III FSK 275/26Egzekucja świadczeń pieniężnych brak formalny wniosku
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który oddalił skargę skarżącej na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu. Sprawa dotyczyła odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. Skarżąca kasacyjnie zarzucała m.in. naruszenie przepisów postępowania, niedopuszczalność drogi sądowej oraz błędy w ustaleniu reprezentacji strony. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej i nie stwierdzając nieważności postępowania, uznał skargę za niezasadną. Sąd podkreślił, że sąd administracyjny rozpoznający sprzeciw od postanowienia kasacyjnego musi przede wszystkim ustalić, czy istniały przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. W tej sprawie sąd I instancji prawidłowo ustalił, że przesłanki te wystąpiły, a były nimi brak podpisu na wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz błędne oznaczenie adresata postanowienia I instancji. NSA uznał, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zasadnie uchylił postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, zalecając wezwanie do uzupełnienia braków formalnych. Sąd odrzucił zarzuty dotyczące naruszenia przepisów o pełnomocnictwie i dopuszczalności drogi sądowej, wskazując, że odpis pełnomocnictwa znajdował się w aktach sprawy i obejmował postępowanie egzekucyjne. Ostatecznie, na podstawie art. 184 p.p.s.a., NSA oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących braków formalnych we wnioskach składanych do organów administracji, w tym w postępowaniu egzekucyjnym, oraz zasady rozpoznawania sprzeciwu od postanowienia kasacyjnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego i jego brakami formalnymi.
Zagadnienia prawne (4)
Czy sąd administracyjny rozpoznający sprzeciw od postanowienia kasacyjnego organu odwoławczego powinien przede wszystkim ustalić, czy istniały przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. (wydanie decyzji z naruszeniem przepisów postępowania i konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy mający istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd administracyjny rozpoznający sprzeciw od postanowienia kasacyjnego ma przede wszystkim ustalić, czy zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a.
Uzasadnienie
Sąd I instancji prawidłowo ustalił, że przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. wystąpiły, a były nimi brak podpisu na wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz błędne oznaczenie adresata postanowienia I instancji, co wymusiło uchylenie postanowienia Naczelnika Urzędu.
Czy brak podpisu na wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz błędne oznaczenie adresata postanowienia I instancji stanowią naruszenie przepisów postępowania, które uzasadnia uchylenie postanowienia organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, te braki formalne są na tyle istotne, że uzasadniają uchylenie postanowienia organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Uzasadnienie
Uchybienia te były na tyle istotne, że wymusiły uchylenie postanowienia Naczelnika Urzędu. Organ odwoławczy zalecił wezwanie do uzupełnienia braków formalnych, co powinno mieć pierwszeństwo przed merytoryczną oceną wniosku.
Czy podanie dotknięte brakami formalnymi (np. brak podpisu elektronicznego) może być utożsamiane z podaniem niedopuszczalnym, czy też powinno być traktowane jako podanie, którego braki mogą być uzupełnione?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Podania dotkniętego brakami formalnymi nie można utożsamiać z podaniem niedopuszczalnym; braki te mogą być uzupełnione.
Uzasadnienie
Podanie dotknięte brakami formalnymi, jak brak podpisu elektronicznego, może być usunięte w trybie art. 64 § 2 k.p.a. Uzupełnienie braków formalnych musi poprzedzać ocenę dopuszczalności wnoszonego środka.
Czy błędne oznaczenie adresata postanowienia organu I instancji, przy jednoczesnym istnieniu w aktach sprawy odpisu pełnomocnictwa udzielonego dla osoby, która została błędnie oznaczona jako adresat, stanowi podstawę do uznania skargi kasacyjnej za zasadną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli w aktach sprawy znajduje się odpis pełnomocnictwa obejmujący postępowanie egzekucyjne, postanowienie organu odwoławczego zostało prawidłowo zaadresowane na pełnomocnika, a zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. jest niezasadny.
Uzasadnienie
W aktach sprawy znajduje się odpis pełnomocnictwa udzielonego dla S. S. przez M. W., które obejmuje postępowanie egzekucyjne. Dlatego postanowienie DIAS zostało prawidłowo zaadresowane na pełnomocnika, co czyni zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. niezasadnym.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (13)
Główne
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 133 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wydanie wyroku bez należytego rozpoznania zawartości akt sprawy, w tym treści złożonego sprzeciwu i okoliczności włączenia dokumentu pełnomocnictwa.
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Brak odzwierciedlenia w zaskarżonym wyroku podstawowej kontroli reprezentacji Skarżącej w toczącym się wobec Niej postępowaniu egzekucyjnym.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 151a § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpatrzenie sprzeciwu w trybie art. 151a § 2 p.p.s.a. pomimo podniesionych przesłanek dla jego odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
p.p.s.a. art. 174 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy.
k.p.a. art. 33 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Uznanie za pełnomocnika w sprawie osoby, która nie złożyła do akt sprawy dokumentu pełnomocnictwa.
k.p.a. art. 40 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Skierowanie postanowienia do osoby niebędącej stroną ani jej pełnomocnikiem w sprawie.
k.p.a. art. 138 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
u.p.e.a. art. 59 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przesłanki obligujące do umorzenia postępowania egzekucyjnego.
k.p.a. art. 63 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego.
k.p.a. art. 64 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Pozostawienie podania bez rozpoznania w przypadku nieusunięcia braków formalnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że organ odwoławczy zasadnie uchylił postanowienie organu pierwszej instancji z powodu braków formalnych wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 151a § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. wobec przystąpienia do rozpatrzenia i oddalenia przez Sąd I instancji sprzeciwu w trybie powołanego przepisu, pomimo podniesionych w jego treści, istniejących i utrwalonych w aktach sprawy przesłanek dla jego odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w związku z niedopuszczalnością drogi sądowej. • Naruszenie poprzez brak zastosowania przepisu art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. wobec niedostrzeżenia przez Sąd I instancji istotnych naruszeń przez organy administracji obowiązujących je przepisów postępowania, to jest art. 156 § 1 pkt 2, pkt 4 oraz pkt 7 w zw. z art. 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U.2025.1691 z dnia 2025.12.03; dalej: k.p.a.), w rezultacie naruszenia: art. 33 § 3 k.p.a. z uwagi na uznanie za pełnomocnika w sprawie osoby, która nie złożyła do akt sprawy dokumentu pełnomocnictwa, w tym obejmującego swoim zakresem to postępowanie i doręczanie jej pism, w tym postanowień, art. 40 § 1 k.p.a. z uwagi na skierowanie postanowienia do osoby niebędącej stroną ani jej pełnomocnikiem w sprawie, w której postanowienie sporządzono. • Art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w nawiązaniu do art. 33 § 3 oraz art. 40 § 1 k.p.a. […]
Godne uwagi sformułowania
Podania dotkniętego brakami formalnymi nie można utożsamiać z podaniem niedopuszczalnym. • Uzupełnienie braków formalnych winno mieć pierwszeństwo przed merytoryczną oceną wniosku. • Naruszenie przepisów postępowania, które ma istotny wpływ na wynik sprawy.
Skład orzekający
Dominik Gajewski
sprawozdawca
Stanisław Bogucki
przewodniczący
Tomasz Kolanowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących braków formalnych we wnioskach składanych do organów administracji, w tym w postępowaniu egzekucyjnym, oraz zasady rozpoznawania sprzeciwu od postanowienia kasacyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego i jego brakami formalnymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy istotnych kwestii proceduralnych w postępowaniu administracyjnym i egzekucyjnym, które są kluczowe dla praktyków prawa, choć nie zawiera nietypowych faktów.
“Brak podpisu we wniosku może zaważyć na całym postępowaniu – NSA wyjaśnia zasady.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.