III FSK 279/23

III FSK 279/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-07-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Juszczyk-Wiśniewska
Bogusław Dauter
Sławomir Presnarowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III SA/Wa 3031/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-07-26
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 148-150
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca), Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia WSA (del.) Anna Juszczyk-Wiśniewska, Protokolant Natalia Zawadka, po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2023 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej S. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lipca 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 3031/21 w sprawie ze skargi S. B., B. B., J. B., D. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 25 października 2021 r., nr KOA/2401/Fi/21 w przedmiocie podatek od nieruchomości za 2017 r. oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z 26 lipca 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 3031/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA"), oddalił skargę S. B., B. B., J. B., D. B. (dalej: "Skarżący") na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie (dalej: "SKO") z 25 października 2021 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za 2017 r. Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl).
W skardze kasacyjnej wywiedzionej od tego wyroku, Skarżący żądając przeprowadzenia rozprawy zaskarżyli go w całości wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, w szczególności wykonania ciążącego na SKO obowiązku sprawdzenia wypełnienia ustawowych przesłanek uznania na zasadzie art. 150 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm., dalej jako: "o.p."), doręczenia zastępczego za prawidłowe a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przypisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
- rażące naruszenie przepisów "art. 8 w zw. z art. 7a kpa", poprzez rozstrzygnięcie wątpliwych okoliczności na niekorzyść Skarżących oraz oparcie postanowienia tylko na oświadczeniu pracowników Urzędu Miasta L. bez przeprowadzenia obowiązkowego postępowania dowodowego,
- rażące naruszenia art. 148, art. 149 i art. 150 o.p., poprzez brak ich zastosowania i wskazanie, iż przepisy te nie uszczegóławiają obowiązku dokonywania doręczeń w sposób nie budzący wątpliwości w sprawach podatkowych umożliwiając prawidłowe uczestniczenie podatników w sprawie i pominięcie części przepisów;
- rażące naruszenie przepisów art. 121 o.p., poprzez prowadzenie postępowania wbrew przepisom prawa i w sposób podważający zaufanie do organu podatkowego w szczególności brak uzasadnienia faktycznego;
- naruszenie przepisów art. 210 o.p., poprzez braku uzasadnienia faktycznego decyzji w szczególności braku wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, a którym nie dał wiary powołując jedynie lakonicznie, iż przyjmuje notatkę, czyli oświadczenie pracownika jako dowód wypełnienia ustawowych przesłanek uznania zastępczego doręczenia za skuteczne pomimo literalnego brzmienia przepisu art. 148 ww. ustawy.
SKO nie wniosło odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu, które w niniejszej sprawie nie wystąpiły.
Zauważyć należy, że wobec Skarżących, Naczelny Sąd Administracyjny w tożsamym stanie faktycznym rozstrzygał w wyrokach, które zapadły również w dniu 4 lipca 2023 r. o sygn. akt: III FSK 278/23 i III FSK 280/23. Orzekający w niniejszej sprawie Sąd podzielając stanowisko wyrażone w tych orzeczeniach, w dalszej części uzasadnienia posłuży się przedstawioną tam argumentacją.
Naczelny Sąd Administracyjny za nieusprawiedliwiony uznaje zarzut rażącego naruszenia przez WSA przepisów "art. 8 kpa w zw. z art. 7a kpa", poprzez rozstrzygnięcie wątpliwych okoliczności na niekorzyść Skarżących oraz oparcie postanowienia tylko na oświadczeniu pracowników Urzędu Miasta L., bez przeprowadzenia obowiązkowego postępowania dowodowego. W postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga kasacyjna ma charakter szczególnie sformalizowanego środka odwoławczego. W myśl art. 176 p.p.s.a., skarga kasacyjna powinna między innymi zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Unormowania art. 174 p.p.s.a. wskazują, iż skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) albo naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Oczywiście możliwe jest także w skardze kasacyjnej podnoszenie łącznie naruszenia prawa materialnego oraz naruszenia przepisów postępowania.
Wykazywana okoliczność naruszenia któregoś z przytoczonych rodzajów prawa (materialnego, procesowego) lub ich obu, powinna w swojej podstawie formułować zarzuty oraz je uzasadniać, w szczególności naruszenia przepisów (oznaczenie numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu) przywołanej ustawy. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, iż dopełnienie wymogu wskazania podstaw skargi kasacyjnej zakreślonych w powołanym przepisie art. 174 p.p.s.a. jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Wyjątkiem są tu jedynie przesłanki nieważności postępowania, które Sąd bierze pod rozwagę z urzędu (art. 183 § 2 p.p.s.a.). Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi być precyzyjne, gdyż – z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej – Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone (zob. np. wyrok NSA z 14 grudnia 2005 r., sygn. akt I FSK 383/05). Warunek przytoczenia podstaw zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody, zmuszające sąd kasacyjny do domyślania się, który przepis prawa Skarżący miał na uwadze, podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania. Przepis ten musi być wskazany wyraźnie (por. uzasadnienie postanowienia SN z dnia 7 kwietnia 1997 r., sygn. akt III CKN 29/97, opublikowany w: OSNC 1997, nr 6-7, poz. 96). W rozpatrywanej sprawie autor skargi kasacyjnej w jej petitum, a także w uzasadnieniu postawił zaskarżonemu wyrokowi zarzut "rażącego naruszenia przepisów art. 8 kpa w zw. z art. 7a kpa, poprzez rozstrzygnięcie wątpliwych okoliczności na niekorzyść skarżących". Przechodząc zatem do oceny tych zarzutów, należy stwierdzić, że wnoszący skargę kasacyjną powołał jednostki redakcyjne "kpa", nie wyjaśniając, jak należy odczytać zwrot "kpa". Jeżeli przyjąć, że autor skargi kasacyjnej miał na uwadze rażące naruszenie przepisów art. 8 w zw. z art. 7a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm., dalej jako: "k.p.a."), to należy zauważyć, że przepisy zawarte w tych jednostkach redakcyjnych (art. 8 w zw. z art. 7a) w ogóle nie były stosowane - ani przez organy podatkowe, ani przez WSA. W ten sam sposób należy także odnieść się do zarzutu skargi kasacyjnej zawartego w jej uzasadnieniu (strona 5), rażącego naruszenia przez WSA przepisów art. 8 k.p.a. oraz naruszenia art. 12 k.p.a.
Autor skargi kasacyjnej, podniósł także zarzut rażącego naruszenia przez WSA przepisów art. 148, art. 149 i art. 150 o.p., poprzez brak ich zastosowania i wskazanie, iż przepisy te nie uszczegóławiają obowiązku dokonywania doręczeń w sposób nie budzący wątpliwości w sprawach podatkowych umożliwiając prawidłowe uczestniczenie podatników w sprawie i pominięcie części przepisów. Ten zarzut również nie może być przez NSA rozpatrywany merytorycznie. Należy bowiem zwrócić uwagę, iż w uzasadnieniu skargi kasacyjnej w ogóle nie wywiedziono, na czym polegało rażące naruszenie przez WSA przepisów art. 148, art. 149 i art. 150 o.p. w okresie stanu zagrożenia pandemią (brak umotywowania). Na str. 3 skargi kasacyjnej, jej autor podkreśla, że w czasie trwania pandemii w 2020 r. korespondencja nie była doręczana przez urząd w inny sposób, iż poprzez operatora pocztowego Pocztę Polską, a to ze względu na obostrzenia dotyczące stanu zagrożenia pandemią. Jednak przepisów zawartych w tych jednostkach redakcyjnych (art. 148, art. 149 i art. 150 o.p.), nie powiązano z przepisami zawartymi na przykład w ustawie z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 95 z późn. zm.).
W ramach tej podstawy kasacyjnej wywodzono naruszenie przez WSA przepisów art. 148, art. 149 i art. 150 o.p., które to zarzuty należy uznać za całkowicie nietrafne. Zasadnie bowiem uznał WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że poczta, za pośrednictwem której organ dokonywał doręczenia, dopełniła ciążących na niej obowiązków związanych z doręczeniem przesyłki listowej poleconej zawierającej przedmiotową decyzję. Właściwie bowiem WSA przyjął, że zebrany w sprawie materiał dowodowy w zakresie ustalenia adresu, na który organ powinien dokonać doręczenia jednoznacznie wskazuje, że organ I instancji prawidłowo skierował decyzję do Skarżących J. B. i B. B. na adres w L., przy ul. [...], do Skarżącego S. B. na adres w L. ul. [...] oraz do D. B. na adres w B. ul. [...]. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że wszyscy Skarżący wskazali takie właśnie adresy i niektóre przesyłki pod tymi adresami odbierali. W związku z powyższym należy uznać, że posługiwanie się przez organ I instancji powyższymi adresami w korespondencji ze Skarżącymi było w pełni uzasadnione. Za zgodne z prawem należy uznać, że doręczenie danych decyzji Skarżącym J. B. i B. B. nastąpiło przez pracownika organu I instancji, gdyż wynika to wprost z przepisu art. 144 § 1 pkt 1 o.p., który stanowi, że organ podatkowy doręcza pisma za pokwitowaniem, miedzy innymi przez pracowników urzędu obsługującego ten organ. W tym zakresie organ podatkowy nie został ograniczony, co do możliwości wyboru podmiotu dokonującego doręczania pism podatkowych (decyzji). Zważywszy na powyższe złożenie odwołania po terminie, musiało wywołać skutek w postaci stwierdzenia niedotrzymania terminu, co zostało stwierdzone w zaskarżonym postanowieniu. Nie mogły zatem zostać uwzględnione zarzuty skargi kasacyjnej, dotyczące naruszenia przepisów regulujących doręczenia w postępowaniu podatkowym.
Mając na uwadze powyższe wywody, za nieusprawiedliwiony należy uznać zarzut rażącego naruszenia przepisów art. 121 o.p., poprzez prowadzenie postępowania wbrew przepisom prawa i w sposób podważający zaufanie do organu podatkowego (w szczególności brak uzasadnienia faktycznego). Nie doszło także w niniejszej sprawie do uchybienia przepisom art. 210 o.p., poprzez brak uzasadnienia faktycznego decyzji w szczególności brak wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Anna Juszczyk-Wiśniewska Sławomir Presnarowicz (spr.) Bogusław Dauter