że w przypadku dokonania błędnej oceny sytuacji rodzącej w konsekwencji choćby częściową niemożność zaspokojenia długów przez spółkę, sam będzie musiał ponieść subsydiarną odpowiedzialność finansową. • Niewypłacalność istnieje nie tylko wtedy, gdy dłużnik nie ma środków, lecz także wtedy, gdy dłużnik nie wykonuje zobowiązań z innych przyczyn. • Przesłankę wyrażoną w art. 116 § 1 pkt 2 O.p należy rozumieć w ten sposób, iż wskazanie majątku powinno nastąpić na etapie postępowania dotyczącego odpowiedzialności osób trzecich prowadzonego przez organy. • Organy podatkowe nie mają obowiązku dopuszczenia każdego dowodu proponowanego przez stronę, jeżeli dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego adekwatne i wystarczające są inne dowody zebrane w toku postępowania.
Skład orzekający
Anna Juszczyk-Wiśniewska
sprawozdawca
Jolanta Sokołowska
przewodniczący
Paweł Borszowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zaległości spółki, w szczególności dotyczących braku winy w niezłożeniu wniosku o upadłość oraz wymogów związanych ze wskazaniem majątku do egzekucji."
Ograniczenia: Dotyczy odpowiedzialności członków zarządu spółek akcyjnych i podobnych, w kontekście zaległości podatkowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności osobistej członka zarządu za długi spółki, co jest tematem budzącym zainteresowanie zarówno wśród przedsiębiorców, jak i prawników specjalizujących się w prawie handlowym i podatkowym.
“Czy można uniknąć odpowiedzialności za długi spółki, jeśli nie złożyło się wniosku o upadłość? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.