Orzeczenie · 2026-04-08

III FSK 255/25

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2026-04-08

NSApodatkoweŚredniansa

podatek od czynności cywilnoprawnychPCCnieruchomościwartość rynkowawycenarzeczoznawcaopinia biegłegopostępowanie podatkoweskarga kasacyjnaNSA

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2026 r. oddalił skargę kasacyjną M.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, który wcześniej oddalił skargę skarżącej na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC). Skarga kasacyjna zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 6 ust. 1, 2 i 4 ustawy o PCC, poprzez błędne uznanie przez Sąd pierwszej instancji prawidłowości przyjęcia przez organy podatkowe jako podstawy opodatkowania kwoty wyższej niż wartość rynkowa rzeczy, a także błędne określenie wartości rynkowej przedmiotu czynności cywilnoprawnej. Zarzucono również naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz przepisów Ordynacji podatkowej (art. 120, 121, 122, 180, 187 § 1, 191), wskazując na bezpodstawne odrzucenie opinii rzeczoznawcy skarżącej, pominięcie istotnego dowodu, niepełne rozpatrzenie materiału dowodowego oraz brak działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za bezzasadną. Sąd podkreślił, że ani sąd, ani organ nie mogą wkraczać w merytoryczną zasadność opinii rzeczoznawcy, ale powinny ocenić ją formalnie. W niniejszej sprawie NSA zgodził się z sądem pierwszej instancji, że opinia biegłego rzeczoznawcy majątkowego, wykorzystana przez organ, została poddana prawidłowej weryfikacji formalnej i spełniała wymogi art. 6 ust. 2 u.p.c.c. Sąd uznał, że wycena organu była prawidłowa, a operat szacunkowy kompletny i spójny. NSA stwierdził również, że organ prawidłowo uzasadnił odrzucenie operatu przedłożonego przez skarżącą, wskazując na naruszenia prawa lub ewidentne błędy w jego sporządzeniu, które dyskwalifikowały jego walory dowodowe. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia

Do czego można powołać

Ustalanie wartości rynkowej nieruchomości na potrzeby PCC, ocena formalna i merytoryczna opinii rzeczoznawcy przez organy i sądy, procedury określania wartości przedmiotu czynności cywilnoprawnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania wartości rynkowej nieruchomości na potrzeby PCC, gdzie wycena organu została uznana za prawidłową, a wycena podatnika za wadliwą.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organ podatkowy i sąd administracyjny mogą kwestionować merytoryczną zasadność opinii rzeczoznawcy majątkowego przy ustalaniu wartości rynkowej nieruchomości na potrzeby podatku od czynności cywilnoprawnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ podatkowy i sąd administracyjny mogą ocenić opinię rzeczoznawcy pod względem formalnym i merytorycznym, jeśli zawiera ona błędy lub narusza prawo, dyskwalifikując jej walory dowodowe.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny nie może wkraczać w merytoryczną zasadność opinii rzeczoznawcy, ale ma obowiązek ocenić ją formalnie. Jeśli opinia zawiera błędy lub narusza prawo, organ może zakwestionować jej moc dowodową.

Jakie są wymogi formalne i merytoryczne dla operatu szacunkowego przy ustalaniu wartości rynkowej nieruchomości na potrzeby podatku od czynności cywilnoprawnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Operat szacunkowy musi być sporządzony przez uprawnioną osobę, zawierać wymagane przepisami elementy treści, nie zawierać niejasności, pomyłek, braków, które powinny być sprostowane lub uzupełnione, oraz uwzględniać przeciętne ceny stosowane w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem ich miejsca położenia, stanu i stopnia zużycia, oraz w obrocie prawami majątkowymi tego samego rodzaju, z dnia dokonania tej czynności.

Uzasadnienie

Operat szacunkowy musi spełniać wymogi formalne i merytoryczne określone w przepisach prawa, w tym art. 6 ust. 2 ustawy o PCC, aby mógł stanowić podstawę do określenia wartości rynkowej nieruchomości.

Czy organ podatkowy ma obowiązek uwzględnić wycenę rzeczoznawcy przedłożoną przez podatnika, jeśli organ wstępnie ocenił ją jako nieodpowiadającą wartości rynkowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli organ podatkowy oceni, że wartość podana przez podatnika lub jego wycena nie odpowiada wartości rynkowej, może powołać biegłego lub uwzględnić inną wycenę rzeczoznawcy, jeśli wykazano błędy w pierwotnej wycenie.

Uzasadnienie

Przepisy Ordynacji podatkowej i ustawy o PCC definiują procedurę określenia wartości przedmiotu czynności cywilnoprawnej. Organ może zakwestionować wycenę podatnika, jeśli zawiera ona błędy lub narusza prawo.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (20)

Główne

u.p.c.c. art. 6 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych

u.p.c.c. art. 6 § ust. 2

Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych

u.p.c.c. art. 6 § ust. 3

Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych

u.p.c.c. art. 6 § ust. 4

Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych

O.p. art. 120

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 121 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 180 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 173 § § 1