Orzeczenie · 2024-01-25

III FSK 3567/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-01-25
NSApodatkoweWysokansa
postępowanie egzekucyjneprzedawnienieprawa osób trzecichprzybicieprzyznanie własnościumorzenie postępowaniaskarga kasacyjnaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargi kasacyjne Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz licytanta T. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Lublinie. Sprawa dotyczyła egzekucji świadczeń pieniężnych z nieruchomości, która została ostatecznie umorzona przez organ egzekucyjny z powodu przedawnienia zobowiązania podatkowego. WSA w Lublinie uchylił postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) o umorzeniu postępowania zażaleniowego, uznając, że nie było ono bezprzedmiotowe. NSA uznał jednak skargi kasacyjne za zasadne. Sąd kasacyjny stwierdził, że umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu przedawnienia zobowiązania podatkowego czyni postępowanie zażaleniowe dotyczące czynności egzekucyjnych (takich jak przybicie i przyznanie własności) bezprzedmiotowym. Podkreślono, że zgodnie z art. 60 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), umorzenie postępowania egzekucyjnego powoduje uchylenie dokonanych czynności, ale prawa osób trzecich nabyte na skutek tych czynności pozostają w mocy. W tej sprawie, postanowienie o przyznaniu własności nieruchomości stało się ostateczne w dniu 12 lutego 2018 r., co przeniosło własność na licytanta T. R. Pomimo późniejszego uchylenia przez NSA postanowień o przybiciu i przyznaniu własności, nabycie prawa własności przez licytanta pozostało w mocy na podstawie art. 112b § 3 u.p.e.a. NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA w części dotyczącej uchylenia postanowienia DIAS o umorzeniu postępowania zażaleniowego i oddalił skargę zobowiązanej, uznając, że postanowienie o umorzeniu było zgodne z prawem i uwzględniało prawa osób trzecich.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących umorzenia postępowania egzekucyjnego w administracji, skutków przedawnienia zobowiązania podatkowego dla czynności egzekucyjnych oraz ochrony praw osób trzecich nabytych w toku egzekucji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji umorzenia postępowania egzekucyjnego z powodu przedawnienia i wpływu na prawa osób trzecich, które nabyły własność na podstawie ostatecznego postanowienia o przyznaniu własności.

Zagadnienia prawne (2)

Czy umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu przedawnienia zobowiązania podatkowego czyni bezprzedmiotowym postępowanie zażaleniowe dotyczące czynności egzekucyjnych (przybicia i przyznania własności)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, umorzenie postępowania egzekucyjnego czyni postępowanie zażaleniowe bezprzedmiotowym, jednakże prawa osób trzecich nabyte na skutek ostatecznych czynności egzekucyjnych pozostają w mocy.

Uzasadnienie

NSA uznał, że umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu przedawnienia zobowiązania podatkowego powoduje uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych, ale prawa osób trzecich nabyte na skutek tych czynności, w tym prawo własności na podstawie ostatecznego postanowienia o przyznaniu własności, pozostają w mocy. W związku z tym, dalsze prowadzenie postępowania zażaleniowego w przedmiocie przybicia i przyznania własności stało się bezprzedmiotowe.

Jakie skutki prawne wywołuje umorzenie postępowania egzekucyjnego w kontekście praw osób trzecich nabytych na skutek czynności egzekucyjnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Umorzenie postępowania egzekucyjnego powoduje uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych, ale prawa osób trzecich nabyte na skutek tych czynności pozostają w mocy, zgodnie z art. 60 § 1 u.p.e.a.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że art. 60 § 1 u.p.e.a. chroni prawa osób trzecich nabyte na skutek czynności egzekucyjnych, nawet jeśli samo postępowanie egzekucyjne zostało umorzone. W tej sprawie, nabycie prawa własności przez licytanta na podstawie ostatecznego postanowienia o przyznaniu własności pozostało w mocy pomimo późniejszego uchylenia postanowień o przybiciu i przyznaniu własności.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA w części dotyczącej punktu 2, 3, 4, a następnie oddalił skargę w całości oraz oddalił skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w pozostałym zakresie.

Przepisy (4)

Główne

u.p.e.a. art. 60 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Umorzenie postępowania egzekucyjnego powoduje uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych, z wyjątkiem sytuacji, gdy przepisy ustawy stanowią inaczej. Prawa osób trzecich nabyte na skutek tych czynności pozostają w mocy.

u.p.e.a. art. 112b § § 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Postanowienie o przyznaniu własności, które stało się ostateczne, przenosi własność na nabywcę i jest tytułem do ujawnienia prawa własności w katastrze nieruchomości oraz przez wpis w księdze wieczystej.

Pomocnicze

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej umorzy postępowanie, gdy z jakiejkolwiek przyczyny stało się ono bezprzedmiotowe.

P.p.s.a. art. 188

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu przedawnienia zobowiązania podatkowego czyni postępowanie zażaleniowe bezprzedmiotowym. • Prawa osób trzecich nabyte na skutek ostatecznego postanowienia o przyznaniu własności pozostają w mocy pomimo późniejszego uchylenia postanowień o przybiciu i przyznaniu własności.

Odrzucone argumenty

WSA uznał, że postępowanie zażaleniowe nie było bezprzedmiotowe, mimo umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Godne uwagi sformułowania

Prawa osób trzecich nabyte na skutek tych czynności pozostają w mocy. • Umorzenie postępowania egzekucyjnego z przyczyny wskazanej w art. 59 §1 pkt 2 u.p.e.a. z mocy prawa nastąpiło uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych. • Na dzień wydawania postanowienia o przyznaniu własności tj. na 15 grudnia 2017 r. postanowienie o przybiciu miało walor ostateczności.

Skład orzekający

Jacek Brolik

przewodniczący

Anna Dalkowska

członek

Anna Juszczyk-Wiśniewska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umorzenia postępowania egzekucyjnego w administracji, skutków przedawnienia zobowiązania podatkowego dla czynności egzekucyjnych oraz ochrony praw osób trzecich nabytych w toku egzekucji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji umorzenia postępowania egzekucyjnego z powodu przedawnienia i wpływu na prawa osób trzecich, które nabyły własność na podstawie ostatecznego postanowienia o przyznaniu własności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje złożoność postępowania egzekucyjnego i jego konsekwencje, szczególnie w kontekście przedawnienia i ochrony praw nabywców nieruchomości w drodze licytacji. Jest to ważny precedens dla praktyków prawa egzekucyjnego.

Egzekucja z nieruchomości umorzona przez przedawnienie – czy nabywca traci prawo własności?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst