III FSK 1350/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A.C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej za zaległości spółki w podatku VAT za lata 2014-2015. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów postępowania (m.in. art. 3 § 1, 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 120-122, 180-181, 187 § 1, 191 o.p.) poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nierozpatrzenie materiału dowodowego, błędne przyjęcie bezskuteczności egzekucji oraz naruszenie zasady in dubio pro tributario. Zarzucono również naruszenie art. 116 § 1 o.p. przez błędne zastosowanie oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji przez zaniechanie odniesienia się do wszystkich zarzutów. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając wyrok WSA za zgodny z prawem. Sąd podkreślił, że postępowanie było prowadzone zgodnie z wymogami, a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych nie znalazły potwierdzenia. W szczególności NSA wyjaśnił kwestie związane ze stanem niewypłacalności spółki, obowiązkiem zgłoszenia wniosku o upadłość, brakiem winy członka zarządu oraz bezskutecznością egzekucji, wskazując, że spółka nie regulowała zobowiązań od 2013 r., a jej aktywa były niższe od zobowiązań. Sąd zakwestionował również pogląd o konieczności istnienia wielu wierzycieli do złożenia wniosku o upadłość. Egzekucja z majątku spółki została uznana za bezskuteczną na podstawie umorzeń postępowań egzekucyjnych i braku możliwości zaspokojenia należności.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności podatkowej członków zarządu za zaległości spółki, w szczególności w kontekście przesłanek upadłościowych, bezskuteczności egzekucji oraz braku winy.
Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i prawnych związanych z odpowiedzialnością za zaległości w VAT.
Zagadnienia prawne (4)
Czy były członek zarządu spółki ponosi odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki, jeśli egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, a spółka nie była w stanie regulować zobowiązań w okresie pełnienia przez niego funkcji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, były członek zarządu ponosi odpowiedzialność, jeśli nie wykaże braku swojej winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość lub nie wskaże mienia spółki do zaspokojenia.
Uzasadnienie
NSA potwierdził, że spółka nie regulowała zobowiązań od 2013 r., a jej aktywa były niższe od zobowiązań, co uzasadniało wniosek o upadłość już w okresie pełnienia funkcji przez skarżącą. Egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, a skarżąca nie wykazała przesłanek egzoneracyjnych.
Czy do stwierdzenia bezskuteczności egzekucji wobec spółki konieczne jest formalne postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, bezskuteczność egzekucji może być wykazana również innymi dowodami potwierdzającymi brak możliwości zaspokojenia wierzyciela.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że art. 116 § 1 o.p. nie wymaga formalnego stwierdzenia bezskuteczności egzekucji, a okoliczności wynikające z czynności przeprowadzonych w postępowaniu egzekucyjnym, w tym umorzenia postępowań i brak możliwości ustalenia majątku, mogą potwierdzać bezskuteczność.
Czy istnienie tylko jednego wierzyciela spółki wyklucza możliwość złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości i tym samym uwolnienia członka zarządu od odpowiedzialności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, fakt posiadania tylko jednego wierzyciela nie stoi na przeszkodzie złożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości.
Uzasadnienie
NSA zakwestionował pogląd, że do złożenia wniosku o upadłość konieczna jest wielość wierzycieli, wskazując, że takie stanowisko prowadziłoby do nierównego traktowania członków zarządu i osłabienia funkcji gwarancyjnej odpowiedzialności osób trzecich.
Czy sąd pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania poprzez pobieżne uzasadnienie wyroku i zaniechanie odniesienia się do wszystkich zarzutów skargi?
Odpowiedź sądu
Nie, uzasadnienie wyroku WSA spełnia wymogi formalne i merytoryczne, a zarzuty skargi kasacyjnej zostały rozpatrzone.
Uzasadnienie
NSA uznał, że uzasadnienie wyroku WSA zawierało stan faktyczny, zarzuty skargi, podstawę prawną i jej wyjaśnienie, spełniając wymogi art. 141 § 4 p.p.s.a. Wadliwość argumentacji lub odmienny pogląd strony nie stanowi naruszenia tego przepisu.
Przepisy (29)
Główne
o.p. art. 116 § § 1 pkt 1 lit. a
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 116 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Dz.U. 2018 poz 800 art. 116 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
o.p. art. 116 § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 21 § § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 21 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 120
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 121 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 180 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 181
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 2a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Nakazuje rozstrzyganie na korzyść podatnika wątpliwości dotyczących prawa, nie zaś stanu faktycznego.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.r.
Ustawa z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne
p.u.n. art. 11 § ust. 1
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze
p.u.n. art. 11 § ust. 2
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze
u.p.e.a. art. 59 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 3 § 1, 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 120, 121 § 1, 122, 124, 180 § 1, 187 § 1 i 191 o.p. przez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i rozpatrzenia materiału dowodowego. • Naruszenie art. 116 § 1 o.p. przez jego błędne zastosowanie. • Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP przez zaniechanie odniesienia się w uzasadnieniu do wszystkich zarzutów.
Godne uwagi sformułowania
Sedno sporu w sprawie sprowadza się do ustalenia, czy istniały przesłanki do orzeczenia odpowiedzialności skarżącej jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z tytułu nieprzedawnionych zaległości w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od sierpnia do grudnia 2014 r. i za marzec 2015 r., tj. czy w czasie pełnienia przez nią funkcji członka zarządu istniały przesłanki wnioskowania o ogłoszenie upadłości związane z powstaniem zobowiązania, określonego w decyzji już po rezygnacji z zarządzania spółką. • Za niezasadny Naczelny Sąd Administracyjny uznaje także zarzut naruszenia art. 2a o.p., gdyż wbrew stanowisku skarżącej w sprawie nie występują wątpliwości, które mogą uzasadniać uwzględnienie zarzutu naruszenia tego przepisu. • W art. 11 ust. 1 p.u.n. prawodawca nie powiązał stanu niewypłacalności ze stanem majątku dłużnika, ale z jego zachowaniem, a konkretnie zaniechaniem - zaprzestaniem płacenia długów. • Pogląd, zgodnie z którym do orzeczenia o odpowiedzialności na podstawie art. 116 § 1 o.p. konieczne jest stwierdzenie wielości wierzycieli, został w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zakwestionowany.
Skład orzekający
Stanisław Bogucki
przewodniczący sprawozdawca
Bogusław Woźniak
sędzia
Krzysztof Przasnyski
sędzia (del.)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności podatkowej członków zarządu za zaległości spółki, w szczególności w kontekście przesłanek upadłościowych, bezskuteczności egzekucji oraz braku winy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i prawnych związanych z odpowiedzialnością za zaległości w VAT.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności osobistej za długi firmy, co jest tematem budzącym zainteresowanie zarówno wśród przedsiębiorców, jak i osób zarządzających spółkami. Wyjaśnia kluczowe kwestie prawne związane z upadłością i egzekucją.
“Czy bycie członkiem zarządu może oznaczać osobistą odpowiedzialność za długi firmy? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.