Orzeczenie · 2025-09-25

III FSK 429/24

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2025-09-25

NSApodatkoweWysokansa

odpowiedzialność podatkowaczłonek zarząduzaległości podatkowebezskuteczność egzekucjiniewypłacalność spółkiwniosek o upadłośćOrdynacja podatkowaNSA

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną S. M. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora IAS w Warszawie w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej (skarżącego) za zaległości podatkowe spółki C. Sp. z o.o. z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych. Spółka zalegała z wpłatą podatku PIT-4R za okresy 08-12/2017 r. i 01-06/2018 r. wraz z odsetkami. WSA uznał, że spółka stała się niewypłacalna w 2017 r., a skarżący, jako prezes zarządu, powinien był zgłosić wniosek o upadłość lub postępowanie restrukturyzacyjne, czego nie uczynił bez swojej winy. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 116 Ordynacji podatkowej, członek zarządu odpowiada za zaległości podatkowe spółki, jeśli egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna, chyba że wykaże, iż we właściwym czasie zgłoszono wniosek o upadłość lub postępowanie zapobiegające upadłości, albo że niezgłoszenie nastąpiło bez jego winy. NSA wskazał, że spółka stała się niewypłacalna najpóźniej 21 września 2017 r., a termin 30 dni na zgłoszenie wniosku o upadłość upłynął 21 sierpnia 2017 r. Skarżący nie wykazał, aby złożył taki wniosek lub że niezłożenie nastąpiło bez jego winy. Sąd uznał również, że egzekucja z majątku spółki była bezskuteczna, co potwierdziły działania organu egzekucyjnego. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 122, 187 i 197 o.p., również uznano za bezzasadne, wskazując, że organy podatkowe zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy w sposób wystarczający do wydania decyzji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących odpowiedzialności członków zarządu za zaległości podatkowe spółki, w szczególności w kontekście obowiązku zgłoszenia wniosku o upadłość i pojęcia niewypłacalności.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i odpowiedzialności jej członków zarządu. Kluczowe jest ustalenie momentu niewypłacalności spółki i terminów wynikających z Prawa upadłościowego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy członek zarządu spółki z o.o. ponosi odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki, jeśli egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o upadłość lub postępowanie zapobiegające upadłości, lub że niezgłoszenie nastąpiło bez jego winy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, członek zarządu ponosi odpowiedzialność, jeśli nie wykaże zaistnienia przesłanek egzoneracyjnych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że spółka stała się niewypłacalna w 2017 r., a skarżący jako prezes zarządu miał obowiązek zgłosić wniosek o upadłość w terminie 30 dni od stwierdzenia niewypłacalności. Niezgłoszenie wniosku i brak wykazania braku winy skutkuje odpowiedzialnością za zaległości podatkowe.

Jak należy interpretować pojęcie 'właściwego czasu' na zgłoszenie wniosku o upadłość w kontekście art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Pojęcie 'właściwego czasu' należy oceniać przez pryzmat przepisów Prawa upadłościowego, w szczególności pojęcia niewypłacalności i terminu 30 dni na zgłoszenie wniosku o upadłość.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do definicji niewypłacalności z Prawa upadłościowego i terminu 30 dni na zgłoszenie wniosku o upadłość, wskazując, że skarżący przekroczył ten termin.

Czy organ podatkowy prawidłowo zebrał i ocenił materiał dowodowy w sprawie odpowiedzialności podatkowej członka zarządu, w tym czy zasadne było zaniechanie powołania biegłego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ podatkowy prawidłowo zebrał i ocenił materiał dowodowy, a zaniechanie powołania biegłego było uzasadnione.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy podatkowe podjęły wszelkie niezbędne działania do wyjaśnienia stanu faktycznego, a zebrany materiał dowodowy był wystarczający do orzeczenia. Zakres obowiązków organów nie jest nieograniczony i kończy się z chwilą uzyskania pewności co do stanu faktycznego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę kasacyjną S. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Przepisy (15)

Główne

o.p. art. 116 § 1

Ordynacja podatkowa

Członkowie zarządu spółki z o.o. odpowiadają solidarnie za jej zaległości podatkowe, jeśli egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna, chyba że wykażą przesłanki egzoneracyjne (zgłoszenie wniosku o upadłość/postępowanie układowe we właściwym czasie lub brak winy w niezgłoszeniu, albo wskazanie mienia do egzekucji).

Dz.U. 2022 poz 2651 art. 116

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

o.p. art. 116 § 2

Ordynacja podatkowa

Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości powstałe w czasie pełnienia obowiązków.

o.p. art. 116 § 4

Ordynacja podatkowa

Przepisy stosuje się również do byłych członków zarządu.

p.u. art. 11 § 1

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe

Dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych.

p.u. art. 11 § 1a

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe

Domniemywa się niewypłacalność, gdy opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące.

p.u. art. 21 § 1

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe

Dłużnik ma obowiązek zgłosić wniosek o ogłoszenie upadłości w terminie 30 dni od dnia wystąpienia podstawy do jej ogłoszenia.

p.p.s.a. art. 174 § 1