III FSK 234/26Uchwała opłaty odpadowe nieważna rozbieznosc danych
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez Prezydenta Miasta od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który stwierdził nieważność uchwały Rady Miasta dotyczącej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Sąd pierwszej instancji uznał, że uchwała była wadliwa z powodu istotnych rozbieżności między liczbą mieszkańców wynikającą ze złożonych deklaracji (42.695) a liczbą mieszkańców z rejestrów urzędowych (49.108), co stanowiło 13% różnicy. Ponadto, WSA zakwestionował sposób ustalenia kosztów funkcjonowania systemu, wskazując na rozbieżność między kalkulacją a zawartą umową. Prezydent Miasta zarzucił w skardze kasacyjnej naruszenie prawa materialnego, w tym art. 6k ust. 2 pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, poprzez błędną wykładnię kryterium liczby mieszkańców, oraz art. 6k ust. 2 pkt 2-4 tej ustawy, dotyczący ilości odpadów i kosztów systemu. Skarżący podniósł również zarzuty proceduralne dotyczące naruszenia art. 91 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 147 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za bezzasadną. Sąd podkreślił, że liczba mieszkańców zamieszkujących gminę, stanowiąca podstawę ustalenia stawki opłaty, powinna być ustalana w sposób rzetelny, a dane z deklaracji mogą być podstawą jedynie, gdy nie różnią się znacząco od danych z rejestrów urzędowych lub gdy rozbieżność jest nieistotna. W tej sprawie różnica 13% została uznana za istotną. NSA podzielił również stanowisko WSA co do nieprawidłowości w ustaleniu kosztów systemu, wskazując na brak wystarczającej dokumentacji potwierdzającej przyjęte wartości. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając tym samym zasadność stwierdzenia nieważności uchwały przez sąd niższej instancji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie liczby mieszkańców dla celów opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ocena istotności rozbieżności danych, prawidłowość kalkulacji kosztów systemu, przesłanki stwierdzenia nieważności uchwały rady gminy.
Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na podstawie uchwały rady gminy. Interpretacja kryterium liczby mieszkańców może być stosowana analogicznie do innych opłat zależnych od liczby mieszkańców.
Zagadnienia prawne (3)
Czy rada gminy, ustalając stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, może oprzeć się wyłącznie na liczbie mieszkańców wynikającej ze złożonych deklaracji, jeśli dane te znacząco różnią się od danych z rejestrów urzędowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rada gminy nie może opierać się wyłącznie na liczbie mieszkańców z deklaracji, jeśli dane te znacząco różnią się od danych z rejestrów urzędowych i wpływa to realnie na wysokość stawki opłaty. Rozbieżność rzędu 13% jest uznana za istotną.
Uzasadnienie
Ustawa wymaga uwzględnienia liczby mieszkańców zamieszkujących gminę, a nie tylko tych, którzy złożyli deklarację. Dane z deklaracji mogą być podstawą, jeśli różnice są nieistotne lub zostały przekonująco wyjaśnione. W tym przypadku rozbieżność była istotna i nie została wyjaśniona.
Czy uchwała rady gminy w sprawie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest nieważna, jeśli nie wykazano odrębnie ilości wytwarzanych odpadów i kosztów systemu, a dane te nie odzwierciedlają w pełni zawartych umów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, uchwała może być nieważna, jeśli nie można jednoznacznie ustalić przyczyn przyjęcia przez radę wysokości kosztów systemu, a dane te nie odzwierciedlają w pełni zawartych umów, co stanowi naruszenie kryteriów ustawowych.
Uzasadnienie
Rada gminy musi brać pod uwagę ilość wytwarzanych odpadów i koszty funkcjonowania systemu. Dokumentacja powinna jednoznacznie odzwierciedlać podstawy przyjęcia poszczególnych wartości w ramach kalkulacji kosztów. Rozbieżność między kalkulacją a umową, niepoparta dokumentacją, stanowi podstawę do kwestionowania uchwały.
Czy stwierdzenie nieważności uchwały z powodu nieistotnego naruszenia prawa jest dopuszczalne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru ogranicza się do wskazania naruszenia, nie stwierdzając nieważności. Jednakże, naruszenie kryteriów ustalania stawek opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest uznawane za istotne.
Uzasadnienie
Artykuł 91 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym stanowi, że w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności. Jednakże, naruszenia dotyczące kryteriów ustalania stawek opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi są uznawane za istotne, uzasadniając stwierdzenie nieważności.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (6)
Główne
u.c.p.g. art. 6k § ust. 2 pkt 1-4
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Rada gminy, określając stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, bierze pod uwagę liczbę mieszkańców zamieszkujących daną gminę. Dane z deklaracji mogą być podstawą, jeśli różnice są nieistotne lub zostały przekonująco wyjaśnione. Rozbieżność rzędu 13% jest istotna. Rada musi także brać pod uwagę ilość wytwarzanych odpadów i koszty funkcjonowania systemu, a dokumentacja powinna jednoznacznie odzwierciedlać podstawy przyjęcia poszczególnych wartości.
Pomocnicze
u.s.g. art. 91 § ust. 4
Ustawa o samorządzie gminnym
W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały, ograniczając się do wskazania naruszenia. Naruszenie kryteriów ustalania stawek opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest uznawane za istotne.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów, stanowisk stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie. W tym przypadku wymogi zostały spełnione.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Niewłaściwe zastosowanie przepisu, polegające na przyjęciu, że uchybienia w kalkulacji kosztów uzasadniają stwierdzenie nieważności uchwały, bez oceny ich wpływu na prawidłowość całego aktu.
p.p.s.a. art. 147 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie rozważył, czy wskazane nieścisłości miały realny wpływ na wynik sprawy, co jest wymagane przez ten przepis.
u.c.p.g. art. 6o
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Mechanizm sankcyjny dotyczący braku złożenia deklaracji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 6k ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. przez błędną wykładnię kryterium liczby mieszkańców, polegającą na oparciu się na danych z deklaracji, które znacząco różniły się od danych z rejestrów urzędowych (różnica 13%). • Naruszenie art. 6k ust. 2 pkt 2-4 u.c.p.g. przez błędną wykładnię dotyczącą ilości odpadów i kosztów systemu, gdzie kalkulacja nie odzwierciedlała w pełni zawartej umowy, a rozbieżność nie została wyjaśniona. • Naruszenie art. 91 ust. 4 u.s.g. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 147 § 1 p.p.s.a. przez stwierdzenie nieważności uchwały bez oceny istotności uchybień, podczas gdy naruszenia kryteriów ustalania stawek opłat są uznawane za istotne.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. przez sporządzenie uzasadnienia wyroku w sposób niepełny (nie odniesiono się do wszystkich argumentów organu).
Godne uwagi sformułowania
liczba mieszkańców zamieszkujących daną gminę • brak jest podstaw, by w każdym przypadku opierać się wyłącznie na liczbie mieszkańców, którzy złożyli deklarację • różnica sięgająca 13% • nie sposób jednoznacznie ustalić przyczyn przyjęcia przez Radę wysokości kosztów • nie można uznać jako wystarczającą podstawę do obciążenia mieszkańców wartością wyższą niż wynika z dokumentu będącego umową
Skład orzekający
Sławomir Presnarowicz
przewodniczący
Paweł Borszowski
sprawozdawca
Marta Waksmundzka-Karasińska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie liczby mieszkańców dla celów opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ocena istotności rozbieżności danych, prawidłowość kalkulacji kosztów systemu, przesłanki stwierdzenia nieważności uchwały rady gminy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na podstawie uchwały rady gminy. Interpretacja kryterium liczby mieszkańców może być stosowana analogicznie do innych opłat zależnych od liczby mieszkańców.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu opłat za wywóz śmieci i pokazuje, jak istotne jest prawidłowe ustalanie danych stanowiących podstawę uchwał, nawet w pozornie rutynowych sprawach.
“Opłata za śmieci: Czy rada gminy może liczyć mieszkańców 'na oko'?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.