III FSK 642/25

III FSK 642/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-07-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jan Rudowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Zawieszenie/podjęcie postępowania
Sygn. powiązane
I SA/Łd 223/24 - Wyrok WSA w Łodzi z 2025-01-16
III FZ 387/24 - Postanowienie NSA z 2024-10-10
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Odmówiono zawieszenia postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Rudowski po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku J. K. o zawieszenie postępowania w sprawie ze skargi kasacyjnej J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 stycznia 2025 r. sygn. akt I SA/Łd 223/24 w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 31 stycznia 2024 r. nr 1001-IEW-1.4123.13.2023.12.U16.DL w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za lipiec 2018 r. postanawia odmówić zawieszenia postępowania.
Uzasadnienie
1. Wyrokiem z 16 stycznia 2025 r., I SA/Łd 223/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę J. K. (dalej: "skarżący" "strona") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 31 stycznia 2024 r. w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich.
2. W skardze kasacyjnej wniesionej od zapadłego orzeczenia skarżący wniósł o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowań, o których mowa w pkt. 2 lit. h petitum skargi, tj.:
"i.) postępowania w sprawie znak: [...] prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi w przedmiocie kontroli celno-skarbowej wszczętej w dniu 13 maja 2024 r. wobec P. [...] sp. z o.o. w przedmiocie przestrzegania przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług za okres od 1 grudnia do 31 grudnia 2023 r. w zakresie korekt transakcji sprzedażowych w 2018 roku - zgodnie z postanowieniem z dnia 7 listopada 2024 roku przewidywany termin zakończenia kontroli to 13 lutego 2025 roku,
ii.) postępowania w sprawie znak: [...] prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Śródmieście w Łodzi w związku ze zwrotem nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w związku ze złożeniem pliku JPK_V za grudzień 2023 roku z korektami transakcji sprzedażowych za okres od kwietnia do sierpnia 2018 roku - termin zakończenia postępowania został przedłużony do 31 stycznia 2025 roku,
iii.) postępowania w sprawie sygn. akt [...] toczącego się przed Sądem Okręgowym w Łodzi, XVIII Wydziałem Karnym w przedmiocie zażalenia P. [...] sp. z 0.0. i Pani E. F. na postanowienie o umorzeniu śledztwa z dnia 13 czerwca 2024 roku sygn. akt [...] w sprawie o czyn z art. 296 § 1 i 2 k.k. na szkodę P. [...] sp. z o.o.. oraz o czyn z art. 286 § 1 k.k. i art. 294 § 1 k.k. na szkodę E. F. - rozpoznanie sprawy zostało odroczone bez terminu,
iv) postępowania w sprawie sygn. akt [...] prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową Łódź-Śródmieście w Łodzi w sprawie przywłaszczenia środków finansowych znajdujących się w kasie spółki P. [...] sp. z o.o. poprzez ich przekazanie na nieznane rachunki i cele niezwiązane z działalnością spółki - materiały w sprawie zostały bowiem wyłączone w postępowania, o którym mowa w lit. c, postępowanie w sprawie dotychczas nie zostało zakończone,
v) postępowania w sprawie sygn. akt [...] (uprzednio sygn. akt [...]) prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową Łódź-Śródmieście w Łodzi dotyczącego mającego miejsce w okresie od 24 stycznia 2017 roku do 7 lutego 2018 roku w P. przywłaszczenia środków finansowych w kwocie 900.000 zł znajdujących się w kasie P. [...] sp. z o.o. poprzez ich wypłatę na nieznane rachunki bankowe i cele niezwiązane z działalnością spółki, tj. o czyn z art. 284 § 1 k.k. w związku z art. 294 § 1 k.k., które to postępowanie dotychczas nie zostało zakończone" (str. 4-5 skargi kasacyjnej).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
3. Wniosek o zawieszenie postępowania nie zasługuje na uwzględnienie.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, podnoszone przez skarżącego okoliczności nie uzasadniają zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie. Po pierwsze, żadna z tych okoliczności nie stanowi przesłanki do obligatoryjnego zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego (art. 124 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Po drugie, żadna z nich nie stanowi bezpośredniej przeszkody do rozpoznania tej sprawy.
Należy zauważyć, że zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że aby móc zastosować art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., między daną sprawą sądowoadministracyjną, a innym postępowaniem musi istnieć związek tego rodzaju, że wynik już toczącego się postępowania będzie miał charakter prejudycjalny dla sprawy, która ma być zawieszona. Rozstrzygnięcie w tej drugiej sprawie tylko wtedy będzie upoważniało do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego, kiedy podjęte w niej rozstrzygnięcie będzie miało decydujące znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej, która ma być zawieszona (postanowienia NSA: z 28 lutego 2012 r., I GZ 27/12; z 6 marca 2012 r., II OSK 304/12; wyrok NSA z 15 września 2017 r. I GSK 613/17). Związek między postępowaniami, o których mowa w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., powinien być realny, rzeczywisty, faktyczny i bezpośredni (postanowienie NSA z 23 października 2008 r., II GZ 249/08). Dla sądu kwestią wstępną jest wyłącznie takie zagadnienie, którego rozstrzygnięcie jest niezbędne do sformułowania wypowiedzi, czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem. Nie ma podstaw do zawieszenia postępowania, jeśli sąd samodzielnie jest w stanie dokonać ustaleń koniecznych do rozstrzygnięcia sprawy.
Należy też podkreślić, że art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznaje sądowi administracyjnemu uprawnienie do fakultatywnego wstrzymania toku postępowania sądowoadministracyjnego, z uwagi na wystąpienie opisanych w tym przepisie okoliczności. Poprzez użycie zwrotu "sąd może", ustawodawca pozostawił do oceny sądu, czy w okolicznościach faktycznych danej sprawy uzasadnione jest zawieszenie postępowania sądowego, czy też nie.
W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że wstrzymywanie biegu postępowania sądowego jest nieuzasadnione. Wskazywane przez skarżącego postępowania nie stanowią kwestii wstępnej dla toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego. Wymienione we wniosku postępowania podatkowe dotyczą innego okresu rozliczeniowego – podatku od towarów i usług za grudzień 2023 r. Dodatkowo wynik postępowania podatkowego w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej nie jest uzależniony od wyników postępowania karnego dotyczącego podejrzenia przywłaszczenia środków finansowych znajdujących się w kasie spółki.
Sąd w pełni akceptuje pogląd doktryny, iż ustaleń w postępowaniu podatkowym w zakresie stanu faktycznego dokonuje organ podatkowy, a nie organy ścigania i sąd powszechny. Wyrok wydany w postępowaniu karnym przesądza o fakcie popełnienia przestępstwa, winie i karze. Okoliczności te mogą wynikać wyłącznie z wyroku sądu karnego. Z zagadnieniem wstępnym mielibyśmy do czynienia wyłącznie wówczas, gdyby skutki podatkowe danej sytuacji zależały od faktu skazania za przestępstwo, winy lub wymiaru kary. Prawomocny wyrok skazujący za popełnienie przestępstwa stanowi dla innych organów i sądów wiążące ustalenie w zakresie winy skazanego. Jednakże związanie ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego należy odróżnić od zagadnienia wstępnego (L. Etel, Komentarz do art. 201 O.p., Wyd. LEX 2024). Przedmiotem niniejszego postępowania nie jest kwestia czy miało miejsce przywłaszczenie środków finansowych na szkodę spółki, a kwestia odpowiedzialności skarżącego jako jej reprezentanta w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości spółki we właściwym czasie, lub brak winny w jego niezłożeniu. Rozstrzygnięcie niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego - wbrew twierdzeniu wnoszącego skargę kasacyjną - nie zależy od wyniku wskazywanych przez niego postępowań.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w związku z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.