III FSK 485/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A. W. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności osoby trzeciej wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2017 r. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organ art. 122 w zw. z art. 180 § 1 i 197 § 1 O.p. (niepodjęcie niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego, nierozpatrzenie materiału dowodowego). Zarzuciła również naruszenie prawa materialnego, w tym art. 116 § 1-2 i 4 O.p. (błędna wykładnia i przypisanie odpowiedzialności mimo braku przesłanek do ogłoszenia upadłości) oraz art. 1 P.u. (błędna wykładnia przesłanek upadłości). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że nie spełniała ona wymogów formalnych, zwłaszcza w zakresie uzasadnienia zarzutów. Sąd podkreślił, że uzasadnienie skargi kasacyjnej musi być szczegółowe i powiązane z zarzutami, a NSA jest związany granicami skargi. Sąd odniósł się do argumentacji skarżącej dotyczącej braku podstaw do złożenia wniosku o upadłość, wskazując na alternatywny charakter przesłanek niewypłacalności (art. 11 ust. 1 i 2 P.u.) oraz na to, że istnienie jednego wierzyciela (Skarbu Państwa) nie wyklucza obowiązku złożenia wniosku o upadłość. Sąd podkreślił również, że brak winy w niezłożeniu wniosku o upadłość nie może być upatrywany w istnieniu jednego wierzyciela, a obiektywne mierniki staranności decydują o odpowiedzialności członka zarządu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wymogów formalnych skargi kasacyjnej, interpretacja przesłanek niewypłacalności w prawie upadłościowym, odpowiedzialność członków zarządu za zobowiązania spółki, brak winy w niezłożeniu wniosku o upadłość.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, ale jego argumentacja dotycząca wymogów formalnych i wykładni przepisów ma szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (4)
Czy naruszenie przepisów postępowania przez organ administracji publicznej, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, uzasadnia uchylenie wyroku sądu administracyjnego pierwszej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli skarżący kasacyjnie nie uzasadnił należycie zarzutu naruszenia przepisów postępowania zgodnie z wymogami art. 174 pkt 2 w zw. z art. 176 i art. 183 § 1 P.p.s.a., w tym nie wykazał wpływu naruszenia na wynik sprawy.
Uzasadnienie
Uzasadnienie skargi kasacyjnej musi być szczegółowe i powiązane z zarzutami, a NSA jest związany granicami skargi. Brak należytego uzasadnienia zarzutów proceduralnych skutkuje ich uchyleniem się spod kontroli NSA.
Czy dla stwierdzenia niewypłacalności spółki w rozumieniu art. 11 Prawa upadłościowego wystarczające jest niewykonywanie wymagalnych zobowiązań pieniężnych wobec jednego wierzyciela?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przesłanki niewypłacalności z art. 11 ust. 1 (niewykonywanie wymagalnych zobowiązań) i art. 11 ust. 2 P.u. (przekroczenie wartości majątku przez zobowiązania) są alternatywne i równorzędne. Wystarczy spełnienie jednej z nich, nawet wobec jednego wierzyciela.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że przesłanki z art. 11 ust. 1 i 2 P.u. są alternatywne. Niewykonywanie wymagalnych zobowiązań pieniężnych wobec jednego wierzyciela, zwłaszcza o znacznej wartości, może stanowić podstawę do stwierdzenia niewypłacalności i obowiązku złożenia wniosku o upadłość.
Czy brak winy członka zarządu w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości spółki może być uzasadniony istnieniem tylko jednego wierzyciela (Skarbu Państwa)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, istnienie jednego wierzyciela nie stanowi samo w sobie podstawy do uwolnienia się od odpowiedzialności za niezłożenie wniosku o upadłość. Ocena braku winy opiera się na obiektywnych miernikach staranności.
Uzasadnienie
Sąd odrzucił argumentację skarżącej, że istnienie tylko jednego wierzyciela zwalniało z obowiązku złożenia wniosku o upadłość. Podkreślono, że ocena braku winy przy niezłożeniu wniosku o upadłość opiera się na obiektywnych miernikach staranności, a nie na subiektywnych motywach działania.
Czy członek zarządu może powoływać się na brak swojej świadomości lub wiedzy na temat finansów spółki, aby uniknąć odpowiedzialności za zaległości podatkowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, członek zarządu ma obowiązek monitorowania stanu finansowego spółki i prawidłowego rozliczania podatków. Brak wiedzy lub świadomości nie zwalnia z odpowiedzialności, jeśli powinien był wiedzieć.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że rolą członka zarządu jest monitorowanie stanu finansowego spółki. Jeśli kwoty zobowiązań podatkowych nie zostały uregulowane we właściwej wysokości, obciąża to zarząd winą za nierzetelne prowadzenie spraw spółki. Nie jest istotne, czy członek zarządu nie wiedział, jak kształtuje się prawidłowa wysokość zobowiązania, ważne, że powinien był to wiedzieć.
Przepisy (14)
Główne
P.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 176 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 116 § § 1-2 i 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
P.u. art. 11 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
P.u. art. 10
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 180 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 197 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
P.u. art. 1 § ust. 1
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych, w szczególności w zakresie uzasadnienia zarzutów. • Zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie zostały uzasadnione. • Argumentacja skarżącej dotycząca przesłanek upadłości spółki i odpowiedzialności członka zarządu jest błędna w świetle utrwalonego orzecznictwa. • Istnienie jednego wierzyciela nie wyklucza obowiązku złożenia wniosku o upadłość. • Ocena braku winy przy niezłożeniu wniosku o upadłość opiera się na obiektywnych miernikach staranności.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przez organ art. 122 w zw. z art. 180 § 1 i 197 § 1 O.p. poprzez niepodjęcie niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego. • Naruszenie art. 116 § 1-2 i 4 O.p. poprzez błędną wykładnię i przypisanie odpowiedzialności mimo braku przesłanek do ogłoszenia upadłości. • Naruszenie art. 1 P.u. poprzez błędną wykładnię przesłanek upadłości. • Brak winy w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości z uwagi na istnienie jednego wierzyciela.
Godne uwagi sformułowania
Uzasadnienie skargi kasacyjnej jest równie ważnym jej elementem jak podstawy kasacyjne. • Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną. • Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie decydować, jakich argumentów zamierzała użyć strona dla uzasadnienia stawianych zarzutów. • Przesłanki z art. 11 ust. 1 i 2 P.u. mają charakter alternatywny i równorzędny. • Dla uwolnienia się członka zarządu od odpowiedzialności za zobowiązania spółki nie ma zasadniczego znaczenia istnienie jednego wierzyciela. • Z niewypłacalnością dłużnika [...] mamy również do czynienia, gdy dłużnik ten nie zaspokaja jednego tylko wierzyciela posiadającego znaczną wierzytelność. • Rozpatrując kwestię braku zawinienia przy niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości spółki we właściwym czasie, nie bada się bowiem motywów działania, ale kieruje się obiektywnymi miernikami staranności.
Skład orzekający
Jolanta Sokołowska
przewodniczący sprawozdawca
Dominik Gajewski
sędzia
Krzysztof Przasnyski
sędzia (del.)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wymogów formalnych skargi kasacyjnej, interpretacja przesłanek niewypłacalności w prawie upadłościowym, odpowiedzialność członków zarządu za zobowiązania spółki, brak winy w niezłożeniu wniosku o upadłość."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, ale jego argumentacja dotycząca wymogów formalnych i wykładni przepisów ma szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności członków zarządu za długi spółki, co jest częstym problemem w praktyce. Nacisk na wymogi formalne skargi kasacyjnej oraz szczegółowa wykładnia przepisów prawa upadłościowego czynią ją interesującą dla prawników.
“Odpowiedzialność za długi spółki: czy jeden wierzyciel to za mało, by ogłosić upadłość?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.