III FSK 1394/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki "E." sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Spółka zarzucała sądowi pierwszej instancji naruszenie szeregu przepisów postępowania administracyjnego i podatkowego, w tym zasad pogłębiania zaufania do organu, wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego oraz stosowanie rozszerzającej interpretacji przepisów prawa podatkowego. Kluczowym zarzutem było uznanie, że sprawa oparta jest na tych samych podstawach prawnych i faktycznych co sprawy zakończone wcześniejszymi rozstrzygnięciami, mimo podnoszenia przez spółkę odmiennych okoliczności. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że art. 61a § 1 k.p.a. pozwala na odmowę wszczęcia postępowania, gdy istnieją "inne uzasadnione przyczyny", które stanowią oczywistą przeszkodę do jego wszczęcia. Do takich przyczyn zalicza się sytuacje, gdy w tej samej sprawie postępowanie już się toczy lub zapadło uprzednio rozstrzygnięcie, a tożsamość sprawy zachodzi przy tych samych podmiotach, przedmiocie i stanie prawnym oraz faktycznym. Sąd wskazał, że ponowne badanie kwestii przedawnienia, które zostało już ustalone i ocenione w ramach wcześniejszych postępowań podatkowych i sądowoadministracyjnych, jest niedopuszczalne na etapie postępowania egzekucyjnego. Sąd odrzucił również zarzut naruszenia zasady in dubio pro tributario, wskazując, że dotyczy ona rozstrzygania wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego, a nie stanu faktycznego. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona, a spółka obciążona kosztami postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 61a § 1 k.p.a. w kontekście odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego z powodu tożsamości sprawy i wcześniejszych rozstrzygnięć, a także stosowanie zasady in dubio pro tributario.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z egzekucją administracyjną i ponownym wnioskiem o umorzenie postępowania. Interpretacja zasady in dubio pro tributario jest standardowa.
Zagadnienia prawne (3)
Czy w sytuacji, gdy w tej samej sprawie administracyjnej zapadło już uprzednio rozstrzygnięcie, a stan faktyczny i prawny nie uległ zmianie, organ może odmówić wszczęcia nowego postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. z powodu "innych uzasadnionych przyczyn"?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, gdy tożsamość sprawy (te same podmioty, przedmiot, stan prawny i faktyczny) stanowi oczywistą przeszkodę do wszczęcia nowego postępowania, organ ma prawo odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że art. 61a § 1 k.p.a. pozwala na odmowę wszczęcia postępowania, gdy istnieją "inne uzasadnione przyczyny", które stanowią oczywistą przeszkodę do jego wszczęcia. Do takich przyczyn zalicza się sytuacje, gdy w tej samej sprawie postępowanie już się toczy lub zapadło uprzednio rozstrzygnięcie, a tożsamość sprawy zachodzi przy tych samych podmiotach, przedmiocie i stanie prawnym oraz faktycznym. Ponowne badanie kwestii, które zostały już ustalone i ocenione w ramach wcześniejszych postępowań, jest niedopuszczalne.
Czy zasada in dubio pro tributario ma zastosowanie do rozstrzygania wątpliwości co do stanu faktycznego w postępowaniu podatkowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zasada in dubio pro tributario dotyczy wyłącznie rozstrzygania na korzyść podatnika wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego, a nie stanu faktycznego.
Uzasadnienie
Sąd odrzucił zarzut naruszenia zasady in dubio pro tributario, wskazując, że dotyczy ona rozstrzygania wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego, a nie stanu faktycznego.
Czy w postępowaniu egzekucyjnym można kwestionować okoliczności dotyczące przedawnienia, które zostały już ustalone i ocenione w ramach wcześniejszego postępowania podatkowego i sądowoadministracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ponowne badanie tych okoliczności jest niedopuszczalne, chyba że dotyczy przedawnienia nastąpionego po wydaniu decyzji lub wyroku.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że w ramach postępowania egzekucyjnego nie mogą być kwestionowane okoliczności dotyczące przedawnienia, które zostały już ustalone i ocenione w ramach wcześniejszego postępowania podatkowego i sądowoadministracyjnego. Odmienne stanowisko prowadziłoby do podważania ostatecznych decyzji lub prawomocnych wyroków sądowych.
Przepisy (18)
Główne
k.p.a. art. 61a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis ten pozwala na odmowę wszczęcia postępowania, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. "Inne uzasadnione przyczyny" to sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło uprzednio rozstrzygnięcie.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania przez NSA.
Pomocnicze
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Ustawa ta odsyła w kwestiach dotyczących postępowania dowodowego do odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a nie Ordynacji podatkowej.
k.p.c. art. 174
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy granic zaskarżenia w skardze kasacyjnej.
k.p.c. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy podstaw uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji przez sąd administracyjny.
k.p.c. art. 121 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasady pogłębiania zaufania do organów.
k.p.c. art. 122
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasady prawdy obiektywnej.
k.p.c. art. 124
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasady przekonywania.
k.p.c. art. 187 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy obowiązku organu do zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.c. art. 191
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy swobodnej oceny dowodów.
k.p.c. art. 2a
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasady in dubio pro tributario.
k.p.c. art. 120
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasady działania organów na podstawie przepisów prawa.
k.p.c. art. 180 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy obowiązku organu do zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.c. art. 188
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy obowiązku organu do zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 2 lit. a
Dotyczy stawek opłat za czynności radców prawnych w postępowaniu kasacyjnym.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy zasady demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ponowne badanie kwestii przedawnienia, które zostały już ustalone i ocenione w ramach wcześniejszych postępowań, jest niedopuszczalne w postępowaniu egzekucyjnym. • Art. 61a § 1 k.p.a. pozwala na odmowę wszczęcia postępowania w sytuacjach oczywistych, gdy tożsamość sprawy stanowi przeszkodę do jego wszczęcia. • Zasada in dubio pro tributario dotyczy wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego, a nie stanu faktycznego.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów postępowania podatkowego, które nie mogły mieć zastosowania w sprawie, ponieważ ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji odsyła do stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. • Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania dowodowego, które nie mogły mieć zastosowania na etapie odmowy wszczęcia postępowania.
Godne uwagi sformułowania
"inne uzasadnione przyczyny" uniemożliwiające wszczęcie postępowania • przyczyny odmowy powinny być dla organu oczywiste, nienasuwające wątpliwości • instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się aktem formalnym, a nie merytorycznym • tożsamość sprawy będzie istniała, gdy w sprawie występują te same podmioty, gdy dotyczy ona tego samego przedmiotu i opiera się ona na tym samym stanie prawnym, w niezmienionym stanie faktycznym sprawy nowej oraz poprzedniej, rozstrzygniętej decyzją ostateczną • w trakcie postępowania egzekucyjnego dłużnik może podnosić zarzut przedawnienia tylko w tym zakresie, w którym organy tego nie badały czyli w zakresie nastąpienia przedawnienia już po wydaniu decyzji, czy też wyroku • zasada in dubio pro tributario dotyczy wyłącznie rozstrzygnięcia na korzyść podatnika wątpliwości co do przepisów treści prawa podatkowego, nie zaś stanu faktycznego
Skład orzekający
Bogusław Dauter
przewodniczący sprawozdawca
Jolanta Sokołowska
członek
Dominik Gajewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 61a § 1 k.p.a. w kontekście odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego z powodu tożsamości sprawy i wcześniejszych rozstrzygnięć, a także stosowanie zasady in dubio pro tributario."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z egzekucją administracyjną i ponownym wnioskiem o umorzenie postępowania. Interpretacja zasady in dubio pro tributario jest standardowa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w postępowaniu administracyjnym i egzekucyjnym – możliwości ponownego wszczęcia postępowania. Wyjaśnia, kiedy organ może odmówić wszczęcia postępowania, co jest kluczowe dla praktyków.
“Kiedy organ może odmówić wszczęcia postępowania? Kluczowa interpretacja NSA dotycząca tożsamości sprawy.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.