III FSK 1488/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. WSA uchylił decyzję SKO, która stwierdzała nieważność decyzji Prezydenta Miasta o wygaśnięciu decyzji ustalającej podatek od nieruchomości za 2018 r. Organ podatkowy uznał, że Prezydent Miasta rażąco naruszył prawo, stosując art. 258 § 1 pkt 1) Ordynacji podatkowej (o.p.) do wygaszenia decyzji, mimo że nie wystąpiły przesłanki bezprzedmiotowości. WSA uznał, że zastosowanie tego przepisu wymagało interpretacji i nie było rażącym naruszeniem prawa. NSA uchylił wyrok WSA, podzielając argumentację SKO. Sąd kasacyjny podkreślił, że rażące naruszenie prawa (art. 247 § 1 pkt 3) o.p.) może wystąpić nawet przy przepisie wymagającym interpretacji, jeśli jest ona sprzeczna z językową wykładnią i prowadzi do nieakceptowalnych skutków. W tej sprawie Prezydent Miasta błędnie zastosował tryb wygaszenia decyzji (art. 258 o.p.) zamiast właściwego trybu wznowienia postępowania (art. 240 o.p.), co stanowiło rażące naruszenie prawa. NSA zaznaczył, że stwierdzenie nieważności decyzji nie zależy od skutków społecznych czy gospodarczych, a jedynie od kwalifikowanej wady prawnej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia rażącego naruszenia prawa w kontekście stosowania art. 258 o.p. oraz rozróżnienie między trybem wygaszenia decyzji a trybem wznowienia postępowania.
Dotyczy specyficznej sytuacji błędnego zastosowania trybu wygaszenia decyzji podatkowej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wydanie decyzji w trybie art. 258 § 1 pkt 1) Ordynacji podatkowej (o.p.) o wygaśnięciu decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe, mimo niewystąpienia przesłanki bezprzedmiotowości, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 3) o.p.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wydanie decyzji w trybie art. 258 § 1 pkt 1) o.p. przy braku zaktualizowania się przesłanek warunkujących stwierdzenie wygaśnięcia decyzji stanowi rażące naruszenie prawa.
Uzasadnienie
Rażące naruszenie prawa może wystąpić nawet przy przepisie wymagającym interpretacji, jeśli jest ona sprzeczna z językową wykładnią i prowadzi do nieakceptowalnych skutków, takich jak eliminowanie wadliwej decyzji wadliwą decyzją. Bezprzedmiotowość decyzji oznacza ustanie elementu stosunku prawnego po jej wydaniu, a nie wadliwość samej decyzji.
Czy stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie rażącego naruszenia prawa wymaga oceny skutków społecznych lub gospodarczych naruszenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 247 § 1 pkt 3) o.p. nie uzależnia oceny wady decyzji od skutków społecznych lub gospodarczych.
Uzasadnienie
Przepisy dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji powinny być interpretowane ściśle. Oceny wystąpienia wady decyzji nie można dokonywać wyłącznie przez pryzmat skutku, jaki ta decyzja powoduje. Zaistnienie nawet poważnych społeczno-ekonomicznych skutków danej decyzji nie stanowi naruszenia art. 247 § 1 pkt 3) o.p.
Czy organ podatkowy, stwierdzając bezprzedmiotowość decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe, może jednocześnie wydać nową decyzję ustalającą podatek?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli organ stwierdza bezprzedmiotowość decyzji, nie może jednocześnie wydać nowej decyzji ustalającej podatek od tej samej nieruchomości, co podważa twierdzenie o bezprzedmiotowości pierwotnej decyzji.
Uzasadnienie
Wydanie przez organ nowej decyzji ustalającej podatek od tej samej nieruchomości po stwierdzeniu wygaśnięcia poprzedniej decyzji z powodu bezprzedmiotowości, zaprzecza istnieniu tej bezprzedmiotowości.
Przepisy (7)
Główne
o.p. art. 247 § 1 pkt 3
Ordynacja podatkowa
Rażące naruszenie prawa, które może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji.
o.p. art. 258 § 1 pkt 1
Ordynacja podatkowa
Przesłanka wygaśnięcia decyzji, gdy stała się ona bezprzedmiotowa. Błędne zastosowanie tej przesłanki stanowi rażące naruszenie prawa.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku przez NSA w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku przez NSA w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
o.p. art. 120
Ordynacja podatkowa
Obowiązek organu do działania zgodnie z prawem.
o.p. art. 240
Ordynacja podatkowa
Tryb wznowienia postępowania, jako właściwa procedura w przypadku wadliwości decyzji.
u.p.o.l. art. 2 § ust. 2
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Norma dotycząca opodatkowania podatkiem od nieruchomości.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędne zastosowanie przez organ podatkowy trybu wygaszenia decyzji (art. 258 o.p.) zamiast trybu wznowienia postępowania (art. 240 o.p.) stanowi rażące naruszenie prawa. • Rażące naruszenie prawa nie wymaga oceny skutków społecznych lub gospodarczych. • Bezprzedmiotowość decyzji oznacza ustanie elementu stosunku prawnego po jej wydaniu, a nie wadliwość samej decyzji.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie art. 258 o.p. wymagało interpretacji i nie stanowiło rażącego naruszenia prawa (argument WSA). • Wygaśnięcie decyzji było zgodne z prawem, a jej uchylenie przez WSA prowadziło do pozostawienia w obrocie prawnym decyzji sprzecznej z prawem (argument WSA).
Godne uwagi sformułowania
Za rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 3) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (...) może być uznane naruszenie art. 258 tej ustawy, w sytuacji, gdy organ podatkowy wygasza na jego podstawie wadliwą decyzję ustalającą wymiar zobowiązania podatkowego, mimo niewystąpienia żadnej z przesłanek wskazanych w tym przepisie. • W orzecznictwie sądowym utrwaliło się stanowisko, że rażące naruszenie prawa to takie kwalifikowane naruszenie normy prawnej (...) które występuje wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność między treścią przepisu a rozstrzygnięciem zawartym w decyzji, przy czym istnienie tej sprzeczności da się ustalić przez proste zestawienie treści decyzji z treścią przepisu. • Nie można natomiast mówić o rażącym naruszeniu prawa, gdy na gruncie danego przepisu możliwy jest wybór różnych jego interpretacji, z których każda da się uzasadnić z jednakową mocą. • Obowiązujące przepisy w żadnym razie nie uzależniają stwierdzenia nieważności decyzji od oceny skutków społecznych lub gospodarczych spowodowanych naruszeniem prawa.
Skład orzekający
Jan Rudowski
przewodniczący sprawozdawca
Krzysztof Winiarski
członek
Bogusław Dauter
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia rażącego naruszenia prawa w kontekście stosowania art. 258 o.p. oraz rozróżnienie między trybem wygaszenia decyzji a trybem wznowienia postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji błędnego zastosowania trybu wygaszenia decyzji podatkowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie procedur administracyjnych i jak błąd organu w tym zakresie może prowadzić do rażącego naruszenia prawa, nawet w sprawach podatkowych.
“Organ podatkowy źle wygasił decyzję? NSA wyjaśnia, kiedy to rażące naruszenie prawa.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.