III FSK 621/23

III FSK 621/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-02-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jolanta Sokołowska /sprawozdawca/
Krzysztof Przasnyski
Sławomir Presnarowicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I SA/Ol 512/22 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2023-01-04
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 479
art. 107 § 2a, art. 54 § 1, art. 54, art. 107 § 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 183 § 1, art. 174 pkt 2.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia NSA Jolanta Sokołowska (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Krzysztof Przasnyski, Protokolant asystent sędziego Anna Rybak, po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 4 stycznia 2023 r., sygn. akt I SA/Ol 512/22 w sprawie ze skargi P. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia 22 sierpnia 2022 r., nr 2801-IEE.711.95.2022 w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od P. K. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 4 stycznia 2023 r., sygn. akt I SA/Ol 512/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie (dalej: WSA) oddalił skargę P. K. (dalej: Skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie (dalej: Dyrektor IAS) z dnia 22 sierpnia 2022 r. w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną.
Skargę kasacyjną wniósł Skarżący. Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: P.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 3 § 1 w związku art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 141 § 4 oraz art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w oparciu o błędne przyjęcie, że stan faktyczny został przez organ egzekucyjny i Dyrektora IAS prawidłowo ustalony i oparcie się przy rozstrzyganiu o tak ustalony stan faktyczny, a także poprzez brak uzasadnienia wyroku dla części z ustaleń faktycznych oraz dla przyjętych kwalifikacji prawnych oraz poprzez brak odniesienia się do niektórych zarzutów skargi, co w rezultacie doprowadziło do oddalenia skargi. Natomiast zdaniem Skarżącego, WSA powinien był uznać skargę za zasadną, a postanowienie Dyrektora IAS za błędne i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) uchylić to postanowienie w całości;
2) art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 17 § 1c ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r., poz. 479 ze zm., dalej: u.p.e.a.) poprzez bezpodstawne stwierdzenie uchybienia terminu na wniesienie skargi do protokołu licytacji, w sytuacji, w której protokół licytacji został pełnomocnikowi doręczony w dniu 8 lipca 2022 r., nawet gdyby uznać, że prawidłowe jest stanowisko jakoby art. 54 u.p.e.a. nie znajdował zastosowania;
3) art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 54 u.p.e.a. poprzez błędne przyjęcie, że art. 54 u.p.e.a. nie znajduje zastosowania w sprawie i gołosłowne tezy WSA, jakoby jego zastosowanie prowadziło do obejścia prawa w zakresie art. 107 § 1 u.p.e.a. co miało wprost przełożenie na błędne uznanie przez WSA rozstrzygnięcia Dyrektora IAS za prawidłowe.
Podsumowując istotę zarzutów Skarżący podniósł, że WSA błędnie uznał, że w sprawie doszło do naruszenie terminu i w rezultacie oddalił skargę. Natomiast zgodny z prawem wyrok WSA powinien był wskazać, że termin został dotrzymany i zarzuty Skarżącego powinny być merytorycznie rozpatrzone a postanowienie Dyrektora IAS jest błędne i podlega uchyleniu w całości. Tym samym Sąd pierwszej instancji wydał wyrok niezgodny z prawem i naruszył art. 3 § 1 w związku art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 151 P.p.s.a.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez WSA oraz o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną, Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przypisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i wobec tego podlega oddaleniu.
W niniejszej sprawie kluczowy dla jej wyniku jest art. 107 § 2a u.p.e.a., gdyż to na podstawie tego przepisu stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia skargi na naruszenie przepisów o przeprowadzaniu licytacji, wykluczając zastosowanie art. 54 § 1 tej ustawy. Jednak w skardze kasacyjnej nie zarzucono naruszenia tego przepisu, przez co pozbawiono Naczelny Sąd Administracyjny możliwości skontrolowania prawidłowości jego zastosowania.
W tym miejscu przypomnieć należy, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia wyroków sądu pierwszej instancji. Zgodnie bowiem z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, co oznacza, że zakres kontroli tego Sądu określa wnoszący skargę kasacyjną, podnosząc naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub przepisu postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny nie tylko nie ma obowiązku, ale przede wszystkim prawa domyślania się i uzupełniania zarzutów skargi kasacyjnej oraz argumentacji służącej ich uzasadnieniu. Określenie danej podstawy kasacyjnej musi być precyzyjne, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów, niedostrzeżonych lub pominiętych przy formułowaniu zarzutów skargi kasacyjnej. Pominięcie określonych zagadnień w skardze kasacyjnej, czy odniesienie się do nich w sposób wybiórczy i ogólnikowy skutkuje niemożnością zakwestionowania przez Naczelny Sąd Administracyjny stanowiska wyrażonego w ich zakresie przez wojewódzki sąd administracyjny lub działające w sprawie organy podatkowe.
Równie ważnym jak podstawy kasacyjne elementem skargi kasacyjnej jest jej uzasadnienie. Powinno ono zostać sformułowane w taki sposób, aby można było powiązać je z konkretnymi przepisami prawa, które skarżący kasacyjne uznaje za naruszone. Jak już wspomniano, wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega bowiem na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie. W przypadku wniesienia zarzutu na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a., jak to uczyniono w niniejszej skardze kasacyjne, konieczne jest wykazanie, że zarzucane uchybienie przepisom postępowania mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Dla spełnienia tego wymogu nie wystarczy przytoczenie formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób oraz wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. O skuteczności zarzutów, postawionych w oparciu o podstawę kasacyjną określoną w art. 174 pkt 2 P.p.s.a., nie decyduje bowiem każde stwierdzone uchybienie przepisom postępowania, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Jak wynika z powyższego, prawidłowe sformułowanie podstaw kasacyjnych i ich należyte uzasadnienie ma doniosłe znaczenie dla wyniku sprawy. Z tego względu ustanowiono obowiązek sporządzania skargi kasacyjnej przez osoby mające odpowiednie przygotowanie zawodowe.
Wadliwość wniesionej w niniejszej sprawie skargi kasacyjnej powoduje, że uchyla się ona spod kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Nie dość bowiem, że nie zarzucono naruszenia art. 107 § 2a u.p.e.a., w oparciu o który stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia skargi na naruszenie przepisów o przeprowadzaniu licytacji, to zarzucono naruszenie art. 54 tej ustawy, którego niezastosowanie jest kontestowane przez Skarżącego, bez wskazania konkretnej jednostki redakcyjnej, chociaż przepis ten zawiera 7 paragrafów, a niektóre z nich mają dalszy podział. Tymczasem Naczelny Sąd Administracyjny poddaje kontroli dokładnie sprecyzowane zarzuty i oczywiście należycie uzasadnione, co wcześniej wyjaśniono. Poza tym w ogóle nie uzasadniono zarzutów naruszenia przepisów postępowania wskazanych w petitum. O przepisach tych w ogóle nie wspomniano w uzasadnieniu skargi kasacyjnej i tym samym nie tylko nie wykazano wpływu zarzucanego ich naruszenia na wynik sprawy, ale nawet nie podano sposobu w jaki zdaniem Skarżącego miały zostać naruszone. Wspomniano natomiast o art. 107 § 2 u.p.e.a., ale przepis ten został uchylony i nie mógł być stosowany w niniejszej sprawie.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego postanowiono na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a.
sędzia K. Przasnyski sędzia S. Presnarowicz sędzia J. Sokołowska