III FSK 1557/21Odpowiedzialność członka zarządu za dlugi podatkowe spółki 59
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A.P. od wyroku WSA w Gliwicach, który uchylił decyzję Dyrektora IAS w Katowicach utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika US o odpowiedzialności solidarnej A.P. jako członka zarządu M. z o.o. za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług. WSA uznał istotne braki dowodowe za podstawę do uchylenia decyzji. Skarżący w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej (m.in. art. 116 § 1, art. 108 § 2, art. 208 § 1) oraz przepisów postępowania (m.in. art. 145 § 1, art. 141 § 4 p.p.s.a.), a także naruszenie art. 2 i 32 ust. 1 Konstytucji RP. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że skarżący nie wykazał przesłanek zwalniających go z odpowiedzialności, takich jak brak winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość spółki we właściwym terminie, ani nie wskazał mienia spółki, z którego egzekucja mogłaby zaspokoić zaległości. Sąd wyjaśnił, że wymagalność zobowiązania podatkowego nie jest powiązana z datą wydania lub doręczenia decyzji wymiarowej, a odpowiedzialność osób trzecich dotyczy momentu powstania zobowiązania. Podkreślono, że w postępowaniu o odpowiedzialność osoby trzeciej nie można kwestionować decyzji wymiarowej, a ciężar wykazania przesłanek egzoneracyjnych spoczywa na członku zarządu. Sąd uznał, że uzasadnienie wyroku WSA spełnia wymogi ustawowe, a zarzuty naruszenia przepisów postępowania są niezasadne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności członków zarządu za zaległości podatkowe spółek, w szczególności w kontekście przesłanek egzoneracyjnych (brak winy w niezgłoszeniu upadłości, wskazanie mienia) oraz momentu powstania wymagalności zobowiązań podatkowych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, z uwzględnieniem przepisów Ordynacji podatkowej i Prawa upadłościowego. Może wymagać analizy w kontekście konkretnych okoliczności faktycznych każdej sprawy.
Zagadnienia prawne (4)
Czy członek zarządu spółki kapitałowej może być pociągnięty do odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, jeśli nie wykaże braku winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość lub nie wskaże mienia spółki do egzekucji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, członek zarządu może być pociągnięty do odpowiedzialności, jeśli nie wykaże przesłanek zwalniających go z niej, zgodnie z art. 116 Ordynacji podatkowej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ciężar wykazania przesłanek egzoneracyjnych (brak winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość, wskazanie mienia do egzekucji) spoczywa na członku zarządu. Brak wykazania tych przesłanek skutkuje odpowiedzialnością za zaległości podatkowe spółki.
Czy wymagalność zobowiązania podatkowego, dla celów odpowiedzialności osób trzecich, jest powiązana z datą wydania lub doręczenia decyzji wymiarowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wymagalność zobowiązania podatkowego powstaje z mocy prawa i nie jest powiązana z datą decyzji wymiarowej.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że zobowiązania podatkowe powstają z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa wiąże ich powstanie, a ich wymagalność wynika z przepisów prawa, a nie z decyzji administracyjnej.
Czy w postępowaniu o odpowiedzialność osoby trzeciej można kwestionować prawidłowość ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego wobec podatnika?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie w sprawie odpowiedzialności osób trzecich nie służy merytorycznej kontroli postępowania wymiarowego wobec podatnika.
Uzasadnienie
Decyzja o odpowiedzialności osoby trzeciej jest odrębną decyzją od decyzji wymiarowej, a osoba trzecia nie może kwestionować wcześniejszych ustaleń organu dotyczących wysokości zobowiązania podatkowego.
Czy art. 116 Ordynacji podatkowej narusza zasadę równości wobec prawa (art. 2 i 32 ust. 1 Konstytucji RP) poprzez zróżnicowanie sytuacji byłego i aktualnego członka zarządu w zakresie możliwości wykazania przesłanek egzoneracyjnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te traktują byłych i aktualnych członków zarządu w ten sam sposób, dając im równe możliwości wykazania przesłanek zwalniających z odpowiedzialności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że choć faktyczne możliwości wykazania mienia spółki przez byłego członka zarządu mogą być mniejsze, nie stanowi to naruszenia zasady równości, ponieważ prawo daje im równe możliwości proceduralne.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (27)
Główne
O.p. art. 116 § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Dotyczy odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki. Wymaga wykazania przesłanek zwalniających, takich jak brak winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość lub wskazanie mienia do egzekucji.
O.p. art. 108 § 2
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Dotyczy doręczenia decyzji określającej zobowiązanie podatkowe spółce przed wszczęciem postępowania w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej.
O.p. art. 116 § 4
Ustawa - Ordynacja podatkowa
u.p.u.n. art. 10
Ustawa - Prawo upadłościowe i naprawcze
Definicja niewypłacalności dłużnika.
u.p.u.n. art. 11 § 1
Ustawa - Prawo upadłościowe i naprawcze
Definicja niewypłacalności dłużnika jako niewykonywania wymagalnych zobowiązań.
u.p.u.n. art. 11 § 2
Ustawa - Prawo upadłościowe i naprawcze
Definicja niewypłacalności dla osób prawnych jako przekroczenia wartości majątku przez zobowiązania.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 174 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 208 § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 2
Ustawa - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 32 § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 122
Ustawa - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187 § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121 § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 191
Ustawa - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 210 § 4
Ustawa - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 5
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Definicja zobowiązania podatkowego.
O.p. art. 21 § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Powstawanie zobowiązań podatkowych z mocy prawa.
O.p. art. 21 § 3
Ustawa - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 138 § 3
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Wniosek o ustanowienie kuratora dla osoby prawnej niezdolnej do prowadzenia spraw.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 32 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 189
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarżący nie wykazał przesłanek zwalniających go z odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, w szczególności nie wykazał braku winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość ani nie wskazał mienia spółki do egzekucji. • Sąd podkreślił, że wymagalność zobowiązania podatkowego nie jest powiązana z datą decyzji wymiarowej, a odpowiedzialność osób trzecich dotyczy momentu powstania zobowiązania z mocy prawa. • Postępowanie o odpowiedzialność osoby trzeciej nie służy kwestionowaniu prawidłowości ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego wobec podatnika.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia prawa materialnego, w tym art. 116 § 1 O.p. i art. 108 § 2 pkt 2 lit. a O.p. • Zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 122 i art. 187 § 1 O.p. • Zarzuty naruszenia art. 2 i 32 ust. 1 Konstytucji RP w związku z rzekomym zróżnicowaniem sytuacji byłego członka zarządu.
Godne uwagi sformułowania
Okoliczności istotne dla zastosowania art. 116 § 1 O.p. i ich ustalenie oraz ocena zostały prawidłowo skontrolowane przez Sąd pierwszej instancji. • W myśl art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (...), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. • Dla określenia, czy dłużnik jest niewypłacalny (...) nie ma znaczenia to, czy nie wykonuje wszystkich zobowiązań pieniężnych, czy tylko niektórych z nich. • Wyłącznie na zarządzie spółki kapitałowej ciąży obowiązek stałego kontrolowania jej sytuacji finansowej, a zwłaszcza sposobu wykonywania ciążących na niej zobowiązań pieniężnych. • W postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 116 O.p. nie ma możliwości podważenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, które stając się zaległością podatkową zostało objęte orzeczeniem o odpowiedzialności osoby trzeciej. • Organ podatkowy w postępowaniu dotyczącym orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki nie ma zatem kompetencji do prowadzenia postępowania dowodowego w zakresie dotyczącym tychże zaległości.
Skład orzekający
Dominik Gajewski
przewodniczący
Sławomir Presnarowicz
sędzia
Mirella Łent
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności członków zarządu za zaległości podatkowe spółek, w szczególności w kontekście przesłanek egzoneracyjnych (brak winy w niezgłoszeniu upadłości, wskazanie mienia) oraz momentu powstania wymagalności zobowiązań podatkowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, z uwzględnieniem przepisów Ordynacji podatkowej i Prawa upadłościowego. Może wymagać analizy w kontekście konkretnych okoliczności faktycznych każdej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności osobistej za długi spółki, co jest tematem budzącym zainteresowanie przedsiębiorców i prawników. Wyjaśnia kluczowe kwestie związane z przesłankami zwalniającymi z odpowiedzialności.
“Czy możesz odpowiadać za długi spółki? NSA wyjaśnia kluczowe zasady odpowiedzialności członka zarządu.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.