III FSK 1404/24

III FSK 1404/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-03-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Sokołowska
Bogusław Woźniak /sprawozdawca/
Krzysztof Winiarski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
I SA/Gd 419/24 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2024-09-03
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 169 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Krzysztof Winiarski, Sędzia NSA Bogusław Woźniak (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Anna Sokołowska, , po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 3 września 2024 r. sygn. akt I SA/Gd 419/24 w sprawie ze skargi K. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 14 marca 2024 r. nr SKO Gd/799/24 w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 3 września 2024 r., sygn. akt I SA/Gd 419/24, po rozpoznaniu sprawy ze skargi K. K. uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 14 marca 2024 r., sygn. akt SKO Gd/799/24 w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia odwołania w sprawie określenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Jako podstawę prawną orzeczenia Sąd I instancji wskazał art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) – dalej jako: "P.p.s.a.".
Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku, zaskarżając ten wyrok w całości. Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania. Wniesiono także o zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa według norm przepisanych oraz zrzeczono się rozprawy.
Na podstawie art. 173 oraz art. 174 pkt 2 P.p.s.a. Sądowi, który wydał zaskarżony wyrok zarzucono:
1. naruszenie przepisów postępowania, tj. 169 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.) - dalej jako "O.p." poprzez przyjęcie, że brak wskazania w pełnomocnictwie szczególnym adresu elektronicznego przez pełnomocnika profesjonalnego nie stanowi braku uniemożliwiającego nadanie odwołaniu właściwego biegu, co miało oczywisty wpływ na wynik sprawy, albowiem Sąd niewłaściwie zastosował art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. uchylając postanowienie organu odwoławczego pomimo braku ku temu podstaw;
2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 153 P.p.s.a. poprzez sformułowanie oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania w oparciu o nieobowiązujący przepis art. 144 § 3 O.p. co miało oczywisty wpływ na wynik sprawy, albowiem Sąd nie mógł zobowiązać organu do stosowania nieobowiązującego przepisu;
3. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. poprzez uchylenie kontrolowanego postanowienia SKO z uwagi na zarzucane naruszenie przepisów postępowania, podczas gdy zarzut ten sformułowany przez Sąd opierał się na stanie prawnym błędnie zrekonstruowanym w oparciu o art. 144 § 3 O.p., który nie obowiązywał i nie mógł znajdować zastosowania w sprawie.
Skarżąca nie wniosła odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, zatem podlega oddaleniu.
Spór w sprawie sprowadza się do ustalenia, czy zasadnym jest wydanie przez organ postanowienia o pozostawieniu bez rozpoznania odwołania z uwagi na niewskazanie przez pełnomocnika odwołującej się, będącego adwokatem, w formularzu pełnomocnictwa szczególnego (PPS-1) - elektronicznego adresu dla doręczeń, po uprzednim wezwaniu pełnomocnika do usunięcia tego braku w trybie art. 169 § 1 O.p.
W myśl art. 169 § 1 O.p. jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Wskazania wymaga przy tym, że zastosowanie przez organ podatkowy art. 169 § 1 O.p. pojawia się w przypadku wystąpienia tego rodzaju braków formalnych podania, które są określone przepisami prawa np. brakuje określonego elementu treści pisma. Do braków wnoszonego podania niewątpliwie należy zaliczyć brak pełnomocnictwa, jeżeli strona działa przez pełnomocnika lub też określone braki, które dotyczą pełnomocnictwa, przy czym powinny to być tego rodzaju braki, które uniemożliwiają nadanie podaniu właściwego biegu. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę stwierdza przy tym, że nie zasługuje na aprobatę stanowisko organu skarżącego kasacyjnie, zgodnie z którym, brak wskazania w pełnomocnictwie szczególnym adresu elektronicznego przez pełnomocnika profesjonalnego implikuje konieczność sięgnięcia do trybu naprawczego z art. 169 O.p. Brak adresu elektronicznego w pełnomocnictwie udzielonym pełnomocnikowi profesjonalnemu nie powinien stanowić przeszkody w prowadzeniu postępowania, ponieważ w żaden sposób brak ten nie wpływa na skuteczność udzielonego pełnomocnictwa. Ustawowe wymogi wskazywania w pełnomocnictwie adresu do doręczeń elektronicznych nie dotyczą istoty stosunku prawnego pełnomocnictwa.
Sąd I instancji zasadnie wskazał, że pełnomocnictwo nie jest podaniem w rozumieniu art. 168 O.p. W konsekwencji art. 169 § 1 O.p. nie może mieć zastosowania wyłącznie do usunięcia braków formalnych pełnomocnictwa, które nie mają wpływu na możliwość dokonania przez organ oceny treści wniesionego podania (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 czerwca 2023 r., sygn. akt III FSK 2186/21).
Za niezasadny należy zatem uznać zarzut naruszenia przepisów postępowania tj. art. 169 § 1 O.p. przez Sąd I instancji, który prawidłowo przyjął, że brak formalny w pełnomocnictwie w postaci niepodania przez profesjonalnego pełnomocnika adresu do doręczeń elektronicznych, nie podlega usunięciu na zasadach określonych w tym przepisie. Tym samym WSA w Gdańsku słusznie ocenił, że pozostawienie odwołania w bez rozpatrzenia w realiach sprawy było nieuzasadnione. Treść złożonego pełnomocnictwa wraz z dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy umożliwiała bowiem przyjęcie odwołania do merytorycznego rozpatrzenia.
Odnosząc się do zarzutów kasacyjnych w zakresie zobowiązania organu przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zastosowania nieobowiązującego przepisu art. 144 § 3 O.p. należy w pierwszej kolejności zauważyć, że Sąd I instancji nie mógł naruszyć art. 153 P.p.s.a. formułując zalecenia dla organu. Związanie oceną prawną, o której mowa w art. 153 P.p.s.a. oznacza, że ani organ administracji ani sąd administracyjny nie mogą w tej samej sprawie formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Wskazywanie przez skarżącego kasacyjnie zarzutu naruszenia art. 153 P.p.s.a. może mieć zatem miejsce wyłącznie w sytuacji, gdy Sąd I instancji formułuje w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku odmienną ocenę prawną od stanowiska wyrażonego w prawomocnym orzeczeniu sądu, wcześniej już zapadłego w danej sprawie. Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie miała jednak miejsca.
Formułując wytyczne dla organu, Sąd I instancji zasadnie wskazał, że w przypadku niewskazania adresu do doręczeń elektronicznych w treści pełnomocnictwa powinien znaleźć zastosowanie tryb wezwania z art. 155 § 1 O.p. Przepis ten daje organom podatkowym możliwość wzywania strony lub innej osoby do dokonania określonej czynności, jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia stanu faktycznego lub rozstrzygnięcia sprawy.
Okoliczność, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, w wytycznych dla organu Sąd I instancji powołał się na możliwość zastosowania przez organ nieobowiązującego przepisu nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy. Zgodnie z art. 184 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną również w sytuacji, gdy zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu, to jest gdy nie ulega wątpliwości, że po usunięciu przez Naczelny Sąd Administracyjny błędów zawartych w uzasadnieniu wyroku Sądu pierwszej instancji jego sentencja nie uległaby zmianie. WSA w Gdańsku nie wskazał art. 144 § 3 O.p. jako regulacji koniecznej i jedynej do dalszego zastosowania przez organ w sprawie, lecz ten nieobowiązujący przepis został przywołany jako jedna z możliwości dalszego działania organu w postępowaniu podatkowym. Jednocześnie Sąd I instancji wskazał na tryb przewidziany w art. 155 § 1 O.p. Już tylko z tego powodu, zarzuty organu w tym zakresie nie zasługują na uwzględnienie. Z akt sprawy ponadto wynika, że organ dysponuje już pełnomocnictwem szczególnym pełnomocnika odwołującej się, w którym zawarto adres do doręczeń elektronicznych.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.
Anna Sokołowska Krzysztof Winiarski Bogusław Woźniak