III FSK 164/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzję o solidarnej odpowiedzialności podatkowej D. D. za zaległości stowarzyszenia w podatku dochodowym od osób fizycznych. WSA uznał, że organy podatkowe nie zbadały wystarczająco możliwości zaspokojenia zaległości z potencjalnej wierzytelności stowarzyszenia wobec gminy M. z tytułu dotacji za 2017 r., a także wadliwie ustaliły krąg osób odpowiedzialnych, pomijając innych członków zarządu. NSA uchylił wyrok WSA, podzielając argumentację organu kasacyjnego. Sąd uznał, że wierzytelność z tytułu dotacji za 2017 r. była sporna, niepotwierdzona prawomocnym orzeczeniem sądu ani uznaniem długu przez gminę, a zatem nie nadawała się do efektywnej egzekucji w rozumieniu art. 116 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. NSA stwierdził również, że organy prawidłowo ustaliły, iż tylko D. D. i jej mąż J. D. faktycznie pełnili funkcje członków zarządu w okresie powstania zaległości, mimo że inni członkowie zarządu zostali wykreśleni z KRS później. W konsekwencji NSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę D. D., zasądzając od niej zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, w szczególności przesłanki egzoneracyjnej z art. 116 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej (wskazanie mienia do egzekucji) oraz ustalania kręgu odpowiedzialnych członków zarządu.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji stowarzyszenia i jego relacji z gminą, ale zasady interpretacji przepisów są uniwersalne dla odpowiedzialności osób trzecich.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wierzytelność stowarzyszenia z tytułu niewypłaconej dotacji, która jest przedmiotem sporu z gminą i nie została potwierdzona prawomocnym orzeczeniem sądu, może stanowić mienie, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części w rozumieniu art. 116 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taka wierzytelność, ze względu na swój sporny charakter i brak prawomocnego tytułu egzekucyjnego, nie może być uznana za mienie nadające się do efektywnej egzekucji w momencie wydawania decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że wskazane mienie musi być konkretne, istniejące i nadające się do efektywnej egzekucji. Wierzytelność sporna, dochodzona przed sądem, nie spełnia tych wymogów, gdyż wymagałaby dodatkowych czynności prawnych do jej ustalenia i wyegzekwowania.
Czy organy podatkowe prawidłowo ustaliły krąg osób odpowiedzialnych solidarnie za zaległości stowarzyszenia jako członkowie zarządu, uwzględniając jedynie osoby faktycznie pełniące tę funkcję w okresie powstania zaległości, pomimo późniejszego wykreślenia innych członków z KRS?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organy prawidłowo ustaliły krąg odpowiedzialnych członków zarządu, uznając, że tylko skarżąca i jej mąż faktycznie pełnili funkcje w zarządzie w okresie powstania zaległości, a pozostali członkowie, mimo późniejszego wykreślenia z KRS, nie podejmowali czynności zarządczych po upływie kadencji.
Uzasadnienie
NSA uznał, że wpis do KRS ma charakter deklaratoryjny, a o faktycznym pełnieniu funkcji decyduje rzeczywista aktywność. Oświadczenia pozostałych członków zarządu o rezygnacji i brak dowodów na ich aktywność po upływie kadencji były wystarczające do uznania, że nie ponoszą odpowiedzialności.
Przepisy (12)
Główne
o.p. art. 116 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 116 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Określa przesłanki odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, w tym członków organów zarządzających.
o.p. art. 116 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Punkt 2 dotyczy wskazania mienia stowarzyszenia, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości.
o.p. art. 116a § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Stosuje się odpowiednio do odpowiedzialności członków organów zarządzających innymi osobami prawnymi niż wymienione w art. 116.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wierzytelność z tytułu dotacji za 2017 r. nie była mieniem nadającym się do efektywnej egzekucji, ponieważ była sporna i niepotwierdzona prawomocnym orzeczeniem sądu ani uznaniem długu. • Organy prawidłowo ustaliły krąg odpowiedzialnych członków zarządu, uwzględniając jedynie osoby faktycznie pełniące funkcje w okresie powstania zaległości.
Odrzucone argumenty
Argument WSA, że organy nie zbadały wystarczająco możliwości zaspokojenia z wierzytelności o dotację. • Argument WSA, że organy wadliwie ustaliły krąg odpowiedzialnych członków zarządu, pomijając innych członków wpisanych do KRS.
Godne uwagi sformułowania
wskazanie mienia spółki (odpowiednio stowarzyszenia), o którym mowa w art. 116 § 1 pkt 2 o.p., powinno nastąpić poprzez wskazanie konkretnego składnika majątkowego, nadającego się do efektywnej egzekucji. • Tylko wierzytelności stowarzyszenia, które są stwierdzone i pewne w dacie wydawania decyzji przez organ odwoławczy, tzn. wynikają z orzeczenia sądu, zawartej ugody sądowej czy uznania długu, mogą być dochodzone w ramach prowadzonej egzekucji. • wpis do Krajowego Rejestru Sądowego członka zarządu ma charakter deklaratoryjny
Skład orzekający
Jan Rudowski
przewodniczący sprawozdawca
Wojciech Stachurski
członek
Jacek Pruszyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, w szczególności przesłanki egzoneracyjnej z art. 116 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej (wskazanie mienia do egzekucji) oraz ustalania kręgu odpowiedzialnych członków zarządu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji stowarzyszenia i jego relacji z gminą, ale zasady interpretacji przepisów są uniwersalne dla odpowiedzialności osób trzecich.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności osobistej za długi stowarzyszenia, co jest częstym problemem. Kluczowe jest tu rozstrzygnięcie, co można uznać za 'mienie' nadające się do egzekucji, zwłaszcza gdy chodzi o sporne wierzytelności, oraz jak ustalać krąg odpowiedzialnych osób.
“Czy sporna wierzytelność z dotacji uratuje prezesa stowarzyszenia przed odpowiedzialnością za długi? NSA wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 10 826,94 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.