III FSK 1672/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za styczeń 2015 r. Sąd pierwszej instancji ustalił, że zobowiązania podatkowe nie uległy przedawnieniu, a pięcioletni termin na wydanie decyzji o odpowiedzialności skarżącego upłynął 31 grudnia 2020 r., co zostało zachowane. WSA podzielił stanowisko organów podatkowych o wystąpieniu przesłanek do obciążenia skarżącego odpowiedzialnością na podstawie art. 116 Ordynacji podatkowej, wskazując na bezskuteczność postępowania egzekucyjnego wobec spółki. Kluczową kwestią było ustalenie, czy skarżący wykazał przesłanki egzoneracyjne, w tym złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie. WSA uznał, że wniosek złożony w maju 2017 r. był spóźniony, ponieważ spółka stała się niewypłacalna już 26 marca 2012 r. (termin płatności zobowiązania za luty 2012 r.), a dwutygodniowy termin na złożenie wniosku upłynął 10 kwietnia 2012 r. Skarżący nie wykazał, że wniosek złożono we właściwym czasie ani że niezłożenie go nastąpiło bez jego winy. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego za niezasadne. Sąd podkreślił, że ustalenie "właściwego czasu" na złożenie wniosku o upadłość jest obiektywne i należy je oceniać przez pryzmat niewypłacalności spółki, która wystąpiła znacznie wcześniej niż złożono wniosek. Wydanie decyzji wymiarowej po terminie płatności nie zmienia momentu powstania zobowiązania podatkowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie momentu niewypłacalności spółki dla celów odpowiedzialności członków zarządu oraz ocena terminowości złożenia wniosku o upadłość.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i przepisów obowiązujących w danym okresie. Interpretacja pojęcia "właściwego czasu" może być różna w zależności od okoliczności sprawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy członek zarządu spółki może być pociągnięty do odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, jeśli wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony po terminie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, członek zarządu odpowiada za zaległości podatkowe spółki, jeśli egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, a wniosek o ogłoszenie upadłości nie został złożony we właściwym czasie.
Uzasadnienie
Niewypłacalność spółki stwierdzono na podstawie niezapłaconych zobowiązań podatkowych z 2012 r. Wniosek o upadłość złożony w 2017 r. był spóźniony, co wykluczało zastosowanie przesłanki egzoneracyjnej.
Kiedy należy oceniać moment wystąpienia niewypłacalności spółki w kontekście obowiązku złożenia wniosku o upadłość przez zarząd?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Moment niewypłacalności należy oceniać obiektywnie, od daty powstania zobowiązania podatkowego i jego wymagalności, a nie od daty wydania decyzji wymiarowej.
Uzasadnienie
Zobowiązanie podatkowe powstaje z mocy prawa w terminie płatności. Niewykonywanie tego zobowiązania lub przekroczenie wartości aktywów przez majątek spółki stanowi podstawę do ogłoszenia upadłości i obliguje zarząd do złożenia wniosku w terminie dwóch tygodni.
Czy do ustalenia momentu niewypłacalności spółki wymagana jest opinia biegłego z zakresu rachunkowości?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli z innych dowodów jednoznacznie wynika, kiedy zarząd spółki powinien był złożyć wniosek o jej upadłość.
Uzasadnienie
Materiały dowodowe, w tym bilanse i informacje o zaległościach w płatnościach, mogą być wystarczające do ustalenia daty powstania niewypłacalności i "właściwego czasu" na złożenie wniosku o upadłość, bez potrzeby zasięgania opinii biegłego.
Przepisy (6)
Główne
O.p. art. 116 § 1
Ordynacja podatkowa
Członek zarządu odpowiada za zaległości podatkowe spółki, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, chyba że wykaże, iż we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe albo że niezgłoszenie wniosku nastąpiło bez jego winy.
Pomocnicze
O.p. art. 21 § 1
Ordynacja podatkowa
Zobowiązanie podatkowe powstaje z mocy prawa.
u.p.u.n. art. 11 § 1
Ustawa - Prawo upadłościowe i naprawcze
Za niewypłacalnego uważa się dłużnika, jeżeli nie wykonywał swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, a także gdy jego zobowiązania przekroczyły wartość jego majątku.
u.p.u.n. art. 21 § 1
Ustawa - Prawo upadłościowe i naprawcze
Dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek o ogłoszenie upadłości spółki został złożony po terminie, co wyklucza zastosowanie przesłanki egzoneracyjnej z art. 116 § 1 pkt 1 lit. a O.p. • Niewypłacalność spółki wystąpiła w 2012 r., a nie w momencie złożenia wniosku o upadłość w 2017 r. • Wydanie decyzji wymiarowej po terminie płatności nie zmienia momentu powstania zobowiązania podatkowego.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania przez WSA, w tym brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i niewłaściwa kontrola legalności działalności organów. • Naruszenie prawa materialnego, tj. art. 116 § 1 O.p. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie.
Godne uwagi sformułowania
"Czasem właściwym", o jakim mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a o.p., na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, niewątpliwie nie był 9.05.2017 r., lecz czas, w którym spółka zaprzestała wykonywania zobowiązań podatkowych. • "Właściwy czas" do zgłoszenia wniosku o upadłość należy oceniać przez odniesienie się do pojęcia niewypłacalności użytego w prawie upadłościowym i wskazanych tam terminów, oznaczonych dla upadłego (jego organów) do zgłoszenia wniosku o upadłość. • Wydanie decyzji określających prawidłową wysokość zobowiązań podatkowych spółki nie stanowiło - jak prawidłowo stwierdził WSA - wykreowania tych zobowiązań, ponieważ zgodnie z art. 21 § 1 pkt 1 O.p. powstały one z mocy prawa w terminach wcześniejszych, lecz tylko nie zostały poprawnie zadeklarowane i zapłacone.
Skład orzekający
Agnieszka Olesińska
sprawozdawca
Anna Dalkowska
przewodniczący
Bogusław Dauter
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie momentu niewypłacalności spółki dla celów odpowiedzialności członków zarządu oraz ocena terminowości złożenia wniosku o upadłość."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i przepisów obowiązujących w danym okresie. Interpretacja pojęcia "właściwego czasu" może być różna w zależności od okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności osobistej za długi spółki, co jest tematem budzącym zainteresowanie wśród przedsiębiorców i prawników. Kluczowe jest ustalenie momentu niewypłacalności i konsekwencji jego przekroczenia.
“Czy prezes zarządu odpowiada za długi spółki, jeśli wniosek o upadłość złożono po latach?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.