III FSK 1298/24

III FSK 1298/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-04-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Agnieszka Olesińska /sprawozdawca/
Bogusław Woźniak /przewodniczący/
Sławomir Presnarowicz
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I SA/Bd 121/24 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2024-08-01
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 132
art. 154 § 1, art. 155, art. 164 § 4
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogusław Woźniak, Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia WSA (del.) Agnieszka Olesińska (sprawozdawca), Protokolant asystent sędziego Anna Rybak, po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Z. sp. z o.o. z siedzibą w P. (dawniej: Z. sp. z o.o. z siedzibą w B.) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 1 sierpnia 2024 r., sygn. akt I SA/Bd 121/24 w sprawie ze skargi Z. sp. z o.o. z siedzibą w P. (dawniej: Z. sp. z o.o. z siedzibą w B.) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 15 grudnia 2023 r., nr 0401-IEE.712.3.2023.2 w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązań podatkowych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Z. sp. z o.o. z siedzibą w P. (dawniej: Z. sp. z o.o. z siedzibą w B.) na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
|III FSK 1298/24 | |
| | |
UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 1 sierpnia 2024 r., sygn. akt I SA/Bd 121/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę Z. sp. z o.o. w B. (dalej jako: skarżąca) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 15 grudnia 2023 r. w przedmiocie oddalenia skargi na czynność zabezpieczającą.
Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu wskazał, że spór w sprawie sprowadzał się do oceny – pod względem zgodności z prawem – czynności zajęcia zabezpieczającego wierzytelności pieniężnej z tytułu zwrotu lub nadpłaty podatku. Odnosząc się do ram prawnych podkreślił, że w świetle art. 166b ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r., poz. 2505, dalej jako: "u.p.e.a."), w postępowaniu zabezpieczającym stosuje się odpowiednio przepisy działu I i art. 168d tej ustawy. Tym samym, w ramach powyższego postępowania zastosowanie znalazły przepisy dotyczące skargi na czynność egzekucyjną. Skarga na czynność egzekucyjną uregulowana została w art. 54 § 1 i nast. u.p.e.a.
WSA w Bydgoszczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny zawiadomieniem z 22 września 2023 r. dokonał zajęcia zabezpieczającego wierzytelności pieniężnej z tytułu zwrotu lub nadpłaty podatku w [...] Urzędzie Skarbowym w B. Sąd ten uznał, że zajęcie to zostało dokonane w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa.
Wyrok ten w całości dostępny jest na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl (CBOSA).
Nie zgadzając się z powyższym wyrokiem skargę kasacyjną na podstawie art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a.") złożył pełnomocnik skarżącej, który zaskarżył wyrok w całości. W myśl art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. oparł skargę na następujących podstawach:
1. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i oddalenie skargi skarżącego z uwagi na przyjęcie przez Sąd, iż w realiach przedmiotowej sprawy nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 154 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 155 u.p.e.a. w zw. z art. 164 § 4 u.p.e.a., polegającego na błędnym uznaniu przez organ, iż istnieją podstawy do zabezpieczenia innej wierzytelności pieniężnej przysługującej zobowiązanemu, w okolicznościach w których brak jest podstaw do twierdzenia, iż brak zabezpieczenia mógłby utrudnić lub udaremnić egzekucję i na tym etapie sprawy brak jest również przesłanek do twierdzenia, że zobowiązany będzie uchylał się od wykonania ewentualnych swoich obowiązków, a zatem organ, podejmując w stosunku do zobowiązanego czynności zabezpieczające uczynił to w sposób niezasadny,
2. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i oddalenie skargi skarżącej z uwagi na przyjęcie przez Sąd, iż w realiach przedmiotowej sprawy nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, tj. 7 § 2 u.p.e.a. w zw. z art. 89 u.p.e.a. w zw. z art. 164 § 4 u.p.e.a w sytuacji zastosowania wobec zobowiązanego środka zabezpieczającego w postaci zajęcia innej wierzytelności pieniężnej w postaci kwoty zwrotu lub nadpłaty podatku, który to pozostaje nadmiernie uciążliwy i co najmniej przedwczesny, co skutkowało obciążeniem zobowiązanego ponad miarę, co może skutkować uniemożliwieniem jego normalnego funkcjonowania jako podmiotu gospodarczego oraz ponoszenia kosztów związanych z bieżącym działaniem, a zatem nadmierną uciążliwością postępowania zabezpieczającego prowadzonego wobec spółki, w okolicznościach w których na organie egzekucyjnym ciąży ustawowy obowiązek stosowania środków najmniej uciążliwych.
W oparciu o powyższe podstawy kasacyjne, na podstawie art. 188 w zw. z art. 193 w zw. z art. 135 p.p.s.a. oraz art. 199 w zw. z art. 203 pkt 1 p.p.s.a. pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku, a także postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 15 grudnia 2023 r. oraz poprzedzającego je postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia 24 października 2023 r. w całości. Wniósł również o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego oraz opłaty skarbowej w kwocie 17 zł według norm przepisanych oraz na podstawie art. 181 § 1 i art. 182 § 2 p.p.s.a. oświadczył, że wnosi o przeprowadzenie rozprawy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna.
Pierwszy spośród dwu jej zarzutów oparty jest na twierdzeniu, że nie wystąpiły przesłanki uprawniające do twierdzenia, że brak zabezpieczenia mógłby utrudnić lub udaremnić egzekucję ani zobowiązany będzie uchylał się od wykonania ewentualnych swoich obowiązków. Na tym twierdzeniu autor skargi kasacyjnej opiera twierdzenie o niezasadności podjęcia wobec zobowiązanego czynności zabezpieczającej, czym naruszono art. 154 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 155 u.p.e.a. w zw. z art. 164 § 4 u.p.e.a.
Zarzut ten jest bezpodstawny. Był już podnoszony w skardze do sądu pierwszej instancji i sąd ten prawidłowo uznał go za nieuzasadniony wyjaśniając, że w myśl art. 155 u.p.e.a. zabezpieczenie może być dokonane również przed ustaleniem albo określeniem kwoty należności pieniężnej lub obowiązku o charakterze niepieniężnym, jeżeli brak zabezpieczenia mógłby utrudnić lub udaremnić skuteczne przeprowadzenie egzekucji, a przepisy odrębne zezwalają na takie zabezpieczenie. Jednakże organ egzekucyjny w rozpoznawanej sprawie nie stwierdzał samodzielnie, czy brak zabezpieczenia mógłby utrudnić lub udaremnić skuteczne przeprowadzenie egzekucji. Podstawę działań organu egzekucyjnego w ramach postępowania zabezpieczającego - jak trafnie wskazał WSA - stanowiły zarządzenia zabezpieczenia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z 18 sierpnia 2023 r. Zarządzenia zabezpieczenia wystawione zostały na podstawie decyzji o zabezpieczeniu Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w G. z 20 lipca 2023 r. nr 328000-CZPK.4253.22.2023.2 oraz nr 328000-CZPK.4253.23.2023.2 i doręczone skarżącej 31 sierpnia 2023 r. Decyzjami z 20 grudnia 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku utrzymał w mocy decyzje o zabezpieczeniu Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w G. z 20 lipca 2023 r. Można jedynie dodać, że wyrokiem z 15 maja 2024 r. WSA w Gdańsku oddalił skargę Z. Sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 20 grudnia 2023 r. nr 2201-IEW.4253.86.2023.ARS w przedmiocie przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług od stycznia do grudnia 2022 r. oraz za styczeń 2023 r. i dokonania zabezpieczenia na majątku. W świetle powyższego zastosowanego środka nie można także uznać za przedwczesny.
W tych okolicznościach faktycznych i prawnych WSA w Bydgoszczy trafnie stwierdził, że przedmiotem oceny w niniejszej sprawie (zapoczątkowanej skargą na czynność zabezpieczającą) była wyłącznie zgodność z prawem samej czynności zajęcia zabezpieczającego wierzytelności pieniężnej z tytułu zwrotu lub nadpłaty podatku, a nie wymienione zarządzenia zabezpieczenia, a tym bardziej decyzje o zabezpieczeniu, które podlegały odrębnemu zaskarżeniu i rozpoznaniu. Ocena tych zarządzeń i decyzji wykraczała poza granice rozpoznawanej sprawy. Z tego powodu Naczelny Sąd Administracyjny uznał za chybiony pierwszy zarzut skargi kasacyjnej, nawiązujący do braku przesłanek dokonania zabezpieczenia.
Nieuzasadniony - choć z odmiennych powodów - jest również drugi z zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Twierdzenie o nadmiernej uciążliwości zastosowanego środka w postaci zajęcia innej wierzytelności pieniężnej w postaci kwoty zwrotu lub nadpłaty podatku jest bezpodstawne. Sąd pierwszej instancji trafnie uznał, że skarżąca Spółka nie wykazała, aby zastosowany wobec niej środek zabezpieczający w postaci zajęcia zabezpieczającego wierzytelności pieniężnej z tytułu zwrotu lub nadpłaty podatku był zbyt uciążliwy. Nie wskazała bowiem jakiegokolwiek innego majątku, wobec którego organ mógłby dokonać zabezpieczenia, ani też nie przedstawiła dowodów na poparcie tezy, jakoby zastosowany środek miał wobec niej tak poważne skutki, jak wywodzi w skardze. Sąd pierwszej instancji słusznie podkreślił, że skoro w ramach zajęcia innej wierzytelności pieniężnej z tytułu zwrotu lub nadpłaty podatku w [...] Urzędzie Skarbowym w B., organ egzekucyjny zabezpieczył wyłącznie kwotę 275,00 zł - trudno byłoby bronić tezy o nadmiernej uciążliwości tego środka. Naczelny Sąd Administracyjny podziela ocenę sądu pierwszej instancji, że zajęta wierzytelność w kwocie 275,00 zł była na tyle niska, że nie spowoduje utraty płynności finansowej zobowiązanego oraz nie wpłynie istotnie na wykonywanie działalności gospodarczej oraz pokrywanie bieżących potrzeb z nią związanych. Poza granicami tej sprawy - jak trafnie wskazał WSA - leży natomiast czynność zajęcia zabezpieczającego wierzytelności z rachunku bankowego w [...] S.A. w W., w ramach którego organ egzekucyjny zabezpieczył kwotę 382.328,75 zł.
Z przedstawionych wyżej powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną jako niemającą usprawiedliwionych podstaw. O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
s. Agnieszka Olesińska (spr.) s. Bogusław Woźniak s. Sławomir Presnarowicz