Orzeczenie · 2025-07-08

III FSK 423/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-07-08
NSApodatkoweWysokansa
odpowiedzialność podatkowaosoba trzeciaczłonek zarząduzaległości podatkowedecyzja ratalnaprawo upadłościoweniewypłacalnośćtermin złożenia wniosku o upadłośćOrdynacja podatkowaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od wyroku WSA w Olsztynie, który uchylił decyzję o orzeczeniu solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu spółki za zaległości podatkowe. Sąd pierwszej instancji uznał, że organy podatkowe błędnie zinterpretowały przepisy dotyczące odpowiedzialności osób trzecich (art. 116 Ordynacji podatkowej) oraz prawa upadłościowego. Kluczowym zagadnieniem była ocena momentu utraty przez spółkę zdolności do wykonywania wymagalnych zobowiązań. Organy podatkowe przyjęły, że trzymiesięczne opóźnienie należy liczyć od pierwotnego terminu wymagalności zobowiązania, podczas gdy sąd uznał, że należy je liczyć od daty wygaśnięcia decyzji ratalnej, która częściowo została wykonana. NSA, oddalając skargę kasacyjną organu, potwierdził trafność stanowiska WSA. Podkreślono, że wydanie i częściowe wykonanie decyzji ratalnej przesuwa moment powstania stanu niewypłacalności, a zapłata raty w terminie wskazuje na zdolność do wykonywania zobowiązań. W związku z tym, wniosek o ogłoszenie upadłości złożony przez spółkę nie był spóźniony, co wyłączało odpowiedzialność członka zarządu na podstawie art. 116 § 1 pkt 1 lit. a O.p.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności członków zarządu za zaległości podatkowe spółki, w szczególności w kontekście decyzji ratalnych i prawa upadłościowego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, w której spółka korzystała z decyzji ratalnej i częściowo ją wykonywała.

Zagadnienia prawne (3)

Czy wydanie i częściowe wykonanie decyzji ratalnej przez spółkę wyłącza przesłankę odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki na podstawie art. 116 § 1 pkt 1 lit. a O.p.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wydanie i częściowe wykonanie decyzji ratalnej wpływa na ocenę niewypłacalności i może wyłączyć odpowiedzialność członka zarządu.

Uzasadnienie

Decyzja ratalna przesuwa termin płatności i wpływa na ocenę, czy spółka znajduje się w zwłoce. Zapłata raty w terminie świadczy o zdolności do wykonywania zobowiązań.

Od kiedy należy liczyć termin do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości przez członka zarządu, gdy spółka korzystała z decyzji ratalnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Termin ten należy liczyć od daty wygaśnięcia decyzji ratalnej, a nie od pierwotnego terminu wymagalności zobowiązania.

Uzasadnienie

Wygaśnięcie decyzji ratalnej, a nie pierwotny termin płatności, jest momentem utraty przez spółkę zdolności do wykonywania wymagalnych zobowiązań w kontekście przepisów Prawa upadłościowego.

Czy spółka była w zwłoce z wykonaniem zobowiązań z tytułu VAT za lipiec 2018 r. w dniu 27 listopada 2018 r., biorąc pod uwagę częściowo wykonaną decyzję ratalną?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, spółka nie była w zwłoce, ponieważ uiściła ratę podatku w dniu 26 listopada 2018 r., a decyzja ratalna obowiązywała.

Uzasadnienie

Zapłata raty w terminie 26 listopada 2018 r. świadczy o tym, że spółka nie utraciła zdolności do wykonywania wymagalnych zobowiązań, a decyzja ratalna nadal obowiązywała.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie.

Przepisy (9)

Główne

O.p. art. 116 § § 1-2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 259 § § 1a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Pr. upadł. art. 10

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe

Pr. upadł. art. 11 § ust. 1-1a

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe

Pr. upadł. art. 21 § ust. 1

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 49 § § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 47 § § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

k.p.c. art. 365 § § 1

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wydanie i częściowe wykonanie decyzji ratalnej przesuwa moment powstania stanu niewypłacalności spółki. • Momentem utraty zdolności do wykonywania zobowiązań jest data wygaśnięcia decyzji ratalnej, a nie pierwotny termin płatności. • Zapłata raty podatku w terminie świadczy o zdolności do wykonywania zobowiązań i wyłącza domniemanie niewypłacalności. • Wniosek o ogłoszenie upadłości złożony po wygaśnięciu decyzji ratalnej nie był spóźniony.

Odrzucone argumenty

Trzymiesięczne opóźnienie w wykonaniu zobowiązań należy liczyć od pierwotnego terminu wymagalności, niezależnie od decyzji ratalnej. • Wygaśnięcie decyzji ratalnej nie wpływa na ocenę niewypłacalności spółki w kontekście odpowiedzialności członka zarządu. • Spółka była w zwłoce z wykonaniem zobowiązań od 27 listopada 2018 r., co uzasadnia odpowiedzialność członka zarządu.

Godne uwagi sformułowania

data wygaśnięcia decyzji ratalnej powinna zostać przyjęta jako data w której spółka utraciła zdolność wykonywania ww. zobowiązania • nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu, zgodnie z którym data ustawowego terminu płatności podatku pozostaje niezmienna, niezależnie od udzielonej ulgi w formie rozłożenia zapłaty na raty • zapłata wymagalnej raty w terminie 26 listopada 2018 r. jednoznacznie wskazuje na to, że co najmniej w tej dacie spółka nie utraciła jeszcze zdolności do wykonywania wymagalnych zobowiązań

Skład orzekający

Agnieszka Olesińska

sprawozdawca

Dominik Gajewski

członek

Stanisław Bogucki

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności członków zarządu za zaległości podatkowe spółki, w szczególności w kontekście decyzji ratalnych i prawa upadłościowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której spółka korzystała z decyzji ratalnej i częściowo ją wykonywała.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności byłych członków zarządu za długi spółki, co jest częstym problemem w praktyce gospodarczej. Wyjaśnia kluczowe niuanse związane z decyzjami ratalnymi i ich wpływem na terminy upadłościowe.

Czy decyzja ratalna chroni członka zarządu przed odpowiedzialnością za długi spółki? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Cytowane w odpowiedziach

Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst