Orzeczenie · 2026-03-26

III FSK 1425/24Oddalenie skargi kasacyjnej podatek pcc 2

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2026-03-26

NSAPodatkoweŚredniansa

podatek od czynności cywilnoprawnychPCCpożyczkazwolnienie podatkoweVATOrdynacja podatkowaskarżący kasacyjnysąd administracyjnyorzecznictwo

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Dominik Gajewski (przewodniczący), Jacek Pruszyński i Tomasz Kolanowski (sprawozdawca) rozpoznał na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną R.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 3 lipca 2024 r. (sygn. akt I SA/Lu 133/24). Sprawa dotyczyła podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC). Sąd pierwszej instancji oddalił skargę R.B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie. Skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie przepisów ustawy o VAT, Ordynacji podatkowej oraz ustawy o PCC, a także wyłączenie dowodów na rzekomy ważny interes publiczny. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niezasadną. Podkreślono, że skarżący nieprawidłowo sformułował podstawy kasacyjne, nie wskazując precyzyjnie, czy zarzuca naruszenie prawa materialnego, czy procesowego, ani nie powiązał ich z konkretnymi przepisami PPSA. Mimo tych wad, NSA odniósł się do najistotniejszych kwestii. Stwierdzono, że niezasadny jest zarzut naruszenia art. 123 § 1 w zw. z art. 200 § 1 O.p., gdyż skarżący miał możliwość czynnego udziału w postępowaniu. Nie podzielono również zarzutu naruszenia art. 191 O.p. (zasada swobodnej oceny dowodów), gdyż organy zgromadziły materiał dowodowy i dokonały jego kompleksowej analizy. Zarzut dotyczący wyłączenia dowodów uznano za wadliwie sformułowany. Kluczowy okazał się zarzut naruszenia art. 43 ust. 1 pkt 38 u.p.t.u. oraz art. 9 pkt 10 lit. b u.p.c.c. NSA stwierdził, że udzielenie pożyczki przez ojca skarżącemu nie stanowiło czynności podlegającej zwolnieniu z VAT, gdyż nie było działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisów UE, a miało charakter incydentalny i stanowiło osobistą pomoc. Nie spełniono również warunków do zwolnienia z PCC, ponieważ skarżący nie złożył deklaracji, umowa nie była w formie aktu notarialnego, a przekazanie środków nie zostało udokumentowane w wymagany sposób. W związku z tym, NSA oddalił skargę kasacyjną i zasądził koszty postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania pożyczek rodzinnych podatkiem VAT i PCC, a także wymogów formalnych dla zastosowania zwolnień.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i wymaga analizy spełnienia wymogów formalnych w każdej indywidualnej sprawie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy udzielenie pożyczki między członkami rodziny (ojciec-syn) może być uznane za czynność podlegającą opodatkowaniu VAT lub PCC, a jeśli tak, to czy kwalifikuje się do zwolnień przewidzianych w ustawach?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, udzielenie pożyczki przez ojca skarżącemu miało charakter incydentalny i stanowiło osobistą pomoc, a nie działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu VAT. Ponadto, nie spełniono wymogów formalnych do zastosowania zwolnienia z PCC.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pożyczka miała charakter osobistej pomocy, a nie działalności zarobkowej. Nie wykazano, aby pożyczkodawca czerpał z tego tytułu systematyczny przychód. Dodatkowo, skarżący nie dopełnił formalności wymaganych do zastosowania zwolnienia z PCC, takich jak złożenie deklaracji czy udokumentowanie przekazania środków.

Czy wadliwe sformułowanie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia przez skarżącego uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie skargi kasacyjnej przez NSA?

Odpowiedź sądu

Tak, wadliwe sformułowanie podstaw kasacyjnych, polegające na ogólnikowym wymienieniu przepisów bez wskazania naruszenia prawa materialnego lub procesowego i bez powiązania z konkretnymi przepisami PPSA, utrudnia merytoryczne rozpoznanie sprawy. Jednakże, NSA, kierując się uchwałą pełnego składu NSA, odniósł się do najistotniejszych kwestii.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że skarżący kasacyjny ma obowiązek precyzyjnego wskazania naruszonych przepisów i uzasadnienia zarzutów, co pozwala na wyznaczenie granic rozpoznania sprawy przez NSA. Brak takiej precyzji stanowi uchybienie formalne.

Czy organ podatkowy prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy i czy strona miała możliwość wypowiedzenia się co do tego materiału?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organy zgromadziły materiał dowodowy i dokonały jego kompleksowej analizy. Strona miała możliwość czynnego udziału w postępowaniu i wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organ wydał postanowienie wyznaczające termin do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego, z czego skarżący nie skorzystał. Analiza dowodów przez organ była kompleksowa i nie można jej przeciwstawić jedynie odmiennej oceny strony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę kasacyjną R.B. od wyroku WSA w Lublinie.

Przepisy (33)

Główne

u.p.t.u. art. 43 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Udzielenie pożyczki przez osobę fizyczną na rzecz członka rodziny, mające charakter incydentalny i stanowiące osobistą pomoc, nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów UE, a tym samym nie podlega zwolnieniu z VAT.

u.p.c.c. art. 9 § pkt 10 lit. b

Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych

Zwolnienie z PCC pożyczek udzielanych między osobami bliskimi nie ma zastosowania, jeśli nie zostaną spełnione wymogi formalne, takie jak złożenie deklaracji podatkowej i udokumentowanie przekazania środków na rachunek.

Dz.U. 2023 poz 170 art. 9 § pkt 10 lit. b

Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych

Dz. U. z 2023 r., poz. 1570 ze zm. art. 43 § ust. 1 pkt 38

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Dz. U. z 2023 r., poz. 170 ze zm. art. 9 § pkt 10 lit. b

Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych

Dz. U. z 2023 r., poz. 1570 ze zm. art. 43 § ust. 1 pkt 38

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Pomocnicze

O.p. art. 123 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 200 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

u.p.t.u. art. 43 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.c.c. art. 2 § pkt 4 lit. b

Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych

Ustawa o podatku od spadków i darowizn art. 4a

Ustawa o podatku od spadków i darowizn art. 9 § ust. 1 pkt 1

p.p.s.a. art. 183 § § 1