III FSK 1573/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. F. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich. Sprawa dotyczyła odpowiedzialności skarżącego jako członka zarządu R. S.A. za zaległości podatkowe spółki. Kluczowym zagadnieniem było ustalenie momentu niewypłacalności spółki i prawidłowości złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego. Sąd pierwszej instancji, podzielając stanowisko organu odwoławczego, uznał, że spółka stała się niewypłacalna już w 2015 r., a wniosek o postępowanie sanacyjne złożono po terminie. NSA potwierdził tę ocenę, wskazując, że spółka miała wymagalne zobowiązania już w 2015 r., a termin na złożenie wniosku o upadłość (lub postępowanie restrukturyzacyjne) upłynął znacznie wcześniej niż faktycznie złożono wniosek. W związku z tym, skarżący nie wykazał przesłanki z art. 116 § 1 pkt 1 lit. a Ordynacji podatkowej, która zwalniałaby go z odpowiedzialności solidarnej. NSA oddalił skargę kasacyjną i zasądził koszty postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie momentu niewypłacalności spółki i jego wpływu na odpowiedzialność członka zarządu, a także terminów na złożenie wniosku o upadłość/restrukturyzację.
Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w analizowanym okresie, z uwzględnieniem zmian w prawie upadłościowym i restrukturyzacyjnym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy członek zarządu spółki może uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, jeśli wniosek o ogłoszenie upadłości lub otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego został złożony po terminie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, członek zarządu nie może uwolnić się od odpowiedzialności, jeśli wniosek o ogłoszenie upadłości lub otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego został złożony po terminie, który wynika z momentu powstania niewypłacalności spółki.
Uzasadnienie
Spółka stała się niewypłacalna już w 2015 r. z powodu nieuregulowania wymagalnych zobowiązań. Termin na złożenie wniosku o upadłość lub postępowanie restrukturyzacyjne upłynął znacznie wcześniej niż faktycznie złożono wniosek, co wyklucza zastosowanie przesłanki z art. 116 § 1 pkt 1 lit. a Ordynacji podatkowej.
Kiedy spółka jest uważana za niewypłacalną w rozumieniu przepisów prawa upadłościowego i Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Spółka jest niewypłacalna, gdy nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Nie ma znaczenia przyczyna braku płatności ani wysokość długu w stosunku do aktywów.
Uzasadnienie
Niewypłacalność powstaje z chwilą, gdy spółka nie wykonuje wymagalnych zobowiązań, niezależnie od przyczyn czy wysokości długu. Wystarczy opóźnienie w płatności co najmniej dwóch zobowiązań.
Przepisy (17)
Główne
o.p. art. 116 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Za zaległości podatkowe spółki odpowiadają solidarnie członkowie zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub otwarto postępowanie restrukturyzacyjne lub zatwierdzono układ.
Pomocnicze
o.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
p.u.n. art. 11 § 1
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze
Dłużnika uważa się za niewypłacalnego, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych.
p.u.n. art. 21 § 1
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze
Dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości.
p.r. art. 11 § 1
Ustawa z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne
Dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych.
p.r. art. 11 § 1a
Ustawa z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne
Domniemanie prawne, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące.
p.r. art. 21 § 1
Ustawa z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne
Wydłużony czas na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki do trzydziestu dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości.
p.r. art. 334 § 1
Ustawa z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne
p.p.s.a. art. 133 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 207 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 122 o.p. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego (niewypłacalność spółki w maju 2015 r. zamiast w styczniu 2017 r.). • Zarzut naruszenia art. 116 § 1 pkt 1 lit. a o.p. poprzez błędne uznanie, że nie zachodzą okoliczności wyłączające odpowiedzialność członka zarządu, mimo otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego i złożenia wniosku o upadłość.
Godne uwagi sformułowania
Nie ma znaczenia, z jakiego powodu dłużnik (spółka) nie wypełnia swoich wymagalnych zobowiązań, jaki jest okres tego opóźnienia, ani też jaka jest wysokość długu w porównaniu do stanu jego aktywów. • Niewypłacalność istnieje zarówno wtedy, gdy dłużnik nie ma środków finansowych, jak i wtedy, gdy nie wykonuje zobowiązań z innych powodów. • Każdy, kto nie płaci określonego ustawą (lub umową) drugiego z kolei zobowiązania, staje się od tej chwili niewypłacalny.
Skład orzekający
Jan Rudowski
przewodniczący
Wojciech Stachurski
sprawozdawca
Jacek Pruszyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie momentu niewypłacalności spółki i jego wpływu na odpowiedzialność członka zarządu, a także terminów na złożenie wniosku o upadłość/restrukturyzację."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w analizowanym okresie, z uwzględnieniem zmian w prawie upadłościowym i restrukturyzacyjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności osobistej członków zarządu za długi spółki, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie wśród przedsiębiorców i prawników zajmujących się prawem handlowym i podatkowym.
“Odpowiedzialność członka zarządu za długi spółki: kluczowy termin na złożenie wniosku o upadłość.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.