III FSK 462/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. O., R. O. i G. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który oddalił ich skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze. Sprawa dotyczyła łącznego zobowiązania pieniężnego za lata 2019-2020. Skarżący zarzucili Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a. oraz art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej, a także naruszenie prawa materialnego, w tym art. 1 Protokołu Nr 1 i Nr 4 do EKPC, art. 21 § 3 w zw. z art. 3 pkt 5 o.p., art. 165 § 1 w zw. z art. 210 o.p., art. 233 § 1 pkt 2 lit. a w zw. z art. 208 § 1 i art. 125 § 1 o.p., art. 229 oraz art. 187 § 1 w zw. z art. 122 i art. 235 o.p., art. 254 § 1 o.p., art. 200a § 1 ust. 2 o.p., art. 180 w zw. z art. 198 § 1 i z art. 235 o.p., art. 180 w zw. z art. 235 o.p., art. 180 w zw. z art. 197 § 1 i art. 235 o.p. oraz art. 180 w zw. z art. 235 o.p. NSA uznał skargę kasacyjną za nieuzasadnioną. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna jest środkiem sformalizowanym i musi odpowiadać wymogom określonym w przepisach, w tym wymogowi uzasadnienia zarzutów i wykazania wpływu naruszeń na wynik sprawy. W ocenie NSA, skarżący nie wykazali istnienia wadliwości postępowania sądowoadministracyjnego, a także nie uzasadnili wpływu zarzucanych uchybień na wynik sprawy. Sąd podzielił stanowisko organów podatkowych i WSA, że dla osób fizycznych zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości i podatku rolnym powstaje z mocy decyzji ustalającej, która ma charakter konstytutywny. W związku z tym, uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego było prawidłowe. W konsekwencji NSA oddalił skargę kasacyjną i zasądził koszty postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących sposobu powstawania zobowiązań podatkowych dla osób fizycznych w podatku od nieruchomości i rolnym, a także wymogów formalnych skargi kasacyjnej.
Dotyczy specyficznej sytuacji łącznego zobowiązania pieniężnego dla osób fizycznych i procedury jego ustalania.
Zagadnienia prawne (3)
Czy naruszenie przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji, polegające na błędnym trybie wszczęcia postępowania, może stanowić podstawę do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego, niwecząc dotychczasowe czynności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli stwierdzono przesłankę bezprzedmiotowości postępowania, brak jest podstaw do prowadzenia dalszych czynności.
Uzasadnienie
NSA potwierdził, że dla osób fizycznych zobowiązanie podatkowe powstaje z mocy decyzji ustalającej. W przypadku stwierdzenia, że postępowanie zostało wszczęte w niewłaściwym trybie, co skutkuje bezprzedmiotowością, uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania jest prawidłowe.
Czy skarga kasacyjna spełnia wymogi formalne, w szczególności w zakresie uzasadnienia zarzutów i wykazania wpływu naruszeń na wynik sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli zarzuty nie są uzasadnione i nie wykazano wpływu naruszeń na wynik sprawy.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że skarga kasacyjna jest środkiem sformalizowanym, wymagającym precyzyjnego uzasadnienia zarzutów i wykazania związku przyczynowego między uchybieniem a treścią orzeczenia. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie spełnili tych wymogów.
Jaka jest różnica między decyzją ustalającą a decyzją określającą zobowiązanie podatkowe w kontekście podatku od nieruchomości i rolnego dla osób fizycznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Dla osób fizycznych zobowiązanie podatkowe powstaje z mocy decyzji ustalającej (akt konstytutywny), podczas gdy dla innych podmiotów może powstawać z mocy prawa i wymagać samoobliczenia w deklaracji.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że zgodnie z przepisami u.p.o.l. i u.p.r., dla osób fizycznych podatek od nieruchomości i rolny jest ustalany w drodze decyzji organu podatkowego, która kreuje zobowiązanie podatkowe. Jest to odmienne od sytuacji podatników niebędących osobami fizycznymi, gdzie zobowiązanie powstaje z mocy prawa.
Przepisy (49)
Główne
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
o.p. art. 240 § § 1 pkt 11
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
EKPC art. Protokołu Nr 1
Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności
EKPC art. Protokołu Nr 4
Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności
o.p. art. 21 § § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 3 § § 5
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
u.p.o.l. art. 6 § ust. 9
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych
u.p.o.l. art. 6 § ust. 6
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych
o.p. art. 165 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 210
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 233 § § 1 pkt 2 lit. a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 208 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 125 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 229
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 235
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 254 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 200a § § 1 ust. 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 180
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 198 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 197 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
u.p.r. art. 6a § ust. 6
Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym
u.p.r. art. 6c § ust. 1
Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym
u.p.r. art. 6c § ust. 2
Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.o.l. art. 2 § ust. 1-2
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych
u.p.o.l. art. 3 § ust. 1 pkt 1 i 3
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych
u.p.o.l. art. 4 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych
u.p.o.l. art. 6
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych
u.p.o.l. art. 2 § ust. 1 pkt 1 i ust. 2
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych
u.p.o.l. art. 3 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych
u.p.o.l. art. 4 § ust. 1
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych
u.p.o.l. art. 5
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych
u.p.o.l. art. 6
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych
u.p.r. art. 3 § ust. 1 pkt 1 i 3
Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym
u.p.r. art. 4 § ust. 1
Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym
u.p.r. art. 5
Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym
u.p.r. art. 6
Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym
u.p.r. art. 6a § ust. 10a
Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym
u.p.r. art. 6a § ust. 6a
Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawidłowość uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego z uwagi na błędny tryb wszczęcia postępowania. • Dla osób fizycznych zobowiązanie podatkowe powstaje z mocy decyzji ustalającej, a nie określającej. • Skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych, w szczególności w zakresie uzasadnienia zarzutów i wykazania wpływu naruszeń na wynik sprawy.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez Sąd pierwszej instancji. • Zarzuty naruszenia prawa materialnego, w tym prawa do własności oraz przepisów Ordynacji podatkowej. • Niewłaściwy sposób wszczęcia postępowania przez organ nie powinien stanowić podstawy do uznania bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego.
Godne uwagi sformułowania
Skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia i musi odpowiadać wymogom określonym w art. 174 i art. 176 p.p.s.a. • Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej i nie może zastępować strony w wyrażaniu, precyzowaniu, czy też uzasadnianiu jej zarzutów. • Związanie sądu kasacyjnego zarzutami podniesionymi w skardze kasacyjnej zatem oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny – co do zasady – nie ma kompetencji do kontroli legalności postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym poza granicami zaskarżenia. • Zobowiązanie podatkowe u osób fizycznych powstaje z mocy decyzji ustalającej to zobowiązanie, o czym stanowi art. 21 § 1 pkt 2 o.p. • Decyzja ustalająca osobom fizycznym zobowiązanie w podatku od nieruchomości ma charakter decyzji konstytutywnej, co oznacza, że dopiero jej wydanie decyzji kreuje zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości.
Skład orzekający
Stanisław Bogucki
przewodniczący sprawozdawca
Wojciech Stachurski
sędzia
Jacek Pruszyński
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących sposobu powstawania zobowiązań podatkowych dla osób fizycznych w podatku od nieruchomości i rolnym, a także wymogów formalnych skargi kasacyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji łącznego zobowiązania pieniężnego dla osób fizycznych i procedury jego ustalania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w prawie podatkowym, w szczególności sposobu ustalania zobowiązań podatkowych dla osób fizycznych i wymogów formalnych skargi kasacyjnej, co jest istotne dla praktyków.
“Błąd w procedurze podatkowej może zniweczyć lata starań? NSA wyjaśnia, kiedy postępowanie staje się bezprzedmiotowe.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.